III SA/Gd 719/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Maja Pietrasik po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. Ś. i M.Ś. na czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kwidzynie z dnia 12 czerwca 2025 r. w przedmiocie zapytania o miejsce pobytu postanawia odrzucić skargę. W dniu 12 czerwca 2025 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kwidzynie dokonał czynności zapytania o miejsce pobytu małoletniej M. Ś. Zapytanie zostało skierowane pisemnie (numer pisma SE.E.20.4132.3.2024) do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kwidzynie oraz do Komendy Powiatowej Policji w Kwidzynie. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarnego w Kwidzynie wskazał, że zwraca się z prośbą o sprawdzenie informacji, czy pod adresem przy ul. [...] w K. przebywa córka I. Ś. – M. Ś. Wskazał również, że kieruje wskazane zapytanie w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym wobec I. Ś. z powodu uchylania się od obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym. W dniu 19 grudnia 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła, wniesiona za pośrednictwem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kwidzynie, skarga podpisana przez I. Ś. na opisaną wyżej czynność organu z dnia 12 czerwca 2025 r. I. Ś. zaznaczyła, że składa skargę w imieniu własnym oraz w imieniu i na rzecz małoletniej córki M. Ś. na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") oraz że zaskarżona czynność znalazła odzwierciedlenie w piśmie z dnia 12 czerwca 2025 r. (numer pisma SE.E.20.4132.3.2024) skierowanym po pierwsze do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kwidzynie oraz po drugie do Komendy Powiatowej Policji w Kwidzynie. Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności czynności. W ocenie strony skarżącej organ występując do MOPS oraz Policji z zapytaniem o miejsce pobytu M. Ś. naruszył art. 7, art. 8, art. 47, art. 50 i art. 51 Konstytucji RP. Wskazano, że z pisma skierowanego w dniu 12 czerwca 2025 r. przez organ do MOPS oraz Policji nie podano podstawy prawnej do podjęcia tego rodzaju czynności. W ocenie strony, organ podjął czynności związane z zapytaniem o miejsce pobytu aby obejść przepisy wynikające z ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych i ludzi (t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 1675), a także przepisy Konstytucji RP. Poza sytuacjami związanymi z zagrożeniem epidemią oraz podejrzeniem lub stwierdzeniem choroby zakaźnej organ obowiązują bowiem ograniczenia wynikające z konstytucyjnego prawa do prywatności i nie ma wstępu do mieszkań, a zatem sam nie mógł sprawdzić miejsca pobytu osoby. Formalnie organ nie naruszył więc żadnego ustawowego zakazu, ale zmierza do osiągniecia celu (rezultatu) niedozwolonego w ocenie strony skarżącej przez ustawę. Podkreślono, że ingerencja w życie prywatne musi być uzasadniona przepisami prawa. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wskazał, że jako organ inspekcji sanitarnej jest wierzycielem obowiązków związanych z obowiązkowymi szczepieniami. Przepis art. 36 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 132.) stanowi zaś, że w zakresie niezbędnym do wszczęcie lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego wierzyciel, obok organu egzekucyjnego, może żądać od uczestników postępowania informacji i wyjaśnień, jak również zwracać się o udzielenie informacji do organów administracji publicznej oraz jednostek organizacyjnych im podległych lub podporządkowanych, a także innych podmiotów. Podjęta czynność stanowiąca zapytanie o miejsce pobytu dziecka, miała zatem umocowanie w ww. podstawie prawnej. W piśmie procesowym z dnia 10 stycznia 2025 r. strona skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie to jest, że podejmując czynność zapytania innych podmiotów o miejsce zamieszkania M. Ś., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kwidzynie naruszył przysługujące mu uprawnienia. Wobec powyższego zdaniem strony skarżącej zasadne jest w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 w zw. z art. 50 § 1 oraz art. 52 § 2 p.p.s.a. wniesienie skargi i żądanie stwierdzenia nieważności czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Badanie dopuszczalności rozpoznania wniesionej do sądu administracyjnego skargi jest dokonywane w oparciu o przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych został przez ustawodawcę określony w art. 3 powołanej ustawy. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.) Ponadto zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Katalog spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych ma charakter zamknięty. Nie wszystkie zatem czynności podejmowane przez organy wykonujące zadania publiczne podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi. Jedną z takich przesłanek zawarto w art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że skarga podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W tym celu konieczne jest więc odniesienie się do wskazanego przez stronę przedmiotu zaskarżenia. W przedmiotowej sprawie jest to czynność dokonana przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kwidzynie w dniu 12 czerwca 2025 r., stanowiąca zapytanie o miejsce pobytu osoby, w tym przypadku miejsce pobytu małoletniej skarżącej M. Ś. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że wskazana czynność organu administracji polegająca na wystosowaniu do innego organu prośby o sprawdzenie miejsca pobytu danej osoby nie mieści się w katalogu czynności polegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zaskarżona czynność nie stanowi w szczególności aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., to jest innych niż decyzje administracyjne i postanowienia - aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Poprzez podjęcie wskazanej czynności, mającej charakter czynności wyjaśniającej, organ nie rozstrzygał bowiem w żaden sposób władczo o jakichkolwiek uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Z treści pism z dnia 12 czerwca 2025 r., na które wskazuje strona skarżąca, będących wyrazem podjętej czynności, wynika, że obejmowały one tylko określone zapytanie. Pytanie ze swej istoty nie jest rozstrzygnięciem. Podjęta czynność wyjaśniająca nie rozstrzygała o uprawnieniach lub obowiązkach żadnego indywidualnego podmiotu. Nie była też skierowana, ani do I. Ś., ani M. Ś. Okoliczność, że organ podjął czynność w celu uzyskania informacji o danej osobie, nie stanowi o tym, aby można było uznać czynność za skierowane do tej osoby władcze rozstrzygnięcie o jej prawach lub obowiązkach wynikających z przepisów prawa, w znaczeniu kształtowania praw i obowiązków indywidualnego podmiotu poprzez podjętą w tym trybie czynność. Dodatkowego podkreślania wymaga, że również przepisy szczególne nie przewidują właściwości sądu administracyjnego do rozpoznawania skarg na czynności wyjaśniające, podejmowane przez organy administracji, działające jako wierzyciel w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną, to jest z tej przyczyny, że sprawa objęta skargą nie należy do właściwości sądu administracyjnego.