III SA/Gd 721/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 5 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. działającej przez przedstawiciela ustawowego W. D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności . z dnia 16 sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy W. D. działając w imieniu małoletniej córki M. D. zwróciła się z wnioskiem o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku uzupełnionego na urzędowym formularzu wskazała, że małoletnia jest osobą głuchoniemą. Matka skarżącej wskazała, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z trzema córkami, utrzymują się z renty socjalnej matki w wysokości 724 zł, zasiłków z opieki społecznej w łącznej kwocie 620 zł, świadczenia rodzinnego 500+ (zaznaczyła, że to nie dochód). Wskazała pośród wydatków opłatę za mieszkanie 503 zł, opłata za energię elektryczną 100 zł, gaz 50 zł, leki i witaminy do 150 zł. Oświadczyła wnioskodawczyni, że zamieszkuje z dziećmi w mieszkaniu komunalnym o pow. 49 m2, innych nieruchomości nie posiada. Mając na uwadze, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączone do niego dokumenty były niewystarczające dla oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącej, w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z 19 września 2017 r., skarżąca została wezwana do uzupełnienia w terminie 14 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie szeregu dokumentów i oświadczeń, w tym wyciągów z rachunków bankowych, zeznań podatkowych za 2016 r., złożenia wyjaśnień czy jest osobą rozwiedzioną, gdzie przebywa ojciec dzieci, czy są zasądzone alimenty, zobowiązano do przedstawienia kopii rachunków związanych z utrzymaniem, oświadczenia w przedmiocie posiadanych pojazdów mechanicznych. W odpowiedzi na dodatkowe wezwanie o dokumenty wnioskodawczyni oświadczyła, że jest mężatką, zarówno ona jak i mąż są osobami głuchoniemymi, oboje otrzymują renty socjalne, oświadczyła, że nie posiada konta bankowego. Załączyła rachunki za telefon na kwotę 118,58 i 114,23, których wysokość wynika z konieczności porozumiewania się smsami i językiem migowym, rachunek za gaz na kwotę 33,55 zł, kartotekę z opłat za mieszkanie, gdzie widnieje nadpłata w kwocie 174 zł, a miesięczny czynsz wynosi 503 zł, opłata za telewizje 144,30 zł, decyzje z ZUS męża o przyznaniu renty socjalnej w kwocie po 724 zł miesięcznie, zeznanie podatkowe męża za 2016 r. o osiągnieciu dochodu z tytułu zatrudnienia w kwocie 28.030,69 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369), dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Ustosunkowując się do wniosku strony stwierdzić należy, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a tym samym wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, że spełnia ustawowe przesłanki. W interesie strony leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że wnioskodawca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04). Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy, jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Pierwszą uwagą jaką należy poczynić przystępując do rozpoznania niniejszego wniosku jest wskazanie, że na chwilę obecną koszty sądowe w niniejszej sprawie sprowadzają się do konieczności uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Podkreślenia wymaga, że oświadczenie wnioskodawczyni, zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznać należało za niewystarczające, jako że zawierało niepełne informacje o stanie majątkowym, sam wniosek zaś uzasadniony został lakonicznie. Stąd wystosowano wezwanie o złożenie dodatkowych dokumentów celem ustalenia stanu majątkowego wnioskodawczyni, jej dochodów. Na podstawie niepełnych dokumentów przedstawionych przez wnioskodawczynie ustalić można, że jej rodzina miesięcznie uzyskuje dochód w wysokości około 5 tys. netto (renta socjalna matki 725 zł, renta socjalna ojca 724 zł, zasiłki rodzinne 620 zł, świadczenia rodzinne 1500 zł, wynagrodzenie za pracę ojca prawdopodobnie 1500 zł). Uwzględniając niepełnosprawność członków rodziny jest to kwota znaczna. Nie można uznać, że rodzina należy do ubogich, a wnioskodawczyni nie wykazała, żadnych nadzwyczajnych okoliczności, które generowałyby wysokie koszty utrzymania, poza wskazaniem, że konieczność posługiwania się językiem migowym i wiadomościami tekstowymi generuje wyższe rachunki za telefon. Mając powyższe na uwadze referendarz uznał, że strona skarżąca jest w stanie ponieść koszty postępowania w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie wynoszą 100 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dla rodziny. Z uwagi na brak wykazania prawdziwych dochodów rodziny, stanu posiadanych oszczędności, nie jest możliwe ustanowienie radcy prawnego dla skarżącej z uwagi na brak wykazania przesłanek ustawowych. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.