III SA/Gd 733/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. J. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi D. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 12 marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego postanawia: odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 18 lutego 2021 r. (sygn. akt III SA/Gd 733/20) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę D. J. (zwanego dalej także "skarżącym") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z z dnia 12 marca 2020 r. (nr [...]) w przedmiocie cła antydumpingowego. Ponieważ wyrok zapadł na posiedzeniu niejawnym Sąd doręczył stronom postępowania sentencję wyroku z urzędu. Poza odpisem wyroku przesyłka zawierała pismo przewodnie, w którym zawarto pouczenie o trybie i terminie wniesienia przez stronę ewentualnego wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku. Jak wynika z akt sprawy D. J. osobiście odebrał skierowaną do niego przesyłkę sądową w dniu 16 marca 2021 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 55 akt sprawy). Ustawowy termin 7 dni na złożenie wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku upłynął bezskutecznie z dniem 23 marca 2021 r. Wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2021 r. (data nadania wniosku w placówce pocztowej) D. J. wystąpił do Sądu o przywrócenie terminu i sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 18 lutego 2021 r. (sygn. akt III SA/Gd 733/20). Skarżący wskazał w uzasadnieniu, że w toku postępowania toczącego się przed organami administracji był reprezentowany przez radcę prawnego A. K., z którym konsultował również kwestie związane ze złożeniem skargi do sądu administracyjnego. Stąd też, gdy skarżący odebrał w dniu 16 marca 2021 r. przesyłkę z Sądu postanowił skontaktować się z radcą prawnym A. K., który był zorientowany w stanie faktycznym i prawnym sprawy, i chciał się go poradzić co do dalszego postępowania. Skarżący uzyskał jednak informację, że z powodu choroby wskazanego radcy prawnego na COVID-19 kancelaria nie prowadzi działalności. Kancelaria podjęła działalność dopiero od dnia 22 kwietnia 2021 r. Skarżący dołączył do wniosku oświadczenie radcy prawnego A. K. z dnia 22 kwietnia 2021 r., który na prośbę skarżącego wskazał, że w okresie od dnia 15 marca 2021 r. do dnia 21 kwietnia 2021 r. nie wykonywał czynności zawodowych z powodu zarażenia wirusem SARS2, to jest choroby COVID-19. Przedłożono także informację z dnia 21 kwietnia 2021 r. z Centrum e-Zdrowia w W. o pobycie A. K. w izolacji domowej od dnia 5 marca 2021 r., która powinna się zakończyć w dniu 24 marca 2021 r. oraz informację o dwóch zwolnieniach lekarskich świadczących o niezdolności do pracy A. K. w okresie od 25 marca 2021 r. do 7 kwietnia 2021 r. i od 8 kwietnia 2021 r. do dnia 21 kwietnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm. - powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a."). Podkreślić należy, że dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu stron i uczestników postępowania, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie oraz stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminowi wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie mówi art. 85 p.p.s.a. Od negatywnych skutków uchybienia terminowi strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, jeżeli strona wykaże, że w okresie, w którym powinna dokonać czynności w postępowaniu sądowym, nie dokonała jej bez swojej winy. Przesłanki przywrócenia terminu, wynikające z art. 87 p.p.s.a. to: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiego wniosku i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek. Podkreślić należy, że brak winy w uchybieniu terminowi można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W razie, gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminu świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy – w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony (por. w tej materii postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 grudnia 2013 r.; sygn. akt II GZ 752/13 oraz z dnia 18 września 2013 r., sygn. akt II OZ 762/13 – publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe do okoliczności przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku z dnia 18 lutego 2021 r. Wyjaśnienia na wstępie wymaga, że nagła choroba pełnomocnika jest co do zasady okolicznością, która może stanowić podstawę do przywróceniu terminu, gdy jednocześnie zostanie wykazane, że pełnomocnik przy dochowaniu należytej staranności nie miał możliwości samodzielnego działania dla dokonania czynności, ani też posłużenia się inną osobą dla dokonania czynności procesowej w terminie za stronę, którą reprezentuje i na rzecz której ma obowiązek poprawnie i terminowo działać w postepowaniu. W przedmiotowej sprawie skarżący działał jednak przez Sądem samodzielnie i nie był w postępowaniu sądowoadministracyjnym reprezentowany przez żadnego pełnomocnika, w tym radcę prawnego A. K. Stąd też wszelka korespondencja sądowa była kierowana bezpośrednio do skarżącego na wskazany przez niego adres. Jak wynika z akt sprawy i co przyznaje sam skarżący w dniu 16 marca 2021 r. odebrał on na poczcie przesyłkę sądową zawierającą odpis wydanego w dniu 18 lutego 2021 r. wyroku. Ponieważ skarżącemu wraz z przedmiotowym odpisem wyroku wysłano także pouczenie o trybie i terminie, w jakim może wystąpić z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia, to przyjąć należy, że skarżący miał możliwość zapoznania się z tym pouczeniem. Skarżący poza wskazaniem, że chciał skonsultować się w sprawie z konkretnym radcą prawnym, który akurat w tym czasie był chory, nie podał innych przyczyn, dla których nie dochował terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Podana przez skarżącego okoliczność, tj. choroba radcy prawnego A. K., który - co jak podkreślono wyżej - nie reprezentował skarżącego w postepowaniu przed tutejszym Sądem, wbrew przekonaniu skarżącego nie stanowiła przeszkody w terminowym złożeniu wniosku przez skarżacego. D. J. poprzez odebranie w dniu 16 marca 2021 r. przesyłki sadowej został skutecznie pouczony, że zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. pisemne uzasadnienie wyroku, którego odpis sentencji otrzymał, może zostać sporządzone jedynie na wniosek, zgłoszony przez stronę w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu. Wniesienie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę niewątpliwie jest warunkiem dopuszczalności zakwestionowania wyroku w drodze skargi kasacyjnej. Samo wniesienie wniosku o sporządzenie uzasadnienia nie jest jednak równoznaczne z wniesieniem skargi kasacyjnej i nie jest czynnością obwarowaną przymusem adwokacko-radcowskim. W ocenie Sądu przedstawione przez skarżacego okoliczności nie świadczą zatem o dochowaniu przez niego należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw sądowych, a w konsekwencji o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku, który to termin bezskutecznie upłynął z dniem 23 marca 2021 r. Skarżący niewątpliwie mógł bowiem złożyć wniosek samodzielnie, lub też skorzystać z pomocy innego pełnomocnika, aniżeli chory na COVID-19 radca prawny A. K., co w żadnym wypadku nie wyłączałoby możliwości późniejszego skorzystania z pomocy wybranego i preferowanego przez skarżącego pełnomocnika przy ewentualnym sporządzeniu skargi kasacyjnej. Z tych względów Sąd - na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji postanowienia.