III SA/Gd 732/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 28 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o zatwierdzenie akt weryfikacyjnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego [...] z dnia 25 kwietnia 2013 r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej [...] na rzecz "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 25 marca 2013 r. do Urzędu Celnego w G. wpłynęło zgłoszenie A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. z dnia 21 marca 2013 r. dotyczące wznowienia działalności w punkcie gier o niskich wygranych zlokalizowanym przy ul. [...] w T. (Pub "[...]"). Zgłoszenie zostało złożone w dwóch egzemplarzach. Planowany termin wznowienia działalności w ww. punkcie spółka określiła na dzień 15 kwietnia 2013 r. Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2013 r. znak [...] Naczelnik Urzędu Celnego pozostawił bez rozpatrzenia ww. wniosek spółki o zatwierdzenie akt weryfikacyjnych. W podstawie prawnej wydanego postanowienia organ przywołał art. 169 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). Uzasadniając wydane postanowienie Naczelnik Urzędu Celnego wskazał, że zgłoszenie nie zawiera aktualnego zezwolenia na prowadzenie działalności polegającej na urządzaniu gier na automatach o niskich wygranych. Wymóg ten wskazany jest w § 4 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 2009 r. w sprawie urzędowego sprawdzenia (Dz. U. z 2009 r., Nr 222, poz. 1757 ze zm.). Weryfikacja dokumentacji przedłożonej przez stronę oraz znajdującej się w posiadaniu organu wykazała, że ww. punkt jest zamieszczony w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 października 2003 r. nr [...] zezwalającej spółce na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...]. Decyzją z dnia 19 grudnia 2011 r. Dyrektor Izby Celnej cofnął jednakże spółce zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...]. Co istotne, decyzja nieostateczna dotycząca cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie m.in. gier na automatach o niskich wygranych podlega wykonaniu. W tym przypadku wyłączone jest bowiem stosowanie art. 239 ustawy – Ordynacja podatkowa. W związku z brakiem dołączenia do zgłoszenia aktualnego zezwolenia na prowadzenie ww. działalności strona została wezwana do jego uzupełnienia. Wraz z pismem spółki z dnia 22 kwietnia 2013 r. ww. brak nie został uzupełniony. Tym samym – z uwagi na regulację zawartą w art.169 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa – zaistniała przesłanka do obligatoryjnego pozostawienia ww. wniosku bez rozpatrzenia. W zażaleniu na ww. postanowienie spółka wniosła o jego uchylenie i merytoryczne rozpoznanie sprawy zainicjowanej wnioskiem z dnia 21 marca 2013 r. Wydanemu postanowieniu zarzucono: - naruszenie art. 169 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w sytuacji gdy wniosek strony o zatwierdzenie akt weryfikacyjnych z dnia 21 marca 2013 r. nie był dotknięty żadnymi brakami formalnymi; - naruszenie art. 187 § 1 i § 3 oraz art. 123 i art. 192 ustawy – Ordynacja podatkowa przez: brak zebrania całego materiału dowodowego na okoliczność ustalenia czy zezwolenie, na które strona powołała się we wniosku obowiązuje; brak zapewnienia stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu po dacie powzięcia przez organ wiadomości o wydaniu ostatecznej decyzji o cofnięciu zezwolenia i brak zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do nowego, nieznanego wcześniej faktu a co za tym idzie brak prawidłowego ustalenia tego faktu jak również brak zgromadzenia dowodów na okoliczność ustalenia, czy i kiedy ostateczna decyzja o cofnięciu zezwolenia weszła do obrotu prawnego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, zważywszy, iż zgodnie z art. 293e Ordynacji podatkowej w zw. z art. 8 ustawy o grach hazardowych jedynie skutecznie doręczona stronie decyzja o cofnięciu zezwolenia na urządzanie gier podlega wykonaniu, o ile nie wstrzymano jej wykonania; w realiach sprawy - wobec wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania ww. decyzji – zezwolenie na które powołała się spółka we wniosku o zatwierdzenie akt weryfikacyjnych jest zezwoleniem istniejącym i obowiązującym. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2013 r. znak [...] Dyrektor Izby Celnej działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 oraz art. 169 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa utrzymał w mocy zakwestionowane postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 25 kwietnia 2013 r. Uzasadniając własne rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Celnej wskazał, że w świetle art. 212 ustawy – Ordynacja podatkowa organy podatkowe są związane wydanymi przez siebie decyzjami od chwili ich doręczenia. Związanie organu decyzją trwa przez cały okres pozostawania decyzji w obrocie prawnym. Oznacza to, że organ zobligowany jest respektować wydaną przez siebie decyzję i uwzględniać swoje rozstrzygnięcie w sprawach, dla których to rozstrzygnięcie ma wpływ. Przedmiotowego zapatrywania nie zmienia fakt wydania przez Dyrektora Izby Celnej postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji z dnia 19 kwietnia 2013 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia do czasu wydania orzeczenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Postanowienie to nie uchyla takiej decyzji ani nie zmienia jej treści. Jedynym jego skutkiem jest zaś odsunięcie w czasie możliwości realizacji danej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na ww. postanowienie A Sp. z o.o. wniosła o uchylenie wydanych postanowień organów obydwu instancji. Zakwestionowanemu postanowieniu Dyrektora Izby Celnej skarżąca zarzuciła: - naruszenie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 127, art. 212 i art. 187 § 3 ustawy – Ordynacja podatkowa w zw. z art. 64 ust. 2 pkt 1 i art. 64 ust. 9 ustawy o Służbie Celnej w zw. z § 4 ust. 3 pkt 1 i ust. 6 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie urzędowego sprawdzenia przez błędną systemową wykładnię polegającą na przyjęciu, że w sytuacji istnienia w obrocie prawnym decyzji ostatecznej o cofnięciu zezwolenia, której wykonanie zostało wstrzymane skarżąca nie może skutecznie zgłosić wznowienia działalności w punkcie gier objętych danym zezwoleniem; - naruszenie art. 64 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 4 pkt 1, ust. 5, ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 34 ust. 1 pkt 2 lit. a) oraz art. 65 ustawy o Służbie Celnej w zw. z § 4 ust. 3 pkt 1 i ust. 6 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie urzędowego sprawdzenia w zw. z art. 64 ust. 9 ustawy o Służbie Celnej w zw. z art. 169 ustawy – Ordynacja podatkowa przez błędną systemową i funkcjonalną wykładnię zbioru tych przepisów prowadzącą do wadliwego przyjęcia, że opinia Naczelnika Urzędu Celnego, iż znajdujące się w aktach zezwolenie nie obowiązuje, uzasadnia uznanie, że w sprawie mamy do czynienia z brakiem formalnym skutkującym odmową przyjęcia zgłoszenia do rozpoznania; - naruszenie art. 239a, art. 239e i art. 128 ustawy – Ordynacja podatkowa przez błędną systemową wykładnię i w konsekwencji wadliwe przyjęcie, że nieostateczna decyzja o cofnięciu zezwolenia podlega wykonaniu, podczas gdy regułą obowiązującą na gruncie ww. ustawy jest, że wykonaniu podlegają jedynie decyzje ostateczne o ile nie wstrzymano ich wykonania, zaś decyzje nieostateczne podlegają wykonaniu wyłącznie, jeżeli nadają się do wykonania w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i nadano im rygor natychmiastowej wykonalności; W obszernym uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji cofającej zezwolenie oznacza, że spółka może prowadzić działalność objętą cofniętym zezwoleniem. Nie da się bowiem inaczej zinterpretować istoty i celu postanowienia organu o wstrzymaniu wykonania decyzji cofającej zezwolenie. Ponadto, postanowienie o wstrzymaniu ww. decyzji ma charakter ostateczny a więc wywołuje skutki erga omnes. Ponadto wnioskowanie organów, że nieprzedłożenie właściwej dokumentacji naczelnikowi urzędu celnego stanowi brak formalny zgłoszenia wznowienia działalności wypacza sens regulacji zawartej w art. 64 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. W świetle tej regulacji celem urzędowego sprawdzenia jest ustalenie m.in. czy podmiot podlegający urzędowemu sprawdzeniu przedłożył właściwemu organowi odpowiednią dokumentację (w tym zezwolenie) a tym samym zapewnił warunek określony w art. 34 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o Służbie Celnej. Co więcej, z art. 239a, art. 239b i art. 239e ustawy – Ordynacja podatkowa należy wywnioskować zasadę, że wykonaniu podlegają wyłącznie decyzje ostateczne wszelkiego typu. Decyzje nieostateczne mogą być zaś wykonane jeżeli nadają się do wykonania w drodze przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto przesłanką ich wykonalności jest nadanie im rygoru natychmiastowej wykonalności. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawą pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku skarżącej o zatwierdzenie akt weryfikacyjnych, był fakt braku aktualnego zezwolenia na prowadzenie działalności polegającej na urządzaniu gier na automatach o niskich wygranych. Wymóg ten wskazany jest w § 4 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 2009 r. w sprawie urzędowego sprawdzenia (Dz. U. z 2009 r., Nr 222, poz. 1757 ze zm.). Weryfikacja dokumentacji przedłożonej przez stronę oraz znajdującej się w posiadaniu organu wykazała, że punkt gier o niskich wygranych zlokalizowany przy ul. [...] w T. jest zamieszczony w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 października 2003 r. nr [...] zezwalającej spółce na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...]. Decyzją z dnia 19 grudnia 2011 r. Dyrektor Izby Celnej cofnął jednakże spółce zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...]. Zaś od utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego z dnia 19 kwietnia 2013 roku strona złożyła skargę do sądu administracyjnego. W związku z brakiem dołączenia do zgłoszenia aktualnego zezwolenia na prowadzenie ww. działalności strona została wezwana do jego uzupełnienia. Wraz z pismem spółki z dnia 22 kwietnia 2013 r. ww. brak nie został uzupełniony. Wskazać zatem trzeba, że w okolicznościach sprawy organ nie przedłożenie aktualnego zezwolenia potraktował jak brak formalny, mimo tego, że ciąg wydarzeń prawnych w sprawie był mu znany i było mu wiadome, że zobowiązanie na podstawie art.169 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U z 2012r. poz.749 z późn.zm.) nie może zostać spełnione. Niezależnie od powyższej uwagi wskazać należy, że wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2013 r. , sygn. akt III SA/Gd 384/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 19 kwietnia 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 19 grudnia 2011 r. Wyrok stał się prawomocny w dniu 3 października 2013 r. Wobec faktu uchylenia przez Sąd decyzji cofającej wydane zezwolenie na prowadzenie i urządzanie gier na automatach o niskich wygranych należy przyjąć, że w dniu zamknięcia rozprawy , tj. w dniu 5 grudnia 2013 r. nie istniała w obrocie prawnym decyzja, która była przeszkodą do spełnienia zobowiązania organu a w konsekwencji do rozpoznania wniosku. Zatem w okolicznościach sprawy, nie do zaakceptowania jest stanowisko organów, że nie przedłożenie aktualnego zezwolenia jest nieuzupełnionym brakiem w tej sprawie, co zgodnie z art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej pozwala na pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Opisany stan faktyczny prowadzi do wniosku, że wniosek strony z uwagi na szczególne okoliczności mające miejsce w sprawie, powinien być rozpoznany przez organy z uwzględnieniem zmian jakie zaszły w stanie prawnym dotyczącym zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...]. Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił postanowienia wydane przez organy obu instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Rozpatrując ponownie niniejszą sprawę Dyrektor Izby Celnej zobowiązany będzie rozpoznać wniosek skarżącej z dnia 25 marca 2013 r., biorąc pod uwagę aktualnie istniejący w sprawie stan faktyczny i prawny. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.