III SA/Gd 731/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.O. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia 16 czerwca 2015 r. znak [...] w przedmiocie sprostowania omyłki w decyzji administracyjnej postanawia: odrzucić skargę. Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 113 § 1 kpa w zw. z art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, postanowił sprostować omyłkę w sentencji decyzji ZUS z dnia 14 grudnia 2012 r. znak [...] poprzez: zastąpienie słów "zobowiązać Panią" do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku macierzyńskiego [...] słowami "zobowiązać Pana" do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku macierzyńskiego". Organ zaznaczył, ze decyzja została wydana na nazwisko M. O. W uzasadnieniu wskazano, że organ może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Postanowienie zostało skierowane do M. O. wraz z pouczeniem, że nie przysługuje na nie zażalenie. M. O. wniósł zażalenie na ww. postanowienie do Sądu Rejonowego [...]. Sąd ten postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2015 r. przekazał zażalenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, jako sądu właściwego w sprawie. W skardze, kwestionując postanowienie ZUS, M. O. wskazuje, że poprzez jego wydanie organ nie dokonał sprostowania oczywistej omyłki, ale w istotny sposób zmienił treść wydanego w dniu 14 grudnia 2012 r. rozstrzygnięcia co do osoby zobowiązanej do zwrotu wypłaconych przez ZUS świadczeń. W ocenie skarżącego w sprawie nie powinien mieć zastosowania ogólny przepis 83b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, natomiast podstawą do wniesienia zażalenia w tym przypadku jest art. 113 § 3 kpa, który stricte odnosi się do postanowienia o sprostowaniu omyłki pisarskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy [...] w pierwszej kolejności zobowiązał organ administracji do sprostowania decyzji z dnia 14 grudnia 2012 r. znak [...], a następnie, po wniesieniu przez M. O. zażalenia na postanowienie o sprostowaniu, uznał się za niewłaściwy w sprawie i przekazał sprawę do Wojewódzkiego Sądu w G. Z tej przyczyny, tj., uznania wniesionego przez M. O. zażalenia przez sąd powszechny za skargę, do rozpoznania której właściwy jest sąd administracyjny, tutejszy Sąd nie może go odrzucić z powodu braku właściwości do jego rozpoznania. Zgodnie bowiem z art. 58 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) Sąd administracyjny nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w art. 58 § 1 pkt 1 tej ustawy (brak właściwości), jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Właściwość sądu administracyjnego do rozpoznania tej konkretnej sprawy wynika zatem wyłącznie z postanowienia Sądu Rejonowego [...] o jej przekazaniu. Konieczność odrzucenia skargi M. O. jako niedopuszczalnej wynika z innych przyczyn, niż wskazane wyżej. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. wykonując kontrolę działalności administracji publicznej sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Przedmiotem omawianej skargi jest postanowienie ZUS z 16 czerwca 2015 r. wydane w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki. Wbrew twierdzeniom strony, art. 83 b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 z późn. zm.), ma zasadnicze znacznie przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy. W myśl tego przepisu, jeżeli przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie, Zakład w tych przypadkach wydaje decyzję. Od wydanych w trakcie postępowania innych postanowień Zakładu zażalenie nie przysługuje. Wydane w omawianej sprawie postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki, z punktu widzenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, należy traktować jako wydane przez organ I instancji i niekończące postępowanie w sprawie. Gdyby przepisy Kpa były stosowane wprost przez ZUS, w świetle art. 113 kpa na postanowienie to przysługiwałoby stronie zażalenie. Jednakże na gruncie powołanego wyżej art. 83 b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, od omawianego postanowienia wydanego przez Zakład nie przysługuje ani zażalenie ani inny środek zaskarżenia. Przepisy kpa w postępowaniu toczącym się przed ZUS stosowane są bowiem odpowiednio. Zgodnie z brzmieniem art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zaskarżone w rozpatrywanej sprawie postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie należy do żadnej z kategorii postanowień wymienionych w zacytowanym przepisie. Zażalenie to jest bowiem niezaskarżalne, nie kończy postępowania, nie rozstrzyga też sprawy co do jej istoty. W szczególności podkreślenia wymaga, że zaskarżone postanowienie nie rozstrzyga kwestii dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Dotycząca tego sprawa toczy się bowiem przed sądem powszechnym, który niezależenie od dokonanego przez ZUS sprostowania, ma obowiązek orzec, czy wydana przez ZUS decyzja z dnia 14 grudnia 2012 r. znak [...] była prawidłowa, a jeżeli tak, kto konkretnie - czy pracodawca czy też - pracownica, ma obowiązek zwrócić nienależnie pobrany zasiłek macierzyński. W związku z tym, w ocenie Sądu, nie jest dopuszczalne przeprowadzenie w tym przypadku kontroli legalności omawianego postanowienia przez sąd administracyjny na zasadach i w trybie przewidzianym ustawą - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia.