III SA/Gd 717/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Burmistrza Helu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 5 listopada 2025 r. nr SKO Gd/3779/25 w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1. odrzucić sprzeciw, 2. zwrócić skarżącemu Burmistrzowi Helu ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od sprzeciwu. Burmistrz Helu, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 5 listopada 2024 r. nr SKO Gd/3779/25, którą – na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2024 r., poz. 572 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako "k.p.a." - uchylono decyzję Burmistrza Helu z dnia 21 lipca 2025 r. nr RGK.1431.15.2025 i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji - Burmistrzowi Helu. W odpowiedzi na sprzeciw Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jego odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 1691), powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Z kolei, w myśl art. 64a p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Zgodnie zaś z art. 64b p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (§ 1). Sprzeciw od decyzji powinien czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, żądanie jej uchylenia oraz oznaczenie organu, który wydał zaskarżoną decyzję (§ 2). W postępowaniu wszczętym sprzeciwem od decyzji przepisu art. 33 nie stosuje się (§ 3). W rozpoznawanej sprawie Burmistrz Helu, działając na podstawie art. 104 i art. 107 k.p.a. oraz art. 17 w zw. z art. 16 ust. 1, art. 1 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 punkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 902), po rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej złożonego przez M. L., wydał w dniu 21 lipca 2025 r. decyzję administracyjną, orzekając jako organ administracji pierwszej instancji. Następnie w wyniku wniesionego odwołania organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. Od powyższej decyzji Burmistrz Helu złożył sprzeciw do tutejszego Sądu. Wobec powyższego wskazać należy, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona – jako osoba prawna – stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy k.p.a. przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Powierzenie zatem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu; nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego, ani też legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego (zob. uchwała Składu 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03). Swoje stanowisko prawne w tej materii wyraził także Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt K 32/08, w której orzekł o zgodności z art. 165 Konstytucji RP: - art. 33 § 1 i art. 33 § 2 p.p.s.a. w zakresie, w jakim pozbawia on prawa do udziału na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym gminę, której wójt (burmistrz, prezydent) wydał jako organ podatkowy pierwszej instancji decyzję podatkową, a podatek stanowi dochód tej gminy w sytuacji, gdy przedmiotem tego postępowania sądowoadministracyjnego jest decyzja organu odwoławczego w sprawie tego podatku, oraz - art. 50 § 1 p.p.s.a. w zakresie, w jakim pozbawia on gminę prawa wniesienia skargi na decyzję organu wyższej instancji wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez wójta (burmistrza, prezydenta) tej gminy w sytuacji, gdy decyzja organu odwoławczego ma wpływ na prawa i obowiązki tej gminy lub jej organów. Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 listopada 2025 r. sygn. akt III FSK 1230/25 stwierdził, że w zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest stanowisko, że jednostka samorządu terytorialnego może zajmować różną pozycję - raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania – w zależności od etapu załatwiania sprawy. Tym samym, ilekroć przepisy prawa pozytywnego sytuują któryś z organów jednostek samorządu terytorialnego jako organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie administracyjne w sprawie indywidualnej na którymś z jego etapów, tylekroć wyłączona zostaje możliwość dochodzenia przez tę jednostkę ochrony jej interesu prawnego na drodze zarówno postępowania sądowego, jak i administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, że Burmistrz Helu jako organ pierwszej instancji, który wydał decyzję administracyjną w niniejszej sprawie i która następnie została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., nie jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu od decyzji organu odwoławczego do sądu administracyjnego. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu sądowego, orzeczono na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Powołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl.).