III SA/Gd 740/05
WyrokWSA w Gdańsku2006-09-14
Skład orzekający: Felicja Kajut, Alina Dominiak, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny prawidłowo uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe i zastosował stawkę celną autonomiczną zamiast konwencyjnej, gdy przedłożone świadectwo pochodzenia zostało uznane za nieważne w wyniku weryfikacji przez zagraniczne władze?Ratio decidendi
Organ celny prawidłowo uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe i zastosował stawkę celną autonomiczną, gdy przedłożone świadectwo pochodzenia zostało uznane za nieważne w wyniku weryfikacji przez zagraniczne władze. Brak prawidłowego świadectwa pochodzenia uniemożliwia zastosowanie stawki celnej konwencyjnej, chyba że jest ona wyższa od stawki autonomicznej. Weryfikacja świadectwa pochodzenia przez organ wystawiający ma charakter rozstrzygający, a negatywny wynik oznacza nieważność dokumentu.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła zgłoszenie celne dla towarów importowanych z Chin, deklarując zastosowanie stawki celnej konwencyjnej. Po weryfikacji świadectwa pochodzenia FORM A, zagraniczne władze celne uznały je za nieważne. W związku z tym organy celne uchyliły wcześniejszą decyzję, uznały zgłoszenie celne za nieprawidłowe, określiły kwotę długu celnego oraz nałożyły obowiązek zapłaty odsetek wyrównawczych. Spółka kwestionowała prawidłowość postępowania, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu celnego, w tym brak wyjaśnienia stanu faktycznego i nierozpatrzenie wniosku o zawieszenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie: WSA Alina Dominiak WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2006r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 14 października 2005r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę.
Decyzją z dnia 31 maja 2002 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...], na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 13 § 1, art. 23 § 7 i 8, art. 24 § 1, art. 29 § 1 pkt 2, art. 65 § 4 pkt 2 lit. b, art. 70, art. 102 § 1 pkt 1, art. 113, art. 198 § 1pkt 2, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej (Dz. U. Nr 146, poz. 1639), § 13 ust. 1, § 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 2001 r. w sprawie wypadków, w których zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu towarów, szczególnego trybu postępowania organu celnego przy przeprowadzaniu rewizji celnej, pobieraniu próbek towaru, weryfikacji lub przy unieważnieniu zgłoszeń celnych oraz zwalnianiu towarów (Dz. U. Nr 84, poz. 914) uznał zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia 27 maja 2002 r. złożone przez "A" Sp. z o.o. za nieprawidłowe w części dotyczącej pól 12, 22, 42, 44, 46, 47 oraz określił kwotę wynikającą z długu celnego; nadto organ powiadomił o kwocie długu celnego w wysokości [...] zł, którą należało wpłacić na konto Izby Celnej w G. w terminie 7 dni, licząc od daty otrzymania przedmiotowej decyzji.
Następnie postanowieniem z dnia 27 stycznia 2005 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...], działając na podstawie art. 240 § 1 pkt 5, art. 241 § 1, art. 243 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, art. 262 ustawy – Kodeks celny oraz art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623) wznowił z urzędu postępowanie zakończone w/w decyzją ostateczną, wskazując w uzasadnieniu wydanego postanowienia jako jego podstawę negatywny wynik weryfikacji świadectwa pochodzenia FORM A nr [...].
Decyzją z dnia 18 marca 2005 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...], na podstawie art. 207 § 1, art. 245 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, art. 13 § 1 i § 3 pkt 1 i 2, § 5, art. 83 § 1 i 3, art. 85 § 1, art. 209 § 1 pkt 1 i § 3, art. 222 § 1, art. 230 § 1, art. 231 § 1 pkt 1, art. 232 § 1, art. 242 § 2 ustawy – Kodeks celny, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622), art. 26 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne, § 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej oraz ust. 1b, ust. 10 Postanowień wstępnych do Taryfy Celnej – Stawki celne, § 11 ust. 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zm.), § 1 ust. 1 i 3, § 3, § 4 pkt 2 i 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U. Nr 155, poz. 1515) uchylił w/w decyzję z dnia 31 maja 2002 r. w części dotyczącej zastosowanych stawek celnych oraz kwoty należnego cła oraz określił kwotę niedoboru cła w wysokości [...] zł, którą należało wpłacić na rachunek Izby Celnej w G. w terminie 10 dni, licząc od dnia doręczenia decyzji. Jednocześnie organ I instancji nakazał uregulowanie odsetek wyrównawczych naliczonych za okres od 31 maja 2002 r. do dnia 18 marca 2005 r., wynoszących łącznie kwotę [...] zł.
W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż dokonując weryfikacji zgłoszenia celnego zgodnie z art. 70 § 1 Kodeksu celnego przyjęto, że dopełniony został formalny warunek udokumentowania pochodzenia towaru, zgodnie z wymogami obowiązujących przepisów; tym samym objęto towar wnioskowaną procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym z zastosowaniem konwencyjnej stawki celnej. Władze Chińskiej Republiki Ludowej nie potwierdziły jednak autentyczności ani wiarygodności przedłożonego przez stronę świadectwa pochodzenia FORM A nr [...]. Z kolei polskie organy celne nie mają możliwości ingerowania w metody działania chińskich służb sprawdzających ani też kwestionowania uzyskanych drogą oficjalną wyników weryfikacji. Działanie organu celnego ma bowiem na celu ustalenie czy towar posiada pochodzenie uprawniające do zastosowania konwencyjnej stawki celnej. W przedmiotowej zaś sprawie ustalenie nieprawdziwości w/w świadectwa pochodzenia prowadzić musiało do zastosowania stawki celnej autonomicznej oraz wymierzenia odsetek wyrównawczych, które pobiera się od dnia powstania długu celnego.
W odwołaniu od w/w decyzji "A" Sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie; nadto wniosła o wstrzymanie jej wykonania. Wydanemu rozstrzygnięciu odwołująca zarzuciła naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie przez organ celny wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Nadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 187, art. 216 i art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, nierozstrzygnięcie złożonego w toku postępowania wniosku o jego zawieszenie oraz uniemożliwienie złożenia zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania celnego.
Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca wskazała, iż pomimo złożenia stosownego wniosku umożliwiającego przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego co do świadectwa pochodzenia towarów organ nie wydał postanowienia o zawieszeniu lub odmowie zawieszenia postępowania. Tym samym dopuszczono się poważnego błędu proceduralnego. Co więcej, decyzja została wydana przedwcześnie gdyż importer we własnym zakresie przeprowadza stosowne dochodzenie mające na celu wyjaśnienie nieprawidłowości po stronie jego kontrahentów. Organ celny nie wyjaśnił również wszystkich okoliczności w sprawie; wydana decyzja sprzeczna jest zaś z prawem oraz zgromadzonymi w sprawie dokumentami.
Decyzją z dnia 14 października 2005 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, art.13 § 1, art. 15, art. 85 § 1 ustawy – Kodeks celny w zw. z art. 26 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy – Prawo celne, § 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, § 11 ust. 1, § 13 ust. 1, § 20a ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, § 3, § 4 ust. 2 i 3 pkt 2, ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie odsetek wyrównawczych zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia wskazano, iż dla zastosowania stawki celnej konwencyjnej niezbędne jest udokumentowanie pochodzenia towarów prawidłowym świadectwem pochodzenia. W sprawie zaś przedłożone przez stronę świadectwo pochodzenia towarów potwierdzające ich chińskie pochodzenie w wyniku weryfikacji zostało uznane za nieważne. W tym też stanie, w świetle art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej zasadnym było wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną gdyż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności. Taką okolicznością była bez wątpienia informacja zagranicznych władz administracyjnych, że dokument na podstawie którego sprowadzony towar korzystał z preferencji jest nieważny; okoliczność ta nie była znana wcześniej organowi a mogła mieć wpływ na wysokość stawki celnej i w następstwie tego wysokość kwoty długu celnego. Z uwagi jednak na ten fakt sprowadzane towary nie mogły być objęte konwencyjną stawką celną zastosowaną w dniu odprawy celnej. Organ I instancji w prawidłowy zaś sposób ustalił kraj pochodzenia towarów w oparciu o treść faktury oraz dokumentu Packing List i zastosował autonomiczne stawki celne w wysokości 60 %.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy podał, iż jest on w pełni niezasadny. To strona nie dopełniła bowiem warunku udokumentowania pochodzenia towaru oryginalnym świadectwem pochodzenia. Organ celny I instancji w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego badał zaś czy przedłożony dokument uprawniał do zastosowania niższej stawki celnej. Wynik przeprowadzonej weryfikacji był jednoznaczny; w tym stanie prawidłowo oceniony został materiał dowodowy, który w pełni pozwolił na wydanie decyzji merytorycznej. Również zarzut naruszenia art. 216 w/w aktu normatywnego nie jest zasadny. Nie można bowiem uznać podjętych przez stronę prób wyjaśnienia zaistniałej sytuacji i uzyskania prawidłowego świadectwa za rozpatrzenie zagadnienia wstępnego przez inny organ. Takim zagadnieniem wstępnym było bowiem sprawdzenie autentyczności przedłożonego przez stronę dowodu pochodzenia towarów poprzez skierowanie go do organu wystawiającego świadectwo. Z kolei niewydanie przez organ I instancji postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy i pozwoliło na merytoryczne rozpatrzenie odwołania.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej organ II instancji wskazał, iż postępowanie celne może zostać wznowione gdy strona bez własnej winy nie brała w nim udziału. Co istotne musi to być brak udziału w takich czynnościach postępowania, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Brak zaś możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie, którego nie wydano takich przesłanek nie spełnia. Podkreślenia wymaga nadto okoliczność, iż do dnia wydania decyzji w II instancji strona nie dostarczyła dowodu pochodzenia towarów. Mając na uwadze wniosek pełnomocnika o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyznaczono stronie termin do złożenia zabezpieczenia kwoty należności celnych Z uwagi na fakt, iż postanowienie pozostało bez odpowiedzi organ zobligowany był odmówić wstrzymania wykonania decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "A" Sp. z o.o. wniosła o uchylenie w całości w/w decyzji Dyrektora Izby Celnej [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Przedmiotowemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 122 i art. 123 § 1 w zw. z art. 127 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie przez organ celny wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy jak i uniemożliwienie składania wniosków w trakcie prowadzonego postępowania. Nadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, art. 216 Ordynacji podatkowej poprzez nierozstrzygnięcie wniosku o zawieszenie postępowania oraz art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez uniemożliwienie złożenia zażalenia na ewentualne postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania.
Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji; wskazała m.in., iż organ nie wydał postanowienia o zawieszeniu postępowania, mimo złożenia stosownego wniosku w tym przedmiocie i tym samym pośrednio pozbawił stronę możliwości brania udziału w postępowaniu. Obecnie nadal prowadzone jest odpowiednie dochodzenie, które ma na celu wyjaśnienie okoliczności otrzymania nieprawidłowego dokumentu. W tym świetle wydana decyzja jest przedwczesna; w sprawie istnieje nadto szczególnie ważny interes strony polegający na próbie samodzielnego ustalenia stanu faktycznego. Postępowanie przed właściwą izbą gospodarczą należy zaś uznać za rozpatrzenie zagadnienia wstępnego przez inny organ. Równocześnie w ocenie skarżącej za nieprawidłowe uznać należy postępowanie organów celnych, które nie doprowadziło do wyjaśnienia wszystkich okoliczności w sprawie; przejawem tego jest pominięcie faktury oraz świadectwa pochodzenia przez organ wydający decyzję jak i prowadzenie postępowania w sposób subiektywny i stronniczy. Naruszono tym samym wyrażoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów; jednocześnie strona nie miała zapewnionego czynnego udziału w postępowaniu, co narusza art. 123 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty w niej podniesione za niezasadne; jednocześnie organ II instancji podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W niniejszej sprawie zaskarżeniu do sądu administracyjnego poddano decyzję Dyrektora Izby Celnej [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] o uchyleniu ostatecznej decyzji organu I instancji w części dotyczącej zastosowanych stawek celnych oraz kwoty należnego cła. Decyzją organu I instancji wydaną w następstwie wznowienia postępowania nałożono zaś obowiązek zapłaty kwoty [...] zł tytułem niedoboru cła oraz [...] zł tytułem odsetek wyrównawczych.
Analiza stanu faktycznego przedmiotowej sprawy oraz obowiązującego w dacie wydania przez organ II instancji zaskarżonej decyzji stanu normatywnego prowadzi do wniosku, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż zgodnie z art. 26 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej (1 maja 2004r.) stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli między innymi przepisy ustawy - Kodeks celny wraz z wydanymi przepisami wykonawczymi. Mimo, iż zaskarżone decyzje wydano już po utracie mocy obowiązującej przez Kodeks celny, to jednak sprawa dotyczy długu celnego, który powstał przed 1 maja 2004 r.; stąd też rozstrzygnięcie prowadzącego postępowanie weryfikacyjne organu celnego miało swoją podstawę w przepisach Kodeksu celnego i wydanych na jego podstawie przepisach wykonawczych.
Skarżąca spółka, importując do Polski określone partie ubrań wskazała jako kraj pochodzenia Chiny i zadeklarowała w zgłoszeniu celnym zastosowanie konwencyjnej stawki celnej. Według części pierwszej – "E" Taryfy celnej stanowiącej załącznik do obowiązującego w dacie dokonania przez importera weryfikowanych zgłoszeń celnych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, Chiny należały do grupy krajów członków Światowej Organizacji Handlu (WTO) oraz innych krajów wobec których Rzeczpospolita Polska winna stosować Klauzulę Największego Uprzywilejowania. Zgodnie zaś z przepisami zawartymi w ust. 2 Części Pierwszej "A" Taryfy celnej do towarów pochodzących z tej grupy krajów stosuje się stawkę celną konwencyjną, przy czym w świetle ust. 10 do towarów wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określania szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem, dla których pochodzenie nie zostało udokumentowane świadectwem pochodzenia, ale jeżeli można ustalić kraj lub region pochodzenia tego towaru, stosuje się stawkę celną autonomiczną lub stawkę celną konwencyjną, jeżeli jest wyższa od stawki celnej autonomicznej.
Wskazać należy, iż zastosowania stawek celnych konwencyjnych dotyczyły reguły ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów zawarte w Dziale II Tytułu II ustawy – Kodeks celny (art. 16 – 19 Kodeksu celnego). W art.19 § 3 przedmiotowego aktu normatywnego zawarto zaś upoważnienie ustawowe dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia sposobu dokumentowania pochodzenia towarów, określonych w § 1 i § 2 oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia.
Wydane na tej podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, stanowiło w przepisie § 11 ust. 1, że pochodzenie towarów wymienionych w wykazie nr 3 (załączniku do rozporządzenia) musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Spodnie oraz kurtki – będące przedmiotem zgłoszenia celnego dokonanego przez stronę skarżącą wymienione były w poz. XI załącznika nr 3 – "wykaz towarów przywożonych na polski obszar celny, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia". Zgodnie z § 13 ust. 1 tego rozporządzenia w przypadku gdy pochodzenie towaru musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, świadectwo to spełniać powinno było szereg warunków, a w szczególności sporządzone zostać powinno przez organ upoważniony w danym kraju do wydawania świadectw pochodzenia oraz dający gwarancję rzetelności kontroli pochodzenia towarów. Zgodnie z § 20a ust. 1 i 2 rozporządzenia w celu sprawdzenia autentyczności świadectwa pochodzenia towarów lub prawidłowości danych w nim zawartych organ celny mógł skierować je do weryfikacji do organu wystawiającego świadectwo, przy czym jeżeli udzielona odpowiedź nie zawierała informacji pozwalających na stwierdzenie, że weryfikowany dokument jest autentyczny i zawiera prawidłowe dane, dokument uznać należało za nieprawidłowy do potwierdzenia pochodzenia towaru.
Zatem przywołane wyżej przepisy wprowadziły daleko idące ograniczenie i sformalizowanie środków dowodowych zmierzających do wykazania uprawnienia do zastosowania konwencyjnej stawki celnej. Przepisy te nie wykluczały sytuacji, w której faktyczne pochodzenie towaru z określonego kraju lub regionu nie jest kwestionowane i wynika z dokumentów innych niż świadectwo pochodzenia lub z oznaczeń na towarze, lecz wskutek nie złożenia przez zgłaszającego towar świadectwa pochodzenia lub wskutek skutecznego zakwestionowania jego autentyczności przez organ celny nie jest możliwe zastosowanie konwencyjnej stawki celnej (chyba, że byłaby ona wyższa niż autonomiczna). Jedynym bowiem środkiem dowodowym pozwalającym na ustalenie pochodzenia towaru wymienionego w załączniku nr 3 do rozporządzenia w celu zastosowania wobec niego taryfy celnej – określonej w niej stawki celnej konwencyjnej mogło być przedłożone przez importera prawidłowe świadectwo pochodzenia. Konsekwencją takiego stanu rzeczy (braku prawidłowego świadectwa pochodzenia), przewidzianą przywołanymi wyżej przepisami Taryfy celnej było zastosowanie stawki celnej autonomicznej lub konwencyjnej – jedynie w przypadku gdyby była ona wyższa od stawki celnej autonomicznej.
Organy celne skorzystały z wynikającej z przywołanych wyżej przepisów możliwości weryfikacji autentyczności przedłożonego przez stronę skarżącą świadectwa pochodzenia (k.[...] akt administracyjnych), zwracając się w tym celu do odpowiedniego organu w Chinach (k. [...] akt administracyjnych). Należy w tym miejscu jeszcze raz podkreślić rygorystyczny tryb weryfikacji świadectwa pochodzenia przewidziany przepisem art. 20a rozporządzenia. Tryb ten przewidywał bowiem, że brak jednoznacznego potwierdzenia świadectwa pochodzenia przez organ wystawiający powoduje brak możliwości potwierdzenia pochodzenia importowanego towaru i ma charakter rozstrzygający w sprawie. Wartym podkreślenia jest nadto fakt, iż wynik weryfikacji jako dokument urzędowy musiał mieć charakter wiążący dla polskich organów celnych.
Mając na względzie wagę postępowania weryfikacyjnego podnieść należy, iż dowodem o zasadniczym znaczeniu było więc pismo Biura ds. Kontroli Granicznej i Kwarantanny w G. z dnia 18 maja 2004 r. Z treści przedmiotowego dokumentu wynikało bezsprzecznie, iż pieczęć i podpis w polu 11 świadectwa były nielegalne, co tym samym świadczy o nieważności dokumentu. Stąd też świadectwo to nie mogło stanowić dowodu potwierdzającego pochodzenie importowanych towarów i w rezultacie podstawy do zastosowania w dniu odprawy celnej stawki celnej konwencyjnej. W tym stanie organ I instancji zobligowany był do ustalenia prawidłowej stawki celnej dla towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym; stosownych ustaleń co do kraju pochodzenia wyrobów tekstylnych dokonano więc w oparciu o zapisy na fakturze oraz w dokumencie Packing List, stanowiących załączniki do zgłoszenia celnego i zastosowano w sposób prawidłowy autonomiczne stawki celne w wysokości 60 %.
Z uwagi na powyższe rozważania nie można podzielić argumentacji zawartej w skardze, a zarzuty skupiające się wokół naruszenia szeregu przepisów Ordynacji podatkowej uznać należy za niezasadne.
W pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutu naruszenia przez organ celny przepisów art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz nie rozpoznania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie. Sąd wskazuje, iż w świetle w/w przepisów w toku postępowania organy podatkowe (celne) podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Organ prowadzący postępowanie zobligowany jest nadto zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; może przy tym w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu. Jednocześnie fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi podatkowemu z urzędu nie wymagają dowodu; z kolei fakty znane organowi podatkowemu z urzędu należy zakomunikować stronie.
Analiza przeprowadzonego postępowania celnego prowadzi do wniosku, iż organy celne prawidłowo zebrały materiał dowodowy stanowiący podstawę do wydania decyzji merytorycznej; jednocześnie materiał ten został w sposób wyczerpujący rozpatrzony. De facto przedmiotem postępowania wyjaśniającego prowadzonego w następstwie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, było, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy (k. [...]. akt administracyjnych), przedłożone przez skarżącą świadectwo pochodzenia. Organ celny zobligowany był bowiem do zbadania prawidłowości znajdującego się w aktach dokumentu jako podstawy do zastosowania konkretnej stawki celnej; negatywny wynik weryfikacji zobligował tym samym do ustalenia kraju pochodzenia w inny sposób, co organ uczynił opierając się o zapisy na fakturze. Nie można tym samym przyjąć, iż organ nie dopełnił swoich obowiązków, pomijając przy tym istotne dla sprawy dokumenty. Warty podkreślenia jest także fakt, iż organ prawidłowo zastosował się do zakazu dokonywania ustaleń dowodowych o kluczowym dla sprawy znaczeniu w oparciu o obcojęzyczny materiał dowodowy; taka praktyka stoi bowiem w sprzeczności z art. 122, 180 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.). Z art. 5 ust. 1 tej ustawy wynika, że organy administracji publicznej dokonują wszelkich czynności urzędowych w języku polskim. W przedmiotowej sprawie wszelkie dokumenty obcojęzyczne znajdujące się w aktach sprawy, w tym odpowiedź weryfikacyjna chińskich władz celnych zostały przetłumaczone na język polski.
Równie niezasadny jest zarzut naruszenia przez organ art. 123 § 1 w zw. z art. 127, art. 216 i art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Zwrócić należy bowiem uwagę, iż przypadki zawieszenia postępowania podatkowego (celnego) przewiduje art. 201 § 1 oraz art. 204 § 1 Ordynacji podatkowej, przy czym w pierwszym z nich uregulowano sytuacje, w których organ zobligowany jest zawiesić prowadzone postępowanie z urzędu. Z kolei zawieszenie postępowania na wniosek strony ma charakter wyjątkowy i w niniejszej sprawie nie mogło mieć miejsca. Słusznie wskazuje bowiem organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (k. [...]. akt administracyjnych) nawiązując do przypadku zawieszenia postępowania z urzędu, iż starania podjęte przez skarżącą we własnym zakresie a zmierzające do wyjaśnienia, jakim sposobem uzyskała świadectwo nieważne nie mogły być uznane za rozpatrzenie zagadnienia wstępnego przez inny organ. Co bezsporne, zagadnienie wstępne ma charakter merytoryczny dla postępowania podstawowego, a jego wynik może przesądzić nieodwracalnie o uprawnieniach i obowiązkach danej strony. W niniejszej sprawie stosownej weryfikacji, w trybie urzędowym dokonał organ celny i jak już wcześniej wskazano związany był odpowiedzią chińskich organów administracji celnej. W tym stanie nie można w żaden sposób przyjąć, iż organ działał w sposób stronniczy i subiektywny, pozbawiając skarżącą możliwości działania, w tym możliwości zaskarżenia postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania. Jednocześnie nie można przyjąć, iż skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Stronę skarżącą poinformowano o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym przez organy celne i o możliwości wypowiedzenia się w terminie 7 dni co do zebranego materiału dowodowego. Z akt sprawy wynika nadto jednoznacznie, iż skarżąca w toku postępowania przyjęła postawę bierną; przejawem tego jest chociażby brak odpowiedzi na umożliwienie przez organ odwoławczy przedstawienia prawidłowego dowodu pochodzenia towarów. Świadczy to również o niezasadności podniesionego w skardze argumentu jakoby potencjalne zawieszenie postępowania służyć miało znalezieniu kontr-dowodów. Sąd zwraca jednak uwagę, iż organ I instancji winien był wydać incydentalne postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania; jego brak nie stanowi jednak uchybienia, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy i które skutkować musi wyeliminowaniem z obrotu prawnego wydanego aktu administracyjnego.
Reasumując stwierdzić należy, że trafnie i zgodnie z przywołanymi wcześniej przepisami Taryfy celnej organ celny I instancji zastosował wobec towarów importowanych przez skarżącą stawkę celną autonomiczną – wyższą od konwencyjnej, uznając, że wprawdzie pochodzenie tych towarów nie zostało należycie potwierdzone świadectwem pochodzenia – lecz możliwe było ustalenie kraju ich pochodzenia. Trafnie również organ I instancji nałożył obowiązek zapłaty odsetek wyrównawczych, które w świetle § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania pobiera się za okres od dnia powstania długu celnego.
Nie budzi również żadnych wątpliwości trafność rozstrzygnięcia organu II instancji. Zgodnie bowiem z zasadą dwuinstancyjności postępowania każda sprawa administracyjna rozpoznawana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Oznacza to tym samym, iż sprawa administracyjna jest dwukrotnie rozpoznana oraz rozstrzygnięta. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza jedynie stwierdzenie, iż w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. W niniejszej sprawie w stosunku do wydanego w toku postępowania odwoławczego rozstrzygnięcia jakichkolwiek zarzutów postawić nie można.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło