III SA/Gd 705/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak,, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi M. M. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 28 czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie uznania winnym zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego i odstąpienia od ukarania oddala skargę. Orzeczeniem nr [...] z dnia 19 maja 2017 r. Komendant Powiatowy Policji w K., po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego przeciwko [...] M. M., referentowi Zespołu Patrolowo Interwencyjnego Ogniwa Prewencji Komisariatu Policji w P. orzekł o uznaniu policjanta winnym popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. 2016, poz. 1782 ze zm.). Organ orzekł jednocześnie o odstąpieniu od ukarania policjanta. W ocenie organu policjant dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego w ten sposób, że będąc zobowiązany do posiadania kompletu umundurowania zapewniającego wykonywanie obowiązków służbowych, jak i dbania o społeczny wizerunek Policji stawił się w dniu 28 listopada 2016 r. do Komisariatu Policji w P. w nieprzepisowym umundurowaniu celem podjęcia służby od godziny 12 do 20, naruszając tym samym powagę munduru, co skutkowało tym, że [...] M. J.– Kierownik Ogniwa Prewencji Komisariatu Policji w P. odsunął go od dalszego pełnienia służby, polecając dostosować wygląd do wymogów określonych w załączniku nr 1 i załączniku nr 9 tabela 2 do Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 maja 2009 r. w sprawie umundurowania policjantów. Policjant nie przyznał się do popełnienia zarzucanego czynu, wyjaśniając, że na odprawę stawił się jak zawsze w ubiorze regulaminowym tj. buty służbowe, długie spodnie oraz koszulka T-shirt koloru granatowego z naniesionym napisem POLICJA. W takim umundurowaniu do Komisariatu stawiał się wielokrotnie i nikt z przełożonych nie miał do niego żadnych zastrzeżeń. W pomieszczeniach służbowych Komisariatu jest ciepło, więc na odprawę przychodził w koszulce służbowej z krótkim rękawem. W momencie gdyby zaszła konieczność, wyjścia na zewnątrz na dyżurce miał pozostawione umundurowanie w postaci polaru i kurtki, czapki zimowej i rękawiczek. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy o Policji policjant w czasie służby jest obowiązany do noszenia przepisowego munduru i wyposażenia. Stosowanie zaś do § 34 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 maja 2009 r. w sprawie umundurowania Policjantów przedmioty umundurowania wchodzące w skąd ubioru policjanci noszą z uwzględnieniem okresu letniego trwającego od dnia 1 maja do 31 października i okresu zimowego trwającego od dnia 1 listopada do 30 kwietnia, zgodnie z zestawami przedmiotów umundurowania stanowiącymi załącznik nr 9 do rozporządzenia. Policjant stawił się zaś w dniu 28 listopada na odprawę w koszulce z krótkim rękawem (granatowa koszula T-shirt z napisem POLICJA), która jest ubiorem służbowym w okresie letnim (tabela nr 1 załącznika nr 9). Z otrzymanego pisma wydziału Gospodarki Materiałowo-Technicznej Komendy Wojewódzkiej Policji wynika, że obwiniony w dniu 29 listopada 2016 r., a więc dnia następnego po zdarzeniu, pobrał należne sorty mundurowe według nowego wzoru. Z przedmiotowego pisma wynika również, że część należnego mu umundurowania służbowego pobrał w 2009 r. Organ uznał, że postawiony i potwierdzony zarzut naruszenia dyscypliny służbowej wskazuje, że wystarczające będzie zastosowanie środka dyscyplinarnego o którym jest mowa w art. 135j ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Zgodnie z art. 134 h ust. 1 – 3 ustawy o Policji wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i uwzględniać jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia, pobudki działania, zachowania obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz przebieg dotychczasowej służby. W przedmiotowym postępowaniu dyscyplinarnym uwzględnione zostały powyższe elementy, a oceniając zachowanie obwinionego należy przyjąć taką (łagodniejszą) formę rozstrzygnięcia. Od ww. orzeczenia policjant złożył odwołanie wnosząc o uchylenie orzeczenia i w tym zakresie o uniewinnienie obwinionego. Policjant podkreślił, że w sprawie nie można było przypisać mu winy, ponieważ w dniu 28 listopada 2016 r. nie dysponował on pełnym sortem mundurowym. Wyjaśnił w tym zakresie, że był wcześniej funkcjonariuszem służby kryminalnej, w której zasadniczo nie nosi się regulaminowego umundurowania. Pełny sort mundurowy właściwy dla służby w pionie prewencji został mu wydany dopiero w dniu 29 listopada 2016 r. Orzeczeniem z dnia 28 czerwca 2017 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania wskazując, że w toku przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego zebrano obszerny materiał dowodowy umożlwiający podjęcie skutecznej analizy zachowania policjanta oraz wydanie adekwatnej decyzji dyscyplinarnej w świetle popełnionego przez wymienionego czynu. Na materiał dowodowy sprawy złożyły się zeznania świadków, analizy fotogramów sporządzonych z materiału wizualnego, a także wyjaśnienia obwinionego. Organ podkreślił, że oprócz ilościowego i jakościowego podziału elementów ubioru policjanta ustawodawca wprowadza również rozróżnienie przynależności sezonowej każdego z zestawów ubiorów. Element umundurowania w postaci koszulki T-shirt, o której mowa w par. 9 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie umundurowania niewątpliwie został przypisany jako cześć składowa ubioru policjanta w okresie letnim. Taki stan rzeczy unormowany jest dyspozycją § 34 cyt. rozporządzania, gdzie wskazano, że przedmioty umundurowania wchodzące w skład ubiorów o których mowa w. § 3 policjanci noszą z uwzględnieniem pory letniej od dnia 1 maja do dnia 30 września i pory zimowej od dnia 1 listopada do dnia 31 marca, zgodnie z zestawami przedmiotów umundurowania stanowiącymi załącznik nr 9 do rozporządzenia w okresie przejściowym – w miesiącach kwiecień i październik przedmioty umundurowania, o których mowa w ust. 1 policjanci noszą w zależności od warunków atmosferycznych. Przewinienie dyscyplinarne, którego dopuścił się policjant miało miejsce natomiast w dniu 28 listopada. Zdaniem organu odnoszona przez stronę okoliczność, że w tym dniu policjant nie dysponował pełnym sortem mundurowym, nie świadczy o braku winy policjanta. Zgodnie bowiem z. § 44 cyt. rozporządzenia Policjanci są obowiązani do posiadania kompletu umundurowania zapewniającego wykonywanie obowiązków służbowych. W skardze do Sądu pełnomocnik policjanta wniósł o uchylenie wydanych sprawie orzeczeń podnosząc zarzuty naruszenia: - art. 132 ust. 2 ustawy o Policji poprzez uznanie, obwinionego winnym popełnienia przewinienia, w sytuacji, gdy policjantowi nie można było przypisać winy, albowiem w dniu 28 listopada 2016 r. nie dysponował pełnym sortem mundurowym, które wydano mu dopiero dzień później - § 34 rozporządzenia w sprawie umundurowania policjantów z dnia 20 maja 2009 r. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy przepis ten dopuszcza noszenie przedmiotów umundurowania stosownie do warunków atmosferycznych, niezależnie od okresów letniego, trwającego od dnia 1 maja do 31 października i okresu zimowego, trwającego do dnia 1 listopada do 30 kwietnia - art. 135k ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji poprzez wydanie orzeczenia które nie zwiera dokładnego opisu przewinienia tj. brakuje wskazania pełnej kwalifikacji prawnej przewinienia. W odpowiedz na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjni w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd stwierdza, że skarga M. M. nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 28 czerwca 2017 r. nr [...], utrzymujące w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia 19 maja 2017 r. nr [...]. Wydane wobec skarżącego orzeczenia mają charakter orzeczeń dyscyplinarnych. Na ich podstawie, po pierwsze, skarżący został przez organy uznany winnym popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego. Po drugie, uwzględniając okoliczności przedmiotowej sprawy organy odstąpiły od ukarania skarżącego za przewinienie dyscyplinarne, którego się dopuścił. Na wstępie podkreślania wymaga, że w przedmiotowej sprawie przeprowadzono obszerne postępowanie wyjaśniające, w ramach którego zebrano szereg dowodów kolejno potwierdzających, że w dniu 28 listopada 2016 r. skarżący stawił się do pracy ubrany w służbową koszulkę z krótkim rękawem Co istotne, okoliczności tej nie kwestionował też nigdy sam skarżący. Z tych względów w ocenie Sądu prowadzenie przez organy tak obszernego postępowania dowodowego było zbędne z punktu widzenia ekonomiki procesowej i angażujące niewspółmierną ilość środków i czasu, dla wykazania okoliczności niekwestionowanej przez policjanta względem którego prowadzono postępowanie dyscyplinarne - a więc okoliczności w wystarczający sposób wykazanej innymi dowodami. To, że organy posiadając materiał dowodowy jednoznacznie potwierdzający, że policjant stawił się na odprawę w T-shircie, kontynuowały postępowanie wyjaśniające tą okoliczność nie stanowi uchybienia mającego jakikolwiek wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Jak wskazano wyżej, sam skarżący powołuje się bowiem na tą okoliczność, to jest, że istotnie, przyszedł w dniu 28 listopada 2016 r. na odprawę do pracy w koszulce z krótkim rękawem. Reasumując, okoliczność stawienia się przez policjanta na odprawę w dniu 28 listopada 2016 r. w służbowym T-shircie z napisem POLICJA jest okolicznością na zaistnienie której, zgodnie wskazują obie strony niniejszego postępowania. Wystąpienie opisanego zdarzenia nie budzi również żadnych wątpliwości Sądu. Różnica stanowisk stron sprowadza się zatem wyłącznie do kwalifikacji ww. zdarzenia jako przewinienia dyscyplinarnego. Skarżący konsekwentnie twierdzi bowiem, że chociaż stawił się na odprawę w koszulce z krótkim rękawem i nie zastosował się do polecenia przełożonego aby dostosował swój wygląd do wymogów regulaminu, to nie dopuścił w jednak ten sposób żadnego przewinienia dyscyplinarnego. Skarżący motywuje to tym, że na wcześniej zajmowanym stanowisku w Policji, ubierał się nieregulaminowo i nikomu to nie przeszkadzało oraz tym, że gdyby zaszła taka potrzeba dostawałby swój wygląd do warunków atmosferycznych panujących na dworze, zakładając służbowy polar. Poza tym w ocenie skarżącego nie można mu przypisać winy w popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, ponieważ nie dysponował on w dniu 28 listopada 2016 r. pełnym umundurowaniem, które zostało mu wydane dopiero dzień później. Sąd podziela stanowisko organów, że skarżący, stawiając się w dniu 28 listopada 2016 r. na odprawę w T-shircie, naruszył obowiązujące przepisy prawa i dyscyplinę pracy policjanta. Wbrew zawartym w skardze zarzutom, organy sprecyzowały jakiego rodzaju naruszenia dyscypliny dopuścił się policjant. Postępowanie dyscyplinarne wszczęto bowiem w związku z zaistnieniem opisanego wyżej zdarzenia tj. przyjścia przez skarżącego do pracy w nieregulaminowym umundurowaniu i brak dostosowania umundurowania do obowiązującego, pomimo jasnego polecenia przełożonego. Jak zasadnie przyjęły organy, to, że skarżący miał obowiązek wykonywania w dniu 28 listopada 2016 r. obowiązków służbowych w określonego rodzaju umundurowaniu, wynika wprost z przepisów prawa. Organ odwoławczy jednoznacznie wskazał, że element umundurowania w postaci koszulki T-shirt, o której mowa w § 9 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie umundurowania niewątpliwie jest częścią składową ubioru policjanta w okresie letnim. Zgodnie bowiem z §. 34 cyt. rozporządzania, przedmioty umundurowania wchodzące w skład ubiorów o których mowa w § 3 policjanci noszą z uwzględnieniem pory letniej od dnia 1 maja do dnia 30 września i pory zimowej od dnia 1 listopada do dnia 31 marca, zgodnie z zestawami przedmiotów umundurowania stanowiącymi załącznik nr 9 do rozporządzenia w okresie przejściowym – w miesiącach kwiecień i październik przedmioty umundurowania, o których mowa w ust. 1 policjanci noszą w zależności od warunków atmosferycznych. Przewinienie dyscyplinarne, którego dopuścił się policjant miało miejsce natomiast w dniu 28 listopada. Nie był to więc już okres przejściowy. Każdy z przełożonych skarżącego miał zatem pełne prawo egzekwować od podwładnego dostosowanie ubioru do obowiązujących przepisów. Obecny przełożony skarżącego stwierdzając, że policjant zamiast koszuli, ma ubrany T-shirt, polecił skarżącemu dostosować wygląd do opisanych wyżej wymogów. Skarżący nie wypełnił jednak polecania służbowego Okoliczność, że poprzedniemu przełożonemu skarżącego miało nie przeszkadzać, że policjanci naruszali dyscyplinę pracy poprzez nieodpowiednie umundurowanie, nie może jednak stanowić żadnego argumentu przemawiającym za brakiem winy skarżącego, ani tym bardziej być traktowane, jako usprawiedliwiony podwód niewypełnienia wystosowanego względem skarżącego polecenia służbowego, znajdującego jak wskazano wyżej, pełne uzasadnienie w obowiązujących policjantów przepisach. Skarżący argumentuje dalej, że nie mógł wypełnić polecenia służbowego tj. dostosować wyglądu do wymogów regulaminu, ponieważ w dniu 28 listopada 2016 r. nie dysponował kompletem umundurowania. Organ odwoławczy zasadnie wskazał jednak, że zgodnie z 44 cyt. rozporządzenia, posiadanie kompletu umundurowania jest obowiązkiem każdego policjanta. Fakt, że policjant przez szereg lat pracy w Policji nie odebrał z magazynu całego kompletu umundurowania, świadczy zaś odwrotnie niż chciałby sam skarżący, o tym, że zaniechanie którego się dopuścił, było przez niego zawinione. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że zarzuty skargi, dotyczące naruszenia art. 132 ust. 2 i art. 135k ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji są niezasadne. Organ dokonał prawidłowej kwalifikacji czynu oraz szczegółowo merytorycznie odniósł się do podnoszonych przez stronę argumentów, mających świadczyć o braku winy policjanta w zaistniałym zaniedbaniu. Skarżący do dnia 29 listopada 2016 r. nie wywiązał się bowiem z obowiązku pobrania z magazynu kompletu umundurowania., w tym obowiązującej policjantów w okresie zimowym – koszuli z długim rękawem, zamiast której ubierał T-shirt, właściwy dla umundurowania w okresie letnim i dopuszczalny w okresach przejściowych lub niezależnie od pory roku lecz zawsze za zgoda przełożonego. W dniu 28 listopada 2016 r. zgody na noszenie T-shirtu policjant od przełożonego nie otrzymał. Skarżący podkreśla, że nie dopuścił się przewinienia ponieważ zgodnie z § 34 ust. 2 cyt. rozporządzenia dopuszcza się noszenie przedmiotów umundurowania stosowanie do warunków atmosferycznych, niezależnie od okresów wymienianych w ust. 1 tego przepisu (okres zimowy, okres letni). Jest to jednak odstępstwo warunkowe. Zgodnie bowiem z § 34 ust. 3 cyt. rozporządzenia decyzję w sprawie noszenia przedmiotów umundurowania stosowanie do warunków atmosferycznych podejmuje kierownik jednostki organizacyjnej Policji w stosunku do podległych funkcjonariuszy. Mając na uwadze niekwestionowane okoliczności przedmiotowej sprawy, wskazać należy, że zgody takiej względem noszenia przez skarżącego w dniu 28 listopada 2016 r. T-shirtu, zamiast koszuli, nie było. Przeciwnie, przełożony w bezpośredni sposób wyraził brak swojej zgody na odstępnie przez skarżącego od regulaminowego umundurowania. Wskazany w art. § 34 wyjątek nie zależy zatem od woli policjanta, lecz musi być konsultowany z przełożonym. Stanowisko skarżącego, że samodzielnie mógł decydować w co się będzie ubierał, wykonując prace policjanta, jest błędne. Z istoty służby w Policji wynika, że jest to ściśle zhierarchizowana służba mundurowa, której funkcjonariusze nie mogą podejmować działań sprzecznych z polecaniami służbowymi, wydawanymi im przez przełożonych, ani też lekceważyć żadnych swoich obowiązków. Ponieważ jednak przewinienie, którego dopuścił się skarżący, nie wpłynęło w istotny sposób na pracę Policji, organy zasadnie odstąpiły od wymierzenia skarżącemu kary. Niemniej jednak skoro przewinienie to zaistniało i było jak wykazało przeprowadzone postępowanie zawinione przez skarżącego, stanowiło to podstawę do wydania wobec skarżącego orzeczenia uznającego go za winnego popełnienia czynu z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.