III SA/Gd 751/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Sędzia NSA Anna Orłowska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 8 czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Decyzją z dnia 17 listopada 2015 r. nr [...] Starosta, na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 155 ze zm.), orzekł o zatrzymaniu I. B. prawa jazdy kat. B nr [...] wydanego dnia 29 czerwca 2006 r. przez Starostę. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – dalej powoływanej jako: "k.p.a". W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że w dniu 10 grudnia 2013 r. organ skierował I. B. (dalej zwaną: "stroną", "skarżącą") na badania lekarskie - w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Jak wynika z treści art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 970) osoba skierowana na badanie lekarskie jest obowiązana do poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu, przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Wskazane wyżej terminy Starosta liczył od dnia uprawomocnienia się wyroku WSA w Gdańsku z dnia 22 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 681/14, tj. od dnia 24 lutego 2015 r. W wymaganym terminie strona nie przedstawiła orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji strona podniosła m.in. rażące naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 i art. 10 § 1 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, oraz art. 107 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Ponadto zarzuciła błędną wykładnię i zastosowanie prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 8 czerwca 2016 r. sygn. akt [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, a także z w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami uprawnia starostę do wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W rozpatrywanej sprawie Starosta skierował stronę na badania lekarskie decyzją z dnia 10 grudnia 2013 r. Decyzja wydana została na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Została ona utrzymana w mocy przez organ odwoławczy w dniu 9 czerwca 2014 r. W dalszej kolejności wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę strony na decyzję organu odwoławczego. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami osoba skierowana na badanie, o którym mowa m.in. w art. 99 ust. 1 pkt 2 lub lit. b ustawy o kierujących pojazdami, jest obowiązana do: 1) poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu; 2) przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. W związku brzemieniem powyższych przepisów Starosta miał obowiązek wydać orzeczenie o zatrzymaniu prawa jazdy względem osoby, która nie poddała się w terminie obowiązkowym badaniom lekarskim. Osoba taka musi bowiem zostać wyeliminowana z ruchu drogowego do czasu potwierdzenia, że przez swój stan zdrowia nie zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. W ocenie Kolegium nadanie tego rodzaju decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest w pełni uzasadnione interesem społecznym, o którym mowa w art. 108 § 1 k.p.a. Zarzuty podniesione przez stronę w odwołaniu są niezasadne i nie mogą prowadzić do podważenia prawidłowości decyzji. Brak wyznaczenia terminu do zapoznania się z aktami stanowi wprawdzie uchybienie procesowe, ale nie rzutuje na samą trafność rozstrzygnięcia. Składając odwołanie skarżąca nie wskazała na jakiekolwiek dowody, których organ nie przeprowadził, a które mogłyby skutkować wydaniem odmiennego rozstrzygnięcia. Brak pełnego uzasadnienia decyzji także stanowi uchybienie, które nie powinno mieć miejsca, jednakże jego wystąpienie nie przekonuje, że rozstrzygnięcie samo w sobie jest wadliwe. W świetle zebranych dowodów oraz przepisów prawa jedynym dopuszczalnym rozstrzygnięciem sprawy było orzeczenie o zatrzymaniu prawa jazdy. I. B. zaskarżyła opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto wniosła o stwierdzenie nieważności "postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 08 czerwca 2016 roku sygn. akt [...]". Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) rażące naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 6, art. 7, art. 8 i art. 10 § 1 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, w szczególności poprzez naruszenie zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej i zasady zapewnienia stronie prawa czynnego udziału w każdym jego stadium - brak wyznaczenia stronie przed wydaniem decyzji, terminu umożliwiającego wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, oraz art. 107 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną ich wykładnię i zastosowanie, tj. art. 12 ust. 1 i art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Dodatkowo zarzuciła rażące naruszenie art. 108 k.p.a. poprzez nadanie decyzji organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że organ pierwszej instancji nie wyznaczył jej terminu do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań. Wymogu tego nie spełnia z całą pewnością zawiadomienie z dnia 7 września 2015 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy, zawierające wezwanie (na podstawie art. 10 § 1 k.p.a.) do stawiennictwa celem złożenia wyjaśnień. W tym zakresie strona jednoznacznie wypowiedziała się w swoim piśmie z dnia 17 września 2015 r. Wyjaśnienie to organ całkowicie zignorował w dalszym toku postępowania, w istocie pozbawiając ją prawa czynnego udziału w postępowaniu, czego dowodzi również fakt, że organ nie odniósł się do treści tego pisma w uzasadnieniu decyzji. Podkreśliła, że rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany jedynie w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a., m.in. ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Organ orzekający nie wyjaśnił podstaw zastosowania tego przepisu. Dodała, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w zaskarżonym postanowieniu w ogóle nie odniosło się do zarzutów skarżącej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana w oparciu o wskazane wyżej kryteria kontrola zaskarżonej decyzji organu odwoławczego prowadzi do uznania, że skarga nie mogła być uwzględniona. Kontroli sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Starosty orzekającej o zatrzymaniu skarżącej prawa jazdy. Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi przypomnieć należy, że podstawą decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji w niniejszej sprawie był art. 102 ust.1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ( tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.), zwanej dalej " ustawą". Przepis ten stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2. Dodatkowo ustawodawca w ustawie z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 970) wprowadził przepis art. 12 ust. 1, zgodnie z którym osoba skierowana na badanie, o którym mowa m.in. w art. 99 ust. 1 pkt 2 lub lit. b ustawy o kierujących pojazdami, jest obowiązana do: 1) poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu; 2) przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Decyzją z dnia 10 grudnia 2013 r. Starosta skierował I. B. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W pouczeniu od tej decyzji wskazano, że na badania lekarskie należy zgłosić się w terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji. Skarżąca wniosła odwołanie od tej decyzji, co wstrzymało jej wykonalność. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 9 czerwca 2014 r. nr [...] orzekło o utrzymaniu decyzji organu pierwszej instancji w mocy. I. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na ww. decyzję. Sądowi z urzędu wiadomo jest, że postanowieniem z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 681/14 odmówiono wstrzymania wykonania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie, zaś prawomocnym wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 r. Sąd oddalił skargę na tę decyzję. Z powyższego wynika, że skarżąca zobowiązana była zgłosić się na badania lekarskie w terminie 30 dni od dnia otrzymania ostatecznej decyzji o skierowaniu na badania i przedłożyć orzeczenie lekarskie organowi. Sądowi z urzędu wiadomo jest, że decyzja ta została doręczona stronie w dniu 16 czerwca 2014 r., zatem termin poddania się badaniom upłynął w dniu 16 lipca 2014 r. Organ pierwszej instancji, mając na uwadze, że w tutejszym Sądzie toczy się postępowanie w sprawie ze skargi I. B. na decyzję w sprawie skierowania na badania lekarskie, wszczął postępowanie w przedmiotowej sprawie dopiero po upływie terminów, o których mowa w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. liczonych od dnia uprawomocnienia się wyroku Sądu z dnia 22 stycznia 2015 r., tj. od dnia 24 lutego 2015 r. Jak wynika z akt sprawy do dnia wydania zaskarżonej decyzji skarżąca nie poddała się badaniom lekarskim i nie przedłożyła Staroście orzeczenia lekarskiego, do czego została zobowiązana ostateczną i prawomocną decyzją administracyjną. Decyzja ta zawierała przy tym jednoznaczne stwierdzenie w jakim terminie i w jakim miejscu skarżąca powinna poddać się badaniom. Skarżąca była zatem świadoma nałożonych na nią zgodnie z obowiązującymi przepisami obowiązków i terminu w którym miała je zrealizować. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, doręczonym skarżącej w dniu 10 września 2015 r., poinformowano ją o przyczynach i podstawie prawnej wszczęcia postępowania, wzywając przy tym do dostarczenia orzeczenia lekarskiego. Skarżąca miała zatem dodatkową możliwość, by poddać się badaniom i uniknąć zatrzymania prawa jazdy. Tymczasem w podjętej w toku postępowania przed organami obu instancji polemice zawartej w pismach procesowych, w tym w odwołaniu, skarżącą nie poruszyła kwestii poddania się badaniom lekarskim, zarzucała natomiast naruszanie przepisów postępowania, podobnie jak uczyniła to w skardze. Wobec powyższego należy zauważyć, że w sytuacji, gdy skarżącą nie poddała się badaniom lekarskim i nie przedłożyła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, obowiązkiem organu administracji było zatrzymanie prawa jazdy – wynika to wprost z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy. Skarżąca, zgodnie z art. 102 ust. 2 ustawy, będzie mogła odzyskać zatrzymane prawo jazdy po przedłożeniu stosownego orzeczenia lekarskiego oraz uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Naruszenie przepisów postępowania może być powodem do uwzględnienia skargi jedynie wówczas, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a naruszenie prawa materialnego – gdy miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze Sąd nie podzielił stanowiska, skarżącej że organy orzekając w sprawie dopuściły się naruszenia mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego. Zauważyć należy przy tym, że skarżąca nie wskazała na czym naruszenie to miałoby polegać. Organy nie dopuściły się również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy zauważyć, że skarżąca uczestniczyła w postępowaniu, została bowiem zawiadomiona o wszczęciu postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie ( vide pismo organu pierwszej instancji 28 października 2015r.). Należy również podzielić stanowisko organu odwoławczego, że brak wyznaczenia terminu do zapoznania się z aktami sprawy nie stanowi uchybienia, które mogłoby rzutować na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. Tym bardziej, że skarżącej w istocie znany był materiał dowodowy, na którym opierał się organ wydając orzeczenie – była nim decyzja o skierowaniu na badania lekarskie. Ze wskazanych wyżej przyczyn nie można podzielić stanowiska skarżącego, że organy dopuściły się naruszenia art. 6, 7, 8 i 10 § 1 k.p.a. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 108 k.p.a. Sąd stwierdza, że w opisanych okolicznościach organ pierwszej instancji zasadnie nadal swojej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, a organ odwoławczy zasadnie orzeczenie w tym przedmiocie utrzymał w mocy, wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu niepoddanie się przez osobę, w stosunku do której istnieją uzasadnione podejrzenia co do stanu jej zdrowia, badaniom lekarskim, na które została skierowana ostateczną decyzją uzasadnia pogląd, że decyzji będącej konsekwencją niewykonania takiego obowiązku należy nadać rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego, co leży w interesie społecznym. W tej sprawie Sąd, pomimo pewnych zastrzeżeń co do wywiązania się przez organ pierwszej instancji z obowiązku wszechstronnego i wyczerpującego uzasadnienia decyzji, nie stwierdził, by powyższe uchybienie miało wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy zaś w sposób wystarczający uzasadnił wydaną przez siebie decyzję, przedstawiając stan faktyczny sprawy i przywołując stosowne przepisy prawa, nie naruszył tym samym art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji Sąd, nie stwierdzając naruszeń prawa materialnego czy przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.