III SA/Gd 752/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia 29 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę. Decyzją z dnia 30 czerwca 2014 r. nr [...] Dyrektor Zakładu Karnego w S. zawiesił [...] P. M., starszego oddziałowego działu ochrony Zakładu Karnego w S., w czynnościach służbowych na okres od 30 czerwca 2014 roku do 29 września 2014 roku, na podstawie art. 94 ust. 2,3 i 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 173 ze zmianami). Organ wskazał, że w dniu 30 czerwca 2014 r. do Zakładu Karnego w S. wpłynęło pismo z Prokuratury Rejonowej w K. nr [...] z dnia 26 czerwca 2014 r. informujące o przedstawieniu [...] P. M., starszemu oddziałowemu działu ochrony Zakładu Karnego w S., dwóch zarzutów popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 kk w zb. z art. 217 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk oraz popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 kk w zb. Z art. 216 § 1 kk. W zw. z art. 11 § 2 kk. W związku z tym decyzję o zawieszeniu funkcjonariusza w czynnościach służbowych uzasadniono toczącym się wobec funkcjonariusza postępowaniem karnym oraz - wagą zarzucanych mu czynów, co skutkowało ze strony organu utratą zaufania co do właściwego wykonywania przez P. M. zadań służbowych. Ponadto pismem z 30 czerwca 2014 r.[...], działając na zasadzie art. 95 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy o Służbie Więziennej, Dyrektor Zakładu Karnego zawiesił funkcjonariuszowi od najbliższego terminu płatności, tj. od dnia 1 lipca 2014 r., wypłatę 50% należnego uposażenia. W odwołaniu od decyzji P. M. wskazał, że toczące się postępowanie karne nie stanowi przesłanki obligatoryjnej do zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza. Piszący podkreślił, że nie popełnił zarzucanych aktem oskarżenia czynów i czuje się dalece pokrzywdzony zaistniałą sytuacją. Podniósł, że w zakresie jednego z czynów, na szkodę tego samego pokrzywdzonego osadzonego, którego dotyczy postępowanie karne, został uniewinniony orzeczeniem Dyrektora Zakładu Karnego w S. nr [...] z dnia 16 października 2013 r. Piszący zaznaczył, że cieszy się bardzo dobrą opinią jako funkcjonariusz SW. Jednocześnie podkreślił, że ma na utrzymaniu troje małoletnich dzieci, na które płaci alimenty w łącznej wysokości 1.200 zł miesięcznie i pozbawienie go 50% uposażenia, połączone z zawieszeniem go w czynnościach służbowych, jest bardzo dotkliwe. Przesyłając odwołanie do organu wyższej instancji Dyrektor Zakładu Karnego w S. wyjaśnił, że w jego ocenie w świetle zarzutów postawionych przez prokuratora nie ma gwarancji, że funkcjonariusz będący na stanowisku starszego oddziałowego, pracujący w bezpośrednim kontakcie z osadzonymi, w trakcie pełnienia służby nie dopuści się ponownie przekroczenia swoich uprawnień. Przyjął również, że niezawieszanie funkcjonariusza w czynnościach służbowych może mieć wpływ na dobro prowadzonego postępowania karnego, bowiem istniał by stan utrzymywania bezpośredniego kontaktu z ewentualnymi świadkami popełnienia czynów zarzucanych P. M. Decyzją z dnia 29 lipca 2014 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu do rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że wydawane w oparciu o art. 94 ust. 2 i 3 decyzje o zawieszeniu funkcjonariusza w czynnościach służbowym w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżania publicznego mają charakter uznaniowy. W przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka umożliwiająca zastosowanie wskazanego przepisu, a zawieszając funkcjonariusza w czynnościach służbowych Dyrektor Zakładu Karnego w S. nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Ponadto organ odwoławczy uznał, że opisanie w decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych – jako przesłanki zawieszenia - utraty zaufania do funkcjonariusza, jest zasadne. Czasowe odsunięcie funkcjonariusza od wykonywania zadań i czynności służbowych, z uwagi na charakter zarzucanych mu czynów w postępowaniu prokuratorskim, podyktowane zostało obawą o realną możliwość właściwego, zgodnego z prawem wywiązywania się funkcjonariusza z nałożonych nań obowiązków służbowych, które wykonuje w stałym i bezpośrednim kontakcie z osobami pozbawionymi wolności. W ocenie organu II instancji, czyny popełnione przez funkcjonariusza - jako sprzeczne z Regulaminem Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 18 października 2010 r. Nr 1/2010 w sprawie etyki zawodowej funkcjonariuszy i pracowników - nie tylko pogarszają obraz Służby Więziennej jako służby publicznej, ale też rodzić mogą negatywny wydźwięk wśród załogi i osadzonych Zakładu Karnego w S. Takim właśnie, między innymi, następstwom przeciwdziałał Dyrektor Zakładu Karnego w S. czasowo zawieszając funkcjonariusza w czynnościach służbowych. Organ wyjaśnił, że wziął również pod uwagę i to, że wobec [...] P. M. toczyło się w 2013 r. postępowanie dyscyplinarne w sprawie zarzutu uderzenia osadzonego w twarz, które to zdarzenie miało mieć miejsce w dniu 8 kwietnia 2013 r. Postępowanie to zakończyło się co prawda orzeczeniem uniewinniającym P. M. (orzeczenie nr [...] z dnia 16 października 2013 r. Dyrektora Zakładu Karnego w S.), jednakże z uwagi na przedstawienie obecnie funkcjonariuszowi dodatkowych, poważnych zarzutów: bezzasadnego uderzenia w brzuch skazanego, które miało mieć miejsce w grudniu 2012 r., wielokrotnego wyzywania skazanego słowami powszechnie uznawanymi za obelżywe, jak również agresywnego odnoszenia się wobec niego w okresie od dnia 1 grudnia 2012 r. do dnia 8 kwietnia 2013 r., zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego było zasadne. Organ II instancji zauważył, że zarówno pozytywna opinia służbowa, jak i sytuacja rodzinna i majątkowa funkcjonariusza, nie mogą zostać uznane jako przesłanki decydujące o zmianie zaskarżonej odwołaniem decyzji. Dyrektor Zakładu Karnego w S., zawieszając funkcjonariusza w czynnościach służbowych, winien przede wszystkim kierować się zabezpieczeniem trwającego postępowania karnego oraz dobrem służby, co uczynił odsuwając skarżącego od wykonywania czynności służbowych. Jednocześnie w granicach dopuszczonych obowiązującymi przepisami zabezpieczył ekonomiczne potrzeby strony, zapewniając skarżącemu środki do utrzymania w wysokości 50% ostatnio należnego uposażenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku P. M. wniósł o uchylenie obu decyzji wydanych w przedmiocie jego zawieszenia w czynnościach służbowych w związku z naruszeniem przez organy art. 94 ust. 2, 3 i 4 cyt. ustawy. Skarżący podkreślił, że nie każde wszczęcie postępowania karnego powinno skutkować zawieszeniem funkcjonariusza w czynnościach służbowych. Zaistniała sytuacja nie powinna powodować utraty zaufania do skarżącego, tym bardziej, że wcześniej został uniewinniony w zakresie jednego z zarzucanych mu czynów, co świadczyć może o dużym prawdopodobieństwie udowodnienia niewinności skarżącego w przedmiotowym postępowaniu karnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ przyznał, że skarżący faktycznie został uniewinniony w postępowaniu dyscyplinarnym od zarzutu uderzenia w dniu 8 kwietnia 2013 r. osadzonego i zarzut ten nie podlegał ocenie przy podejmowaniu aktualnej decyzji o zawieszeniu w czynnościach, bowiem Prokuratura Rejonowa w K. postanowieniem z dnia 20 grudnia 2013 r. umorzyła śledztwo w tym zakresie, a więc w sprawie nie sporządzono aktu oskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 218 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, sprawy dotyczące: zawieszenia w czynnościach służbowych rozstrzyga się w formie decyzji, od których przysługuje odwołanie do wyższego przełożonego. Do postępowań w tych sprawach, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), a od decyzji organu odwoławczego przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, 1101 i 1529). Rozpoznawanie skarg na w/w decyzje nie ma charakteru merytorycznego orzekania w sprawie. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (publ. jw., dalej "p.p.s.a."), decyzja administracyjna podlega uchyleniu wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia 29 lipca 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w S. z dnia 30 czerwca 2014 r. Decyzją organu I instancji zawieszono P. M. w czynnościach służbowych na okres od dnia 30 czerwca 2014 r. do 29 września 2014 r. w związku z wszczętym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił przepis art. 94 ust. 2, 3 i 4 ustawy o Służbie Więziennej (dalej - usw ) regulujący kwestie zawieszenia funkcjonariusza Służby Więziennej w pełnieniu czynności służbowych. Przywołany przepis art. 94 ust. 2 usw wprowadza możliwość zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe albo postępowania dyscyplinarnego. Treść przepisu wskazuje, że zawieszenie w czynnościach służbowych możliwe jest w wypadku wszczęcia przeciwko funkcjonariuszowi jednego ze wskazanych w nim postępowań oraz, że ma ono charakter fakultatywny i od uznania organu zależy zastosowanie tej sankcji. Każdorazowo podjęcie decyzji o zawieszeniu funkcjonariusza w czynnościach służbowych poprzedzone powinno być wnikliwą analizą stanu faktycznego konkretnej sprawy, a samo rozstrzygnięcie winno być należycie umotywowane. W uzasadnieniu decyzji o zawieszeniu funkcjonariusza organ winien zatem wskazać konkretne powody zastosowania omawianej instytucji (sankcji zawieszenia w czynnościach służbowych) i opisać motywy, którymi się kierował, podejmując decyzję. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z jej akt, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w uzasadnieniu do decyzji organu I instancji, organy Służby Więziennej wyjaśniły szczegółowo, jakie przesłanki legły u podstaw zawieszenia w czynnościach służbowych P. M. Mianowicie z uzasadnień do decyzji wynika, że w dniu 30 czerwca 2014 r. do Zakładu Karnego w S. wpłynęło pismo z Prokuratury Rejonowej w K. nr [...] z dnia 26 czerwca 2014 r. informujące o przedstawieniu [...] P. M., starszemu oddziałowemu działu ochrony Zakładu Karnego w S., dwóch zarzutów popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 kk w zb. z art. 217 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk oraz popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 kk w zb. Z art. 216 § 1 kk. W zw. z art. 11 § 2 kk. W związku z tym, a w szczególności ze względu na rodzaj i wagą zarzucanych funkcjonariuszowi czynów, ze strony organu wystąpiła utrata zaufania co do właściwego wykonywania przez P. M. zadań służbowych. Organy obu instancji miały również na względzie dobro toczącego się postępowania karnego, w trakcie którego styczność skarżącego z osadzonymi, którzy są świadkami w postępowaniu karnym, mogłaby osłabiać zaufanie do Służby Więziennej i wymiaru sprawiedliwości. Organy rozważały fakt, że od popełnienia jednego z czynów objętych wcześniej oskarżeniami, skarżący został ostatecznie uniewinniony w postępowaniu dyscyplinarnym, lecz postępowanie karne dotyczy również innych, poważnych zarzutów. Faktów powyższych skarżący nie kwestionuje ani w odwołaniu od decyzji organu I instancji, ani w skardze do sądu administracyjnego. Skarżący podnosi jedynie, że wcześniej cieszył się długoletnią, nienaganną opinią w służbie, a zatem decyzja o zawieszeniu w czynnościach służbowych, połączona z czasową utratą 50% uposażenia jest bardzo dotkliwa w skutkach, tym bardziej, że skarżący utrzymuje troje swych małoletnich dzieci (łoży na nie alimenty). Jednak i ten argument, jak wynika z uzasadnienia do decyzji organu odwoławczego, był w toku postępowania rozważany i oceniany przez organy Służby Więziennej. Z akt i uzasadnień do decyzji wynika, że organ odwoławczy ponownie rozpatrzył sprawę w jej całokształcie, odniósł się do podniesionych w odwołaniu zarzutów i wyczerpująco wyjaśnił, dlaczego w tym przypadku uważa, że dobro służby, jak również – dobro toczącego się postępowania karnego i samego skarżącego przemawiają za podjęciem decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w S. o czasowym odsunięciu skarżącego od pełnienia obowiązków służbowych. Decyzja uznaniowa, a taką jest – jak wynika z przywołanego na wstępie przepisu art. 94 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, gdzie ustawodawca przewidział, że funkcjonariusz może być zawieszony w czynnościach służbowych w określonych w przepisie przypadkach, podlega kontroli sądu administracyjnego jedynie w zakresie jej zgodności z prawem, a nie – słuszności czy celowości jej podjęcia. W cytowanym przepisie jest mowa o możliwości zawieszenia funkcjonariusza w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, a do tej kategorii przestępstw należą czyny zarzucone skarżącemu w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w K.. Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 94 ust. 2 usw poprzez uznanie, że podstawą zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych jest każde wszczęcie postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna prowadzić do wniosku, że zawieszenie funkcjonariusza może nastąpić dopiero w przypadku skazania za taki czyn, uznać należy, że zarzut nie jest zasadny. Skierowanie do Sądu aktu oskarżenia oznacza, między innymi, że prokurator prowadzący śledztwo uznał zarzuty postawione podejrzanemu za uzasadnione. Zatem i opisana w uzasadnieniu do decyzji organu I instancji utrata zaufania tego organu do prawidłowości pełnienia przez skarżącego służby nie jest pozbawiona racjonalnych podstaw. W sytuacji uniewinnienia skarżącego od postawionych zarzutów na skutek orzeczenia sądu skarżący niewątpliwie odzyska zarówno zaufanie przełożonych jak i należną część uposażenia. Pełnienie służby publicznej, jaką pełnią funkcjonariusze Służby Więziennej wymaga – jak stanowi art. 27 ustawy o SW – by funkcjonariusz cechował się wysokim poziomem moralnym i nieposzlakowaną opinią, i takiemu wizerunkowi społecznemu funkcjonariusza służyć mają przepisy, przewidujące m.in. zawieszanie w czynnościach służbowych. Mając powyższe na uwadze i nie stwierdziwszy, by zaskarżona decyzja i poprzedzająca ja decyzja organu I instancji naruszały prawo , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skargę P. M., jako nieuzasadnioną oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.