III SA/Gd 750/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia 1 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskiem datowanym na dzień 11 października 2013 r. (data wpływu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku – 15 października 2013 r.) skarżący T. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu złożonego wniosku ww. wskazał, że jest osobą prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem dochodów wnioskodawcy jest zasiłek dla bezrobotnych w kwocie 988,40 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego; poza udziałem w przedmiotowym lokalu wnioskodawca nie posiada oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów wartościowych. Celem weryfikacji danych podanych w formularzu PPF zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 17 października 2013 r. zobowiązano wnioskodawcę do przedłożenia – w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów i oświadczeń: a) kserokopii dokumentów potwierdzających posiadanie statusu osoby bezrobotnej oraz wysokość otrzymywanego zasiłku dla bezrobotnych; b) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne (w tym rachunków lokat terminowych), obrazujących historię (przelewy, wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy bądź też oświadczenia o ich nieposiadaniu; c) kopii dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania wnioskodawcy (utrzymanie lokalu, opłaty czynszowe, opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, telefon, inne); d) oświadczenia wskazującego wszystkie zarejestrowane na wnioskodawcę pojazdy mechaniczne (z podaniem ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości). Stosowne wezwanie w ww. przedmiocie zostało wnioskodawcy doręczone w dniu 22 października 2013 r. (vide: potwierdzenie odbioru – k. 27 akt sprawy). Do dnia wydania niniejszego postanowienia ww. wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane. Do Sądu nie wpłynęły bowiem jakiekolwiek dokumenty oraz oświadczenia. W tym stanie należało wskazać, co następuje: W świetle art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powołanej regulacji normatywnej wynika, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Mając na uwadze powyższą regulację, stwierdzić należy, iż wnioskodawca nie udowodnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Zważyć bowiem należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów bądź oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W ww. zarządzeniu z dnia 17 października 2013 r. mającym na celu weryfikację danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano precyzyjnie jakie dokumenty źródłowe oraz jakie oświadczenia należy w tej materii przedstawić. Warto podkreślić, że przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który jako podstawa ww. zarządzenia miał w sprawie zastosowanie, nakłada na wnioskodawcę obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć z kolei wpływ na dokonywaną ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. B. Dauter, Gromadzenie materiału dowodowego. Obowiązek współdziałania strony z sądem [w:] S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka – Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 244). Z uwagi na fakt, iż na stosowne wezwanie referendarza wnioskodawca w żaden sposób nie odpowiedział w istocie niewyjaśnioną pozostała kwestia wysokości ewentualnych zasobów pieniężnych posiadanych przez wnioskodawcę jak i kosztów jego bieżącego utrzymania. Jak wskazano powyżej, przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie ma zaś miejsce, gdy strona wykaże obiektywny i rzeczywisty brak możliwości poniesienia kosztów postępowania. Oznacza to, że rozpoznający wniosek referendarz nie może sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy domniemywać. W realiach sprawy - wobec braku wyczerpującego wyjaśnienia aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawcy - nie jest więc możliwe uznanie, że ww. nie może ponieść kosztów postępowania sądowego. Rzeczywista sytuacja majątkowa strony – z uwagi na postawę samego wnioskodawcy - nie może być bowiem ustalona w sposób rzetelny i jednoznaczny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei bierność wnioskodawcy w powyższym zakresie należy postrzegać jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia, odmawiając przyznania prawa pomocy w żądanym przez wnioskodawcę zakresie.