III SA/Gd 75/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie NSA: Marek Gorski ( spr.), Jacek Hyla, Protokolant Kinga Czernis, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 27 stycznia 2004r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania od decyzji w sprawie wymeldowania stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia. Wojewoda postanowieniem z dnia 27 stycznia 2004 r. nr [...] na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez R. K. od decyzji Burmistrza Miasta z dnia 20 listopada 2003 r. orzekającej o odmowie wymeldowania D. G. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w Ł. z powodu nieusunięci braków formalnych. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że R. K. wnosząc odwołanie od decyzji I instancji nie dołączył opłaty skarbowej w wysokości 5 zł. przewidzianej w ustawie o opłacie skarbowej z dnia 9 września 2000 r.(Dz.U. Nr 86, poz. 960 ze zm.). Organ wezwał odwołującego się do usunięcia braków formalnych pisma w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. Następnie wobec braku opłacenia odwołania, orzeczono o niedopuszczalności odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku R. K. stwierdził, że wymienioną opłatę wysłał pocztą listem zwykłym. Jego zdaniem nieporozumieniem jest, aby drobna opłata skarbowa miała wpłynąć na nieuwzględnienie odwołania. W odpowiedzi na skargę organ II instancji powtórzył uzasadnienie swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne zgodnie z ustawą z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 261 § 1 k.p.a., jeżeli strona nie wpłaciła należności tytułem opłat i kosztów postępowania, które zgodnie z przepisami powinny być uiszczone z góry, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie wyznaczy jej termin do wniesienia tych należności. Termin ten nie może być krótszy niż 7 dni, dłuższy niż 14 dni. Jeżeli w wyznaczonym terminie należności nie zostaną uiszczone podanie podlega zwrotowi lub czynność uzależniona od opłaty zostanie zaniechana ( art. 261 § 2 k.p.a.). Niewątpliwie do opłat, o których mowa w powyższym przepisie należy opłata skarbowa ustalana na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej. Jednak brak opłaty skarbowej nie jest brakiem formalnym, którego dotyczy art. 64 k.p.a. Ze względu na systematykę kodeksu postępowania administracyjnego należy odróżniać brak opłaty od braków formalnych. Do tego pierwszego zagadnienia mają zastosowanie szczególne regulacje art. 261-267 k.p.a. Odwołanie jest szczególnym rodzajem podania, dla którego ustawa wprowadziła wymogi formalne i termin zawity dla jego złożenia. Zgodnie z art. 261 § 4 pkt 2 organ powinien załatwić podanie mimo nie uiszczenia należności, jeżeli wniesienie podania stanowi czynność, dla której jest ustanowiony termin zawity. Organ odwoławczy w sprawie powinien, zatem rozpatrzyć odwołanie a nieuiszczoną opłatę skarbową ściągnąć w trybie przepisów o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych (art. 265 k.p.a.) Takie stanowisko zajął w analogicznej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lipca 1991 r. IV SA 535/91 (zobacz Rejent z 1992 r. nr 9 str. 134, teza nr 1). W tym samym trybie podlegają ściągnięciu koszty wezwania do uiszczenia opłaty skarbowej (art. 5 ust. 5 ustawy o opłacie skarbowej). Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Niedopuszczalność odwołania występuje z przyczyn przedmiotowych, np. wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych jak i podmiotowych, np. przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę nie mającą do tego legitymacji. Są to z reguły poważne braki, które w sposób oczywisty i bezwarunkowy uniemożliwiają odwołanie. Organ II instancji ma prawo wydać takie postanowienie także w przypadku nie uzupełnienia w terminie przez stronę braków formalnych odwołania. Ponieważ odwołanie w niniejszej sprawie winno zostać rozpatrzone niezależnie od braku stosownej opłaty skarbowej organ odwoławczy nie miał prawa wydać zaskarżonego postanowienia. Sąd doszedł do przekonania, że organ odwoławczy wydał przedmiotowe postanowienie z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.