III SA/Gd 72/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska po rozpoznaniu w dniu 30 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. Oddział w Polsce na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 13 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zmiany zgłoszenia celnego postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. "A" Sp. z o.o. Oddział w Polsce w dniu 22 grudnia 2008 r. (data nadania przesyłki poleconej) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisaną decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 13 października 2008 r. Jednocześnie skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, argumentując, że w zaskarżonej decyzji zawarto pouczenie o prawie wniesienia skargi w przypadku niezgodności orzeczenia z prawem. Skarżąca dopiero w chwili obecnej otrzymała stanowisko biura prawnego [...] z siedzibą w [...], z którego wynikało, że przedmiotowa decyzja jest sprzeczna z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie mówi art. 85 p.p.s.a. Od negatywnych skutków uchybienia terminowi strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, jeżeli strona wykaże, że w okresie, w którym powinna dokonać czynności w postępowaniu sądowym, nie dokonała jej bez swojej winy. Przesłanki przywrócenia terminu, wynikające z art. 87 ustawy to: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiego wniosku i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek. Podkreślić należy, iż brak winy w uchybieniu terminowi można przyjąć tylko wtedy gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W razie, gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminu świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy – w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia skarżącemu w sprawie (art. 53 § 1 p.p.s.a.). Decyzję organu odwoławczego doręczono "B" Spółce z o.o. w dniu 15 października 2008 r. Z akt administracyjnych wynika, że spółka ta była upoważniona przez skarżącą na zasadzie przedstawicielstwa pośredniego do działania w postępowaniu celnym, w szczególności do wnoszenia odwołań i wniosków podlegających rozpatrzeniu przez organy celne. Biorąc pod uwagę konstrukcję pełnomocnictwa pośredniego oraz wypis z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącego tej spółki należy uznać, że decyzja organu odwoławczego została doręczona ze skutkiem dla strony skarżącej w dniu 15 października 2008 r. i od tej daty należało liczyć termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skarga została zaś złożona w dniu 22 grudnia 2008 r. a więc z uchybieniem trzydziestodniowego terminu z art. 53 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości jej zaskarżenia do sądu administracyjnego. Użyty w nim zwrot "w przypadku niezgodności orzeczenia z prawem" w pełni odpowiada zakresowi kontroli sądowoadministracyjnej. Sądy administracyjne sprawują bowiem wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta, - w myśl art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) - co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W tych okolicznościach skarżąca będąc profesjonalnym uczestnikiem obrotu gospodarczego bez problemu mogła przed upływem terminu do złożenia skargi podjąć decyzję w kwestii wniesienia jej do sądu administracyjnego. Zaniechanie podjęcia stosownych kroków w tym kierunku nie może być uznane za dochowanie należytej staranności i nie uprawdopodabnia braku winy strony w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Argumentacja skarżącej dotyczy w zasadzie kwestii związanych z jej wewnętrzną strukturą organizacyjną i obiegiem dokumentów. Nawet uwzględniając fakt, że biuro prawne znajduje się za granicą stwierdzić należy, że rzeczą działającego na rynku podmiotu gospodarczego jest takie zorganizowanie pracy, aby mógł być zachowany termin do wniesienia skargi. Jeśli zatem strona skarżąca potrzebowała więcej niż 30 dni na ocenę, czy doręczona jej decyzja administracyjna narusza prawo i dlatego uchybiła terminowi do wniesienia skargi – to uznać należało, że nie uczyniła zadość obowiązkowi dochowania należytej staranności w prowadzeniu swych interesów. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a. p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.