III SA/Gd 736/13

Dnia 10 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. spraw ze skarg Syndyka Masy Upadłości "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. na decyzje Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 23 lipca 2013 r. nr [...] oraz z dnia 23 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego oddala skargi. W dniach 3 sierpnia i 20 października 2009 r. [...] Spedycja Międzynarodowa działając w ramach przedstawicielstwa bezpośredniego z upoważnienia A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. złożyła zgłoszenia celne o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towaru w postaci krzemu metalicznego importowanego z Tajwanu według faktur [...] (z dnia 16 czerwca 2009 r.) oraz [...] (z dnia 12 sierpnia 2009 r.). W obydwu przypadkach towar został zakupiony od firmy C z Wielkiej Brytanii. Ww. zgłoszenia celne spełniały wymogi formalne. Zostały wobec tego przyjęte i zarejestrowane pod numerami: [...] (zgłoszenie z dnia 3 sierpnia 2009 r.) oraz [...] (zgłoszenie celne z dnia 20 października 2009 r.). Obejmując towar ww. procedurą kwotę należności określono z zastosowaniem stawki celnej erga omnes 5,5 %, zaś podatek od towarów i usług z tytułu importu według stawki 22 %. Decyzją z dnia 12 kwietnia 2012 r. nr [...], skierowaną do "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W., Naczelnik Urzędu Celnego określił dla towarów objętych zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia 20 października 2009 r. kraj pochodzenia – Chiny; określił wobec towaru stawkę cła antydumpingowego w wysokości 49 %; określił niezaksięgowaną kwotę cła antydumpingowego ostatecznego (A30), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 523.686,00 zł oraz odstąpił od poboru odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo celne. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że jako kraj pochodzenia importowanego towaru zadeklarowano Tajwan na podstawie świadectwa pochodzenia nr [...]. W związku z informacją z Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia 20 października 2012 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie kontroli ww. zgłoszenia celnego. W raporcie OLAF stwierdzono bowiem, iż tajwańskie firmy objęte dochodzeniem (m. in. firma D będąca faktycznym eksporterem przedmiotowego krzemu) importowały krzem z Chińskiej Republiki Ludowej do Tajwanu oraz ponownie eksportowały chiński krzem do Unii Europejskiej, deklarując jego tajwańskie pochodzenie. Stwierdzono, że badane spółki zajmowały się handlem, a nie produkcją krzemu. Sporządzono też suplement do raportu OLAF zawierający wyniki kontroli przeprowadzonych w wytypowanych spółkach. Organ wskazał, że z treści raportu OLAF wynika, że partia towaru odprawiona przedmiotowym zgłoszeniem celnym jest nie tajwańskiego, a chińskiego pochodzenia, co pociągało za sobą konieczność innego określenia danych w zgłoszeniu celnym i nałożenie cła antydumpingowego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Syndyk Masy Upadłości A Spółki z o. o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. Do odwołania dołączono postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] W. z dnia 9 marca 2012 r., sygn. akt [...], którym Sąd ogłosił upadłość A Sp. z o.o. obejmującą likwidację majątku upadłego oraz wyznaczył na syndyka masy upadłości K. G. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 17 lipca 2012 r. nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa w związku z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu wydanej decyzji, że spór dotyczy kraju pochodzenia krzemu metalicznego i nałożonego nań cła antydumpingowego z uwagi na wyniki postępowania weryfikacyjnego, przeprowadzonego przez OLAF w zakresie pochodzenia krzemu metalicznego i unikania płacenia cła antydumpingowego. Z treści raportu OLAF i suplementu do tego raportu wynika, że "Certificate of origin" nr [...] jest powiązany z partią towaru (200 000 kg żelazokrzemu metalicznego), odprawioną według przedmiotowego zgłoszenia celnego. Towar jest nie tajwańskiego, a chińskiego pochodzenia, zatem podlega cłu antydumpingowemu przy imporcie do UE. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że w realiach rozpatrywanej sprawy nie było podstaw do zastosowania art. 220 ust. 2 lit. b) WKC, gdyż wskazanie w zgłoszeniu celnym, że towar pochodzi z Tajwanu nie wynikło z błędu organu. To spółka zadeklarowała w zgłoszeniu celnym niezgodne ze stanem faktycznym pochodzenie i załączyła nieprawidłowy dowód jego pochodzenia. Z kolei decyzją z dnia 20 kwietnia 2012 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego określił dla towarów objętych zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia 3 sierpnia 2009 r. kraj pochodzenia – Chiny; określił wobec towaru stawkę cła antydumpingowego w wysokości 49 %; określił niezaksięgowaną kwotę cła antydumpingowego ostatecznego (A30), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 154.818,00 zł oraz odstąpił od poboru odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo celne. W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji powtórzył argumentację zawartą w ww. decyzji z dnia 12 kwietnia 2012 r. (z uwzględnieniem, że do zgłoszenia celnego z dnia 3 sierpnia 2009 r. załączono świadectwo nr [...]). Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Syndyka Masy Upadłości A Sp. z o. o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 25 lipca 2012 r., nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa w związku z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu wydanej decyzji powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji własnej z dnia 17 lipca 2012 r. W następstwie skarg na ww. decyzje Dyrektora Izby Celnej wniesionych przez Syndyka Masy Upadłości A Sp. z o. o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokami z dnia 17 stycznia 2013 r. wydanymi sprawach o sygnaturach III SA/Gd 648/12 i III SA/Gd 650/12 stwierdził nieważność rozstrzygnięć organów administracji celnej obydwu instancji. W uzasadnieniach wydanych orzeczeń Sąd odwołując się do daty ogłoszenia upadłości spółki A – 9 marca 2012 r., dat wydanych decyzji oraz do regulacji zawartych w ustawie z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze wskazał m.in., że upadły nie może być od daty ogłoszenia upadłości uznawany za stronę postępowania celnego. Stroną tą jest bowiem wyłącznie syndyk masy upadłości - zgodnie z art. 144 § 1 i 2 Prawa upadłościowego. Nie można tym samym przepisów dotyczących strony w postępowaniu celnym, a zawartych w ustawie - Ordynacja podatkowa, stosować w oderwaniu od przepisów ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze. Należy mieć na uwadze, że przepisy Prawa upadłościowego i naprawczego są przepisami szczególnymi i modyfikują pojęcie strony. Tym samym adresatem decyzji organu pierwszej instancji nie mogła być A Spółka z o.o., albowiem z chwilą ogłoszenia upadłości jej adresatem może być tylko syndyk masy upadłości. Skoro decyzje organu pierwszej instancji zostały skierowane do spółki w czasie, gdy przymiot strony postępowania przysługiwał wyłącznie syndykowi masy upadłości tej spółki, należało uznać, że decyzje te dotknięte są wadą nieważności na podstawie art. 247 § 1 pkt 5 ustawy - Ordynacja podatkowa. Po ponownym rozpoznaniu ww. spraw, decyzjami z dnia 19 kwietnia 2013 r. (nr [...]) oraz z dnia 25 kwietnia 2013 r. (nr [...]) - skierowanymi do Syndyka Masy Upadłości A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie - Naczelnik Urzędu Celnego ponownie: - określił dla towarów objętych zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia 3 sierpnia 2009 r. (to jest dla krzemu metalicznego importowanego z Tajwanu) kraj pochodzenia – Chiny; stawkę cła antydumpingowego w wysokości 49 %; niezaksięgowaną kwotę cła antydumpingowego ostatecznego (A30), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 154.818,00 zł oraz odstąpił od poboru odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo celne; - określił dla towarów objętych zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia 20 października 2009 r. (to jest dla krzemu metalicznego importowanego z Tajwanu) kraj pochodzenia – Chiny; stawkę cła antydumpingowego w wysokości 49 %; niezaksięgowaną kwotę cła antydumpingowego ostatecznego (A30), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 523.686,00 zł oraz odstąpił od poboru odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo celne. Ww. decyzje Naczelnika Urzędu Celnego zostały zakwestionowane przez Syndyka Masy Upadłości A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w Warszawie w drodze odwołań, w których podniesiono zarzuty: - naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 220 ust. 2 lit. b) Wspólnotowego Kodeksu Celnego; - naruszenia przepisów postępowania to jest art. 187 § 1, art. 191 i art. 194 § 1 i § 2 ustawy – Ordynacja podatkowa. Decyzjami z dnia 23 lipca 2013 r. nr [...] (dot. odwołania od decyzji z dnia 19 kwietnia 2013 r.) oraz [...] (dot. odwołania od decyzji z dnia 25 kwietnia 2013 r.) Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W podstawach prawnych wydanych decyzji organ odwoławczy przywołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy – Prawo celne. W uzasadnieniach wydanych decyzji Dyrektor Izby Celnej wskazał, że stan faktyczny rozpatrywanych spraw jest bezsporny, gdyż strona nie zakwestionowała tego, że przedmiotem importu był krzem metaliczny, który został prawidłowo zaklasyfikowany w zgłoszeniach celnych do kodu Taric 2804 69 00 90. Spór dotyczy zaś kraju pochodzenia krzemu metalicznego i nałożonego nań cła antydumpingowego z uwagi na wyniki postępowania weryfikacyjnego przeprowadzonego przez OLAF w zakresie pochodzenia towaru i unikania płacenia cła antydumpingowego. W złożonych zgłoszeniach celnych jak i w świadectwach pochodzenia jako kraj pochodzenia wskazano Tajwan, podczas gdy towar miał faktycznie chińskie pochodzenie, co potwierdza dochodzenie OLAF. Raport OLAF nr OF/2010/0827 powstał po odbytej misji w Tajwanie, której celem było wspólne zbadanie wraz z właściwymi organami tajwańskimi podejrzewanego przeładunku krzemu metalicznego pochodzącego z Chin i zadeklarowanego jako pochodzący z Tajwanu celem importu do Unii Europejskiej i unikania środków antydumpingowych nakładanych na produkty chińskie. Misja była prowadzona w odniesieniu do przesyłek zgłoszonych przez kraje członkowskie, eksportowanych przez wytypowane tajwańskie spółki, w tym m.in. D. W raporcie napisano, że wstępne dochodzenie przeprowadzone przez tajwański Wydział Dochodzeń wykazało, że ww. firma importowała krzem z Chin i ponownie go eksportowała. Potwierdzenie ww. faktu wynika z suplementu do Raportu OLAF nr OF/2010/0827. Z suplementu wynika, że sporne świadectwa są powiązane z partią towaru - żelazokrzemu metalicznego (odprawionego według ww. zgłoszeń celnych), który jest chińskiego pochodzenia. Ww. świadectwa są zatem niezgodne z tajwańskimi przepisami dotyczącymi pochodzenia i zostały unieważnione przez BOFT. W ocenie organu proces oddzielenia, kruszenia i oczyszczania bloków krzemu metalicznego, a następnie jego przesiewanie, sortowanie i pakowanie ziaren krzemowych będących wynikiem kruszenia nie stanowi przetworzenia nadającego pochodzenie ani obróbki w rozumieniu art. 24 WKC. Oznacza to, że ww. krzem nadal pochodzi z Chińskiej Republiki Ludowej i podlega cłu antydumpingowemu. Dla towaru objętego ww. zgłoszeniami i zaklasyfikowanego do kodu Taric 2804 69 00 90 Taryfa Celna przewidywała w dacie przyjęcia zgłoszeń celnych stawkę celną erga omnes (konwencyjną) w wysokości 5,5 % oraz środek prawny w postaci cła antydumpingowego (A30) w wysokości 49 % zgodnie z art. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady nr 398/2004 z dnia 2 marca 2004 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz krzemu z Chińskiej Republiki Ludowej. Mając zatem na uwadze ww. regulacje Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że Naczelnik Urzędu Celnego zasadnie naliczył cło antydumpingowe na towar odprawiony ww. zgłoszeniami celnymi. Ponadto zasadnie przyjęto, że w niniejszych sprawach zaistniały podstawy do odstąpienia od naliczania odsetek, o których mowa w art. 65 ust. 5 ustawy – Prawo celne. W sprawach nie została z kolei spełniona przesłanka warunkująca odstąpienie od retrospektywnego zaksięgowania należności celnych. Należy mieć bowiem na uwadze, że zgłoszenie celne stanowiło deklarację wiedzy zgłaszającego odnośnie zgłaszanego towaru, jego ilości, wartości, klasyfikacji taryfowej oraz pochodzenia. W realiach spraw organ celny przyjął zgłoszenia wraz z dołączonymi dokumentami, w tym spełniającymi wymogi świadectwami niepreferencyjnego pochodzenia. Przyjęcie zgłoszeń bez skorzystania z możliwości weryfikacji przed zwolnieniem towaru nie stanowi zaś błędu organu celnego, który wyłącza możliwość zaksięgowania należności celnych w ww. sposób. Podkreślenia wymaga bowiem to, że przyjęcie zgłoszenia celnego i zwolnienie towaru nie oznacza, iż wszystkie informacje w nim zawarte są prawidłowe. Przyjęcie zgłoszenia jest zatem rodzajem czynności materialno – technicznej, opartej na obliczeniu i wykazaniu przez zgłaszającego kwoty należności celnych przywozowych i wywozowych. W tym kontekście przedstawienie przez importera świadomie lub nieświadomie nieprawidłowego dowodu pochodzenia nie może uzasadniać przypisania organowi celnemu tego, że własnym działaniem doprowadził do błędnego ustalenia należności celnych w kraju importu. W skargach na ww. decyzje Dyrektora Izby Celnej wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Syndyk Masy Upadłości A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. podniósł zarzuty: - naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 221 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez powiadomienie dłużnika o należnościach celnych po upływie 3 lat od dnia powstania długu celnego; - naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 220 ust. 2 lit. b) Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w sprawach istniały przesłanki do niedokonywania księgowań retrospektywnych; - naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 233 § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez jego zastosowanie polegające na utrzymaniu decyzji wydanych przez organ pierwszej instancji podczas gdy nie było ku temu podstaw; - naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 187 § 1, art. 191, art. 194 § 1 i § 2 oraz art. 210 § 1 pkt 4 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez błędne ustalenie stanów faktycznych spraw, wynikające z pominięcia istotnych okoliczności, w szczególności działania spółki w dobrej wierze, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniach skarg wskazano m.in., że wobec wydania ww. wyroków przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku termin przedawnienia zawieszony na czas postępowania odwoławczego zaczął ponownie biec od chwili doręczenia organowi celnego prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Okoliczność powyższa oznacza, że w realiach rozpatrywanych spraw do przedawnienia faktycznie doszło. Niezależnie od powyższego skarżący z powołaniem się na treść art. 220 ust. 2 lit. b) Wspólnotowego Kodeksu Celnego wskazał, że wydanie nieprawidłowych świadectw przez organ kraju trzeciego traktowane winno być jako błąd, którego importer w racjonalny sposób nie mógł wykryć. W realiach rozpatrywanych spraw zachodzi powyższa okoliczność, gdyż oryginały świadectw dostarczył spółce kontrahent, to jest firma C. Świadectwa zostały z kolei wystawione przez Tajwańską Izbę Handlową. W sytuacji gdyby okazało się, że ww. świadectwa zostały wydane wskutek błędu tajwańskiego organu, Tajwańska Izba Gospodarcza jako organ upoważniony przez BOFT powinna mieć wiedzę na temat pochodzenia towarów, które potwierdza w oficjalnych dokumentach urzędowych (świadectwach pochodzenia). Co oczywiste, importer działający w dobrej wierze nie może ponosić negatywnych konsekwencji ewentualnych błędów popełnionych przez organ kraju eksportu. W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska. Odnosząc się do zarzutów skarg organ wskazał, że nie stanowi przeszkody do utrzymania w mocy przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji okoliczność, iż sprawa w postępowaniu odwoławczym została rozpoznana po upływie 3 lat od dnia powstania długu celnego, jeżeli zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została wydana i doręczona przed upływem tego terminu. Co ważne, zaskarżonymi decyzjami Dyrektor Izby Celnej nie określał kwoty wynikającej z długu celnego. Należności celne zostały bowiem określone decyzjami organu pierwszej instancji. Z akt prowadzonych spraw wynika z kolei, że o kwotach należności celnych strona została powiadomiona w dniach doręczenia decyzji, a więc przed upływem terminu, o którym mowa w art. 221 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. W ocenie organu w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 220 ust. 2 lit b) Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Treść ww. regulacji odnosi się bowiem do potwierdzenia preferencyjnego statusu towaru. W sprawach mamy zaś do czynienia z potwierdzeniem niepreferencyjnego statusu towaru. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej za niezasadne uznać również należało zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania zawartych w ustawie – Ordynacja podatkowa. Na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach III SA/Gd 736/13 (sprawa ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej nr [...]) oraz III SA/Gd 737/13 (sprawa ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej nr [...]). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola zaskarżonych rozstrzygnięć przeprowadzona w oparciu o ww. kryterium prowadzi do uznania, że wniesione skargi nie zasługują na uwzględnienie. Z dyspozycji art. 63 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (dalej w skrócie "WKC") w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji przez organ odwoławczy wynika wprost, że dokonanie zgłoszenia celnego spełniającego warunki określone w art. 62 przedmiotowego aktu prawnego nakłada na organy celne, pod warunkiem przedstawienia towarów, obowiązek przyjęcia tego zgłoszenia. Tym samym przyjmując zgłoszenie celne organ celny sprawdza jedynie zgodność i kompletność informacji przedstawionych w zgłoszeniu oraz załączonych do niego dokumentów z formalnego punktu widzenia. Stwierdzenie przez organ celny, że złożone zgłoszenie celne oraz załączniki są kompletne, powoduje przyjęcie tego zgłoszenia przez ten organ i objęcie z mocy prawa zgłaszanego towaru wnioskowaną procedurą celną. Jak wynika z kolei z art. 201 ust. 1 lit. a WKC, w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym powstaje dług celny rozumiany jako nałożony na osobę obowiązek uiszczenia należności celnych przywozowych, które stosuje się do towarów określonych zgodnie z obowiązującymi przepisami wspólnotowymi (art. 4 pkt 9). Dług ten powstaje z mocy samego prawa w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (vide: art. 201 ust. 2). Dłużnikiem jest z kolei zgłaszający; dłużnikiem jest również osoba, na rzecz której zgłoszenia dokonano w przypadku przedstawicielstwa pośredniego (vide: art. 201 ust. 3 WKC). Ponadto, stosownie do regulacji zawartej w art. 23 ust. 1 ustawy – Prawo celne, określającej zasady przywozu towarów na obszar Wspólnoty Europejskiej i wywozu towarów z tego obszaru w zakresie uzupełniającym przepisy prawa wspólnotowego, zgłaszający obowiązany jest obliczyć i wskazać w zgłoszeniu celnym kwotę należności przywozowych lub wywozowych. Jeżeli jednak przed zwolnieniem towaru organ celny stwierdzi, że zgłaszający w zgłoszeniu celnym podał nieprawidłowe dane, mające lub mogące mieć wpływ na wysokość kwoty wynikającej z długu celnego lub zastosowaną procedurę celną, to organ ten wydaje decyzję, w której określa kwotę wynikającą z długu celnego lub rozstrzyga o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego zgodnie z przepisami prawa celnego (vide: art. 23 ust. 3 ustawy – Prawo celne). Stanowiąc zasadę, że dług celny powstaje z mocy samego prawa z chwilą zaistnienia zdarzeń, z którymi prawo celne wiąże jego powstanie, a więc m.in. z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego w procedurze dopuszczenia do obrotu, jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie, Wspólnotowy Kodeks Celny stanowi w art. 217 ust. 1, że każda kwota należności celnych wynikających z długu celnego obliczana jest przez organy celne, z chwilą gdy znajdą się w posiadaniu niezbędnych informacji, oraz zostaje wpisana do rejestru lub zaewidencjonowana w inny równoważny sposób (tzw. "zaksięgowanie"). Przyjęcie przez organ celny zgłoszenia w procedurze dopuszczenia do obrotu powoduje nie tylko powstanie z mocy samego prawa długu celnego, ale nakłada też na organ celny obowiązek zarejestrowania (zaksięgowania) w określonym czasie, liczonym od dnia zwolnienia towaru, obliczonej w zgłoszeniu celnym kwoty należności wynikającej z tego długu. Stanowiąc w art. 218 (a także w art. 219) reguły dotyczące zaksięgowania kwoty należności wynikającej z długu celnego powstałego w wyniku przyjęcia m.in. zgłoszenia w procedurze dopuszczenia do obrotu, Wspólnotowy Kodeks Celny przewiduje również tzw. zaksięgowanie retrospektywne, które ma miejsce wówczas, gdy kwota tych należności nie została zaksięgowana zgodnie z tymi przepisami (art. 218 - 219) lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej - w takiej sytuacji zaksięgowania kwoty należności do pokrycia lub pozostającej do pokrycia należy dokonać w terminie dwóch dni, licząc od dnia, w którym organy celne dowiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość obliczyć kwotę prawnie należną, jak również określić dłużnika (art. 220 ust. 1 WKC). Istotą retrospektywnego zaksięgowania należności celnych jest zatem doprowadzenie do zgodności kwoty należności celnych wynikającej z przepisów prawa celnego z kwotą zaksięgowaną i wymaganą do uiszczenia od zobowiązanego przez organ celny. Zaksięgowanie retrospektywne dotyczy zatem tylko różnicy między kwotą zaksięgowaną na podstawie art. 218 i art. 219 WKC, a więc np. na podstawie przyjętego zgłoszenia celnego, a kwotą, która zgodnie z obowiązującymi przepisami powinna była zostać zaksięgowana. Oznacza to, że w przypadku istnienia warunków do księgowania retrospektywnego organ celny nie eliminuje z obrotu prawnego przyjętego zgłoszenia celnego, ani też nie podważa istnienia w tym obrocie decyzji będącej podstawą do "pierwotnego" księgowania, jeżeli taka decyzja w ogóle została wydana na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy – Prawo celne, a jedynie w przypadku takim wydaje decyzję dotyczącą samej różnicy kwot należności, co powoduje istnienie w obrocie prawnym zarówno zgłoszenia celnego, jak i decyzji rozstrzygającej o kwocie należności celnych. Przyjęcie przez organ celny zgłoszenia celnego i objęcie z mocy prawa zgłaszanego towaru wnioskowaną procedurą celną nie oznacza jednak, że organy celne związane są zawartymi w tym zgłoszeniu danymi. W świetle art. 78 ust. 2 WKC, po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. W świetle wskazanej regulacji kontrole te mogą zostać przeprowadzone u zgłaszającego, bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane. Kontroli tej mogą zostać poddane również same towary, jeżeli istnieje jeszcze możliwość ich okazania (rewizja). Jeżeli z takiej kontroli wynika, że przepisy regulujące procedurę celną, której to dotyczy, zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, to organy celne podejmują - jak wymaga tego przepis art. 78 ust. 3 WKC - zgodnie z wydanymi w danym przypadku przepisami niezbędne kroki w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. Jak to już wyżej zaznaczono, zgodnie z art. 201 WKC w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym powstaje z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego dług celny, czyli - jak określa to przepis art. 4 pkt 9 WKC - nałożony na osobę obowiązek uiszczenia należności przywozowych (dług celny w przywozie), które stosuje się do towarów zgodnie z obowiązującymi przepisami wspólnotowymi. Zdaniem Sądu, skarżący nietrafnie zarzuca, naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 221 ust.3 WKC poprzez powiadomienie dłużnika o należnościach celnych po upływie 3 lat od dnia powstania długu celnego. Wskazać trzeba, że zgodnie z tym przepisem powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Bieg terminu zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 WKC na czas trwania procedury odwoławczej. Zawieszony termin przedawnienia biegnie dalej od doręczenia organowi celnemu prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. W uzasadnieniach decyzji pierwszoinstancyjnych organy precyzyjnie wyliczyły dni jakie doliczyć należy do terminu aby powiadomienie dłużnika o należnościach celnych nie nastąpiło z przekroczeniem trzyletniego terminu od powstania długu celnego. W pierwszej sprawie był to 31 lipiec 2013 roku, w drugiej zaś 18 maja 2013r. Decyzje organu pierwszej instancji doręczono w dniu 6 maja 2013r. oraz 24 kwietnia 2013r. Zatem w obydwu sprawach powiadomienie dłużnika nastąpiło przed upływem 3 lat od dnia powstania długu celnego. Zasadniczą kwestią jest wyjaśnienie, że istotny jest tutaj termin doręczenia decyzji organu I instancji a nie organu odwoławczego utrzymującego w mocy zaskarżoną decyzję. Zarzuty skarg w żaden sposób prawidłowości tych ustaleń nie podważają. W stanie faktycznym rozpatrywanych spraw niesporną jest okoliczność, że do zgłoszeń celnych zostały załączone świadectwa pochodzenia nr [...] oraz [...], w treści których potwierdzone zostało pochodzenie importowanego krzemu metalicznego jako uzyskanego w Tajwanie. Bezspornym jest również to, że do ponownej weryfikacji ww. zgłoszeń celnych doszło w następstwie uzyskania przez krajowe organy celne informacji o wynikach dochodzenia przeprowadzonego przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), zawartych w raporcie nr OF/2010/0827 i suplemencie do niego (AM 2010/018) z przeprowadzonej przez ten Urząd misji z udziałem tajwańskich służb celnych. Jak to szczegółowo wykazano w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, z raportu tego wynika, że faktycznym eksporterem importowanego przez spółkę A krzemu była spółka D. Firma ta jest przedsiębiorstwem zajmującym się magazynami i logistyką. Z raportu wynika również, że krzem metaliczny był importowany przez firmę D. do Tajwanu z Chin i ponownie wywożony bez jakiegokolwiek przetworzenia do UE na zlecenie anonimowego eksportera z Chin lub Hongkongu. W realiach spraw za w pełni uprawnione uznać należy ustalenie przez organy orzekające, że - w konsekwencji treści otrzymanego raportu OLAF i jego załączników - brak jest podstaw do przyjęcia Tajwanu jako kraju pochodzenia towaru, co w konsekwencji prowadziło do konieczności wydania decyzji orzekających o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty cła antydumpingowego należnego z tytułu importu krzemu metalicznego pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej objętego procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie ww. zgłoszeń celnych. Jak to też zasadnie podkreślono w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji Dyrektora Izby Celnej, w sytuacji gdy przedmiotem importu w rozpatrywanych sprawach był towar w postaci krzemu metalicznego, dla którego ustalono, iż krajem jego pochodzenia jest Chińska Republika Ludowa i który w dniu przyjęcia zgłoszeń celnych prawidłowo został zaklasyfikowany do kodu TARIC 2804 69 00 90, dopuszczenie do obrotu nadaje takiemu towarowi niewspólnotowemu - stosownie do art. 79 WKC - status celny towaru wspólnotowego, co wymaga zastosowania środków polityki handlowej, spełnienia pozostałych formalności wymaganych przy przywozie towarów, jak również zastosowania opłat prawnie należnych. Środkami polityki handlowej są instrumenty, jakie mogą być stosowne przez państwa Unii Europejskiej w regulowaniu wymiany handlowej z zagranicą. Służą one ochronie krajowego rynku przed niepożądanymi skutkami importu, takimi jak nieuczciwa konkurencja oraz znaczna przewaga konkurencyjna. Za nieuczciwą konkurencję ze strony importowanych towarów uznaje się dumping i subsydiowanie przywożonych towarów. Przeciwdziałaniu tym zjawiskom służą odpowiednio postępowania ochronne oraz środki antydumpingowe i antysubsydyjne. Istota postępowania antydumpingowego polega zaś między innymi na ochronie rynku wspólnotowego przed szkodami związanymi z przywożeniem towarów po cenach dumpingowych. Z regulacji obowiązującego w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego rozporządzenia Rady (WE) nr 384/96 z dnia 22 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony przed dumpingowym przywozem z krajów nie będących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. Urz. L 56 z dnia 6 marca 1996 r. ze zm.), określającej zasady prowadzenia przez Komisję Europejską postępowań antydumpingowych poprzedzających wprowadzenie środków antydumpingowych, wynikało, że cło antydumpingowe może zostać nałożone na każdy produkt dumpingowy, którego wprowadzenie do wolnego obrotu we Wspólnocie powoduje szkodę (vide: art. 1 ust. 1 "Zasady ogólne") oraz że tymczasowe lub ostateczne cło antydumpingowe nakładane w drodze tego rozporządzenia pobiera Państwo Członkowskie w formie i wysokości, a także zgodnie z innymi kryteriami ustanowionymi w rozporządzeniu (vide: art. 14 ust. 1) i to niezależnie od ceł, podatków i innych opłat zwykle nakładanych na przywóz. W wyniku przeprowadzonego postępowania Komisja Europejska uznała, iż przywóz krzemu metalicznego do Wspólnoty następuje po cenach dumpingowych, powodując wystąpienie szkody dla przemysłu Wspólnoty. Spowodowało to wejście w życie rozporządzenia Rady (WE) nr 398/2004 z dnia 2 marca 2004 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz krzemu pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej. I tak, na podstawie postanowienia art. 1 ust. 1 tegoż rozporządzenia ostateczne cło antydumpingowe zostało nałożone na przywóz krzemu, objętego kodami CN 2804 69 00, pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej. Wykazanie w toku postępowań, że krzem metaliczny, objęty procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie ww. zgłoszeń celnych posiada chińskie pochodzenie, czyniło w pełni zasadnym określenie przez organy celne, zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 398/2004, stawki cła antydumpingowego w wysokości 49 % oraz określenie niezaksięgowanej kwoty cła antydumpingowego we wskazanej wysokości. Z treści wniesionych do Sądu skarg wynika z kolei, że istota zarzutów naruszenia przepisów postępowania zawartych w ustawie - Ordynacja podatkowa a mających odpowiednie zastosowanie w postępowaniu celnym sprowadza się zasadniczo do dwóch odrębnych kwestii: - do kwestionowania uprawnienia organu celnego do odrzucenia jako dowodu złożonego przy zgłoszeniu celnym świadectwa pochodzenia towaru jako dokumentu urzędowego sporządzonego w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej i w konsekwencji pominięcie przy dokonywaniu ustaleń tego, co zostało w nim stwierdzone; - do zarzutu nieuwzględnienia przez organy celne, iż posługując się otrzymanym świadectwem pochodzenia spółka A działała w zaufaniu do organów państwa eksportera, które świadectwo to wystawiły, co uzasadniało odstąpienie od retrospektywnego księgowania należności celnych. W związku z taką istotą zgłoszonych zarzutów zauważyć należy, że jakkolwiek dokument urzędowy, o jakim stanowi przywoływany w skardze przepis art. 194 ustawy – Ordynacja podatkowa ma taki walor, iż stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, to jednakże walor ten nie ma charakteru bezwzględnego skoro treść art. 194 § 3 ustawy – Ordynacja podatkowa nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko takiemu dokumentowi (por. w tej materii: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2013 r., sygn. akt I GSK 983/12; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyniki wskazanego wyżej dochodzenia z udziałem OLAF i wskazanych władz Tajwanu wskazują jednoznacznie (vide: załączniki do suplementu Annex 1.3 i Annex 3.3), iż zawarte w tych świadectwach informacje dotyczące pochodzenia towaru okazały się nieprawdziwe. Z ww. dokumentów wynika wprost, iż w opinii Tajwańskiego Biura Handlu Zagranicznego sporne świadectwa zostały sfałszowane, co stanowi naruszenie art.17 ust. 4 ustawy o handlu zagranicznym. Organy administracji celnej orzekające w sprawie nie miały tym samym podstaw do tego aby w oderwaniu od ww. ustaleń respektować dane wynikające z przedłożonych przez stronę dokumentów. Odnosząc się zaś do zarzutu nieodstąpienia przez organy celne od retrospektywnego księgowania należności celnych wynikających z długu celnego, zauważyć należy, iż z przywoływanego już wcześniej przepisu art. 220 ust. 1 WKC wynika, że retrospektywne zaksięgowanie prawnie należnej kwoty wynikającej z długu celnego, powstającego z mocy samego prawa i obiektywnie istniejącego, jest obowiązkiem organu celnego w sytuacji, gdy kwota ta nie została zaksięgowana zgodnie z postanowieniami art. 218 i art. 219 WKC lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej. Obowiązek ten winien zostać zasadniczo wykonany w terminie dwóch dni, licząc od dnia, w którym organy te dowiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość naliczyć kwotę prawnie należną, jak również określić dłużnika. Jak wynika dalej z art. 220 ust. 2 WKC, od obowiązku retrospektywnego zaksięgowania organy celne odstępują w przypadkach w tym przepisie przewidzianych, w tym także w sytuacji, gdy kwota należności prawnie należnych nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez płatnika działającego w dobrej wierze i przestrzegającego przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. Sąd zwraca uwagę, że za błąd, którego w racjonalny sposób nie można było wykryć w powyższym rozumieniu, uważa się także wydanie nieprawidłowego świadectwa przez organy kraju trzeciego dla potwierdzenia - w ramach systemu współpracy administracyjnej - preferencyjnego statusu towaru, nie ma to wszakże zastosowania w sytuacji, gdy wystawienie takiego nieprawidłowego świadectwa nastąpiło na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, chyba że jest oczywistym, w szczególności, iż wydające świadectwo organy kraju trzeciego wiedziały lub powinny wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji. Ponadto należy mieć na uwadze, że w art. 220 ust. 2 lit. b WKC chodzi o "samodzielny" błąd organu, a zatem nie taki, który powstał wskutek wprowadzenia w błąd przez zobowiązanego (por. w tej materii: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt I GSK 1560/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z suplementu do raportu z misji przeprowadzonej przez OLAF z udziałem wskazanego tam organu rządowego Tajwanu (vide: wskazywana k. 13 suplementu do raportu) świadectwo niepreferencyjnego pochodzenia złożone przy zgłoszeniu celnym w rozpatrywanej sprawie, okazało się świadectwem podającym nieprawdziwe dane dotyczące pochodzenia wskazanego w nich towaru jako uzyskanego w Tajwanie. Z oświadczeń strony skarżącej wynika również, że potwierdzające nieprawdziwe dane świadectwo wystawione przez określony organ (Tajwan Chamber of Commerce) zostało spółce dostarczone przez eksportera. Przedmiotowe okoliczności - na tle ww. rozważań - nie mogą determinować uznania, że w sprawie została spełniona jedna z przesłanek koniecznych do odstąpienia przez organy celne od zaksięgowania spornych należności. Brak zaksięgowania kwoty długu celnego nie był bowiem następstwem błędu samych organów celnych. Podstawy do takiego odstąpienia nie stwarza przywoływany przez stronę skarżącą argument o działaniu w dobrej wierze z zachowaniem należytej staranności. Podstawą odstąpienia może być bowiem wyłącznie kumulatywne spełnienie czterech warunków, wymienionych w art. 220 ust. 2 lit b) WKC. Warunkami tymi są z kolei: a) zaniżenie kwoty zaksięgowanej lub brak zaksięgowania jako następstwo błędu samych organów celnych, b) niemożliwość wykrycia błędu w racjonalny sposób przez samego skarżącego, c) działanie osoby zobowiązanej do uiszczenia należności w dobrej wierze, d) przestrzeganie przez ww. podmiot przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. Z uwagi na powyższe zapatrywania w sprawie nie może być mowy o naruszeniu art. 220 ust. 2 lit b WKC. Odnosząc się finalnie do zarzutów skargi w zakresie naruszenia przepisów postępowania Sąd wskazuje, że w tym zakresie również nie znaleziono podstaw do skutecznego zakwestionowania prawidłowości poczynionych przez organy działań proceduralnych. Sąd nie stwierdził bowiem, by w rozpoznawanej sprawie organy celne prowadziły postępowanie wbrew regułom wynikającym z art. 187 § 1 i art. 191 ustawy – Ordynacja podatkowa. W ocenie Sądu materiał dowodowy został zgromadzony w sposób wyczerpujący. Z kolei postępowanie dowodowe było ukierunkowane na wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a swobodna ocena tych dowodów dokonana przez organy nie odznaczała się dowolnością. Fakt, iż zasadniczymi dowodami w rozpatrywanej sprawie był raport z misji OLAF oraz inne dokumenty przedstawione przez ten podmiot (jednoznacznie podważające treść przedstawionych wraz ze zgłoszeniami celnymi świadectw pochodzenia importowanego towaru), nie oznacza a limine wadliwości prowadzonych postępowań celnych. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku raport OLAF należy traktować identycznie, jak wszelkiego rodzaju protokoły z kontroli przeprowadzonych przez organy administracji krajowej, a więc jak dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 ustawy - Ordynacja podatkowa. W realiach rozpatrywanych spraw raport OLAF został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami, przez powołane i uprawnione do tego organy władzy publicznej, a zatem niewątpliwie stanowi on zagraniczny dokument urzędowy. Polskie organy celne nie miały zaś podstaw do kwestionowania wyników tego raportu. Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Celnej, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy jak i z uwagi na regulacje zawarte w art. 47 – 54 oraz w art. 94 RWKC pozbawione podstaw prawnych byłoby występowanie przez organy celne o wszczęcie procedury weryfikacyjnej w odniesieniu do świadectwa potwierdzającego tajwańskie pochodzenie (niepreferencyjne pochodzenie). Organy nie mogły również ponownie weryfikować tego, co zostało stwierdzone przez powołany do przeprowadzenia stosownej weryfikacji organ unijny. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku organy dokonały rzeczowej i logicznej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, formułując wnioski znajdujące pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Ponadto uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji zawierają wszelkie niezbędne elementy, o którym mowa w art. 210 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa. Powyższe zapatrywania prowadzić musiały do uznania, że zaskarżone decyzje organu odwoławczego jak i poprzedzające je decyzje Naczelnika Urzędu Celnego są zgodne z prawem. Nie znajdując zaś podstaw do stwierdzenia z urzędu, że ww. rozstrzygnięcia wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesione skargi na podstawie art. 151 ww. aktu normatywnego, o czym orzeczono jak w sentencji.