III SA/Gd 723/15

PostanowienieWSA w Gdańsku2015-12-23

Skład orzekający: Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej choroby zawodowej, w której strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w części dotyczącej żądania zwolnienia od kosztów sądowych i przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
W sprawach dotyczących chorób zawodowych strona jest ustawowo zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. c) PPSA. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych staje się zbędny, co uzasadnia umorzenie postępowania w tej części zgodnie z art. 249a PPSA. Jednocześnie, jeśli sytuacja finansowa strony (niski dochód, brak oszczędności) wskazuje, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru, należy przyznać jej prawo pomocy w tym zakresie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
Wnioskodawca M. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku ze skargą na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego dotyczącą choroby zawodowej. Wcześniejszy wyrok WSA w Gdańsku z 5 listopada 2015 r. oddalił tę skargę. Wnioskodawca utrzymuje się z renty w wysokości 1.022 zł netto miesięcznie, nie posiada oszczędności ani majątku. Referendarz sądowy uznał, że wnioskodawca jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych, a jego sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 23 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 5 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. C. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 23 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący M. C. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na podstawie zawartego w formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz na podstawie zgromadzonych w aktach dokumentów ustalono, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe utrzymując się z renty z tytułu niezdolności do pracy wynoszącej 1.022 zł netto miesięcznie. Z tej kwoty wnioskodawca finansuje opłaty za czynsz i media oraz spłaca zaciągnięty kredyt. Koszty zakupu leków wynoszące 200 zł miesięcznie refunduje wnioskodawcy Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w drodze zasiłku celowego. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. W tym stanie uznano, co następuje. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem wniesionej do Sądu skargi skarżący uczynił decyzję wydaną w sprawie dotyczącej choroby zawodowej. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że wnioskodawca jest w rozpatrywanej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W świetle obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. art. 249a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się, jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne. Z uwagi na to, że skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych uznać należy, że w realiach rozpatrywanej sprawy spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. W konsekwencji referendarz sądowy działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (to jest m. in. poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Z uwagi na wyżej wskazaną regulację normatywną to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawcy oraz biorąc pod uwagę ww. okoliczności faktyczne, w tym wysokość miesięcznego dochodu netto w zestawieniu z koniecznymi kosztami miesięcznego utrzymania referendarz sądowy uznał, że poniesienie przez wnioskodawcę kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru może spowodować skutki, o których mowa w wyżej wskazanej regulacji. Konieczność wygospodarowania określonych środków na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika przekracza bowiem w ocenie referendarza sądowego aktualne możliwości finansowe wnioskodawcy. Wnioskodawca wykazał przy tym dostatecznie, że nie dysponuje żadnymi oszczędnościami ani też majątkiem, którego ewentualne zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. W związku z powyższym, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia przyznając wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło