III SA/Gd 727/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska /spr./ Sędziowie: WSA Alina Dominiak WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 26 października 2005 roku sygn akt [...] w przedmiocie: odmowy wyrejestrowania pojazdu samochodowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącego J. N. 455 / czterysta pięćdziesiąt pięć / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może zostać w całości wykonana. III SA/Gd 727/05 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną decyzją z dnia 26 października 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA w zw. z art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (j. t. Dz. U. Nr 58 z 2003 r. poz. 515 ze zm.) i § 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczeń pojazdów (Dz. U. Nr 133 poz. 1123 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia 28 kwietnia 2005 r. o odmowie wyrejestrowania pojazdów i ciągnika siodłowego marki SCANIA o nr rej. [...] oraz naczepy o nr rej. [...], o co wnosił J. N. Jak ustaliły organy rozpatrujące wniosek J. N. z dnia 28 lutego 2005r., z załączonych do wniosku dokumentów wynikało, że samochód marki SCANIA wraz z naczepą o wskazanym wyżej numerze rejestracyjnym i podanych numerach identyfikacyjnych zatrzymane zostały – na podstawie protokołu o naruszeniu praw celnych – w dniu 8 listopada 1994 r. postanowieniem Urzędu Celnego [...], celem zabezpieczenia opłat celnych. J. N. twierdzi, że pojazdów nie odzyskał, a z pisma Centralnego Urzędu Celnego [...] Komory Celnej w M. z dnia 30 sierpnia 2004 r. wynika, że archiwa tej komory celnej za rok 1994 zostały zniszczone w związku z upływem terminu ich przechowywania i urząd ten nie jest w stanie dostarczyć informacji na temat wyników postępowania i stanu prawnego pojazdów jak i tego, gdzie pojazdy te znajdują się aktualnie. Organy orzekające, powołując odnośne przepisy prawa o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczeń pojazdów wskazały, że w przypadku utraty posiadania pojazdu, wymagane jest dołączenie do wniosku o wyrejestrowanie m. in. dokumentu świadczącego o trwałej i zupełnej utracie pojazdu. Dokumentu takiego J. N. nie przedstawił. W dniu 11 maja 2005 r. J. N. zawiadomił Prokuraturę Rejonową w S. G. o utracie prawa własności przedmiotowych pojazdów. Postanowieniem z dnia 12 maja 2005 r. w sprawie sygn. akt [...] odmówiono wszczęcia dochodzenia w tej sprawie. W ocenie organów, skoro ustawodawca określił enumeratywnie przypadki, w których następuje wyrejestrowanie pojazdu i określił, jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku o wyrejestrowanie pojazdu, a w tym przypadku brak kompletu wymaganych dokumentów, to organy administracji, zobowiązane do ustalenia, czy spełnione zostały przesłanki umożliwiające wyrejestrowanie pojazdu, nie mogły stosować zasady analogia legis i potraktować tego konkretnego przypadku, co sugerował odwołujący się, jako kradzieży pojazdu, skoro faktycznie kradzieży nie dokonano. W odwołaniu od decyzji organu I instancji J. N. wnosił o jej uchylenie zarzucając, że decyzja odmowna nie uwzględnia wniosku strony mimo istnienia materialnych podstaw do wyrejestrowania pojazdów, które już od ponad 10 lat nie są w posiadaniu odwołującego się. Fakt, że przepisy dotyczące wyrejestrowywania pojazdów nie przewidują wprost sytuacji takiej, jaka zaistniała w niniejszej sprawie nie może stanowić podstawy do odmowy wyrejestrowania samochodu i naczepy, których los jest nieznany, a wnioskujący opłaca podatek od środków transportowych i ubezpieczenie OC od pojazdów, których nie użytkuje od 1994 roku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. N. podniósł, że organy bezzasadnie traktują skarżącego jako właściciela pojazdów, z których skarżący nie korzysta od ponad 12 lat. W ocenie skarżącego wyrejestrowanie pojazdów mogłoby nastąpić przy przyjęciu, że samochód i naczepa zostały wywiezione za granicę i nastąpiło ich zbycie w drodze przymusu państwowego (art. 79 ust. 1 pkt 3 ustawy) bądź – z uwagi na udokumentowanie trwałej i zupełnej utraty pojazdów bez zmiany w zakresie prawa własności. Zdaniem skarżącego przedstawiane przy wniosku i w toku postępowania dokumenty potwierdzają zupełną i trwałą utratę posiadania pojazdów. Przypadek losowy (śmierć rosyjskiego pełnomocnika skarżącego do sprawy celnej) sprawił, że skarżący nie dysponuje dokumentami dotyczącymi postępowania w Federacji Rosyjskiej, co nie może jednak prowadzić do utrzymywania w nieskończoność fikcji prawnej tj. utrzymywania rejestracji pojazdów. W skardze zarzucono, że decyzje wydano z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, 8 i 9 KPA oraz – prawa materialnego tj. art. 79 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: w myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji organu odwoławczego organ ten, po omówieniu stanu faktycznego sprawy zacytował odnośne przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – prawo o ruchu drogowym (publ. j.w.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczeń pojazdów (Dz. U. Nr 133 poz. 1123 ze zm.) i oświadczył, że J. N. nie przedstawił dokumentu świadczącego o trwałej i zupełnej utracie pojazdu. Organ poinformował również, że jest zobowiązany do ustalenia czy spełnione zostały przesłanki umożliwiające wyrejestrowanie pojazdu, że przepisy ustawy o ruchu drogowym nie przewidują możliwości stosowania analogii legis oraz, że nie nastąpiła kradzież pojazdów, o wyrejestrowanie których wnosił skarżący. Zacytowane argumenty nie odnoszą się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a uzasadnienie decyzji także i z tej przyczyny nie odpowiada wymogom art. 107 § 1 i 3 KPA. W szczególności organ nie wyjaśnił, który z punktów art. 79 ust. 1 ustawy – prawo o ruchu drogowym analizował w związku z wnioskiem J. N. o wyrejestrowanie pojazdów oraz – z jakich konkretnie przyczyn przepis ten nie znalazł w sprawie zastosowania. Z treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego nie można wywnioskować, czy organ przyjmuje, iż w sprawie pojazdów J. N. nastąpiła "ich trwała i zupełna utrata posiadania bez zmiany w zakresie prawa własności" lecz faktu tego skarżący dostatecznie nie udokumentował, czy też organ przyjął, że mimo,, trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdów nastąpiła zmiana w zakresie prawa własności" bądź – czy nie nastąpiła "trwała i zupełna utrata posiadania pojazdów". Na potencjalną możliwość wyrejestrowania przedmiotowych pojazdów (samochodu i naczepy) na podstawie tego właśnie przepisu art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy skarżący wskazywał już w uzasadnieniu do wniosku o wyrejestrowanie pojazdów z dnia 28 lutego 2005 roku. Do wniosku skarżący dołączył dokumenty, których treści organ I instancji ani też organ odwoławczy nie rozpatrzyły i w ten sposób w istocie uchyliły się od oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Uzasadnienie decyzji organu I instancji ogranicza się do przytoczenia przepisów prawa regulujących sprawy wyrejestrowywania pojazdów bez analizy ich związku z okolicznościami sprawy; utrzymanie w mocy decyzji nie odnoszącej się do stanu faktycznego konkretnej, zindywidualizowanej sprawy administracyjnej stanowi wadę również decyzji odwoławczej. Wobec braku merytorycznej oceny i rozważenia zgromadzonego w sprawie J. N. materiału dowodowego według reguł określonych w art. 107 § 1 i 3 KPA w zw. z art. 138 § 1 i art. 140 KPA przez organ odwoławczy, Sąd nie miał możliwości dokonania kontroli legalności tej decyzji w sposób określony w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (publ. jw.), albowiem dopiero prawidłowe rozpatrzenie materiału dowodowego sprawy i uwidocznienie jego wyników w uzasadnieniu decyzji pozwala na weryfikację stanowiska organu administracji w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Reasumując Sąd uznał za uzasadnione zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności uznał, że organ odwoławczy uchybił obowiązkom określonym w art. 7, 8, 9, 77 § 1 i 80 oraz art. 107 § 1 i 3 KPA, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W toku jej ponownego rozpatrywania organ odwoławczy, po dokonaniu oceny materiału dowodowego zadecyduje, czy zachodzi i w jakim stopniu, zachodzi potrzeba jego uzupełnienia. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w myśl art. 200 i 209 tej ustawy, a orzeczenie w pkt 3 sentencji wyroku znajduje uzasadnienie w treści art. 152 cyt. ustawy.