III SA/Gd 748/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 21 lipca 2014 r. nr SKO [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych oddala skargę. Decyzją z dnia 23 stycznia 2014 r. nr [...] Marszałek Województwa orzekł o zwrocie przez H. S. nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. H. S. dowołała się od tej decyzji wskazując na złą sytuację finansową rodziny. Postanowieniem z dnia 21 lipca 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), stwierdziło uchybienie terminu od wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że ww. decyzja organu pierwszej instancji została doręczona stronie w dniu 3 lutego 2014 r., natomiast odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 17 marca 2014 r. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, o czym strona została prawidłowo pouczona w treści decyzji. Przepis art. 57 § 1 k.p.a. stanowi, że przy obliczaniu wskazanego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym nastąpiło doręczenie. W okolicznościach sprawy należy stwierdzić, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 17 lutego 2014 r. Odwołanie zostało więc wniesione po upływie ustawowego terminu do wniesienia środka odwoławczego. H. S. zaskarżyła powyższe postanowienie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wskazując, że organ nie rozpatrzył jej trudnej sytuacji materialnej. Podkreśliła, że nie stać jej na spłatę zadłużenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, gdyż fakt uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest bezsporny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny nie ocenia przy tym rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, bądź też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego. Z kolei postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że kognicji sądu administracyjnego w niniejszej sprawie poddano postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Postanowienie to wydano m.in. w oparciu o art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej w skrócie "k.p.a."), zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, przy czym postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Sąd zwraca uwagę, że w fazie wstępnej każdego postępowania odwoławczego zadaniem organu odwoławczego jest ustalenie czy odwołanie jest generalnie dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Ww. niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym jak i podmiotowym. Niedopuszczalność przedmiotowa ma miejsce w sytuacji braku przedmiotu zaskarżenia oraz wyłączenia przez obowiązujące przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Z kolei niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez jednostkę pozbawioną legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia albo też wniesienia odwołania przez stronę nie mającą zdolności do czynności prawnych (zob.: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 502 i n.). Z kolei uchybienie ustawowego terminu do wniesienia odwołania powoduje jego bezskuteczność i w rezultacie ostateczność decyzji. Organ odwoławczy jest zaś zobligowany do zbadania w fazie wstępnej postępowania odwoławczego czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Przyjmuje się przy tym, iż uchybienie terminu jest okolicznością w pełni obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu zgodnie z bezwzględnie obowiązującą normą prawną art. 134 k.p.a. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy w żaden sposób od uznania organu odwoławczego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że w toku postępowania administracyjnego organ wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia podniesiono wprost, że odwołanie wniesione zostało w dniu 17 marca 2014 r. Zostało ono złożone za pośrednictwem urzędu pocztowego ( koperta ze stemplem pocztowym w aktach adm.), czego skarżąca nie zaprzecza. Nie ulega wątpliwości, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem 14 -dniowego ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Termin ten upłynął w dniu 17 lutego 2014 r. bowiem decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 3 lutego 2014 r. ( zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach adm.). W świetle akt sprawy nie budzi również wątpliwości, że H. S. nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Tym samym zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.