III SA/Gd 733/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 29 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 sierpnia 2013 r. sygn. akt [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Wnioskiem zawartym w skardze, uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF w dniu 17 września 2013 r. skarżący S. G. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu (radcy prawnego). Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz na podstawie dokumentów i oświadczeń nadesłanych na zarządzenia referendarza sądowego z dnia 20 września i 8 października 2013 r. ustalono, że wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, niezatrudnioną oraz nie uzyskującą stałych dochodów. Wnioskodawca – zgodnie ze złożonym oświadczeniem - korzysta z pomocy osób trzecich, w tym brata oraz matki (emerytki), które pomagają mu finansowo. Wnioskodawca - zgodnie ze złożonym oświadczeniem - nie posiada zasobów pieniężnych (brak własnego rachunku bankowego o charakterze oszczędnościowo – rozliczeniowym) ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wnioskodawcę obciążają świadczenia alimentacyjne egzekwowane przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. W uiszczaniu należności (w wymiarze 160 zł miesięcznie) wnioskodawcy pomaga matka. W tym stanie uznano, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji jest odmowa przyznania skarżącemu zasiłku stałego z pomocy społecznej. W świetle art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że wnioskodawca jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy w zakresie dotyczącym ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ww. aktu normatywnego, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 ww. ustawy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Z kolei zgodnie z regulacją zawartą w art. 262 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W świetle powołanych uregulowań prawo pomocy przez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika przyznaje się, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Zatem to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawcy w przedmiocie swojej trudnej sytuacji majątkowej składanym pod groźbą odpowiedzialności karnej (vide: rubryka 13 formularza PPF), uznano, iż wnioskodawca wykazał dostatecznie, że w obecnych realiach nie ma możliwości finansowych poniesienia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Stąd też w ocenie referendarza rozpoznającego złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy zasadnym jest w realiach rozpatrywanej sprawy zniesienie ww. ciężaru finansowego w pełnej wysokości. W konsekwencji powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt II sentencji postanowienia.