III SA/Gd 773/22
WyrokWSA w Gdańsku2023-03-09
Skład orzekający: Jacek Hyla, Alina Dominiak, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Rektora wydana w trybie autokontroli na podstawie art. 64c § 5 p.p.s.a. jest ważna, jeśli została wydana w następstwie sprzeciwu, który został przez sąd administracyjny odrzucony jako niedopuszczalny?Ratio decidendi
Decyzja Rektora wydana w trybie autokontroli na podstawie art. 64c § 5 p.p.s.a. jest nieważna, jeśli została wydana w następstwie sprzeciwu, który został przez sąd administracyjny odrzucony jako niedopuszczalny. Wydanie decyzji autokontrolnej w sytuacji, gdy sprzeciw nie został skutecznie wniesiony, stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżąca J. F. wniosła skargę na decyzję Rektora z dnia 26 sierpnia 2022 r. stwierdzającą nieważność decyzji Dziekana z dnia 13 kwietnia 2015 r. i odmawiającą uwzględnienia wniosku o wznowienie studiów. Decyzja Rektora z 26 sierpnia 2022 r. została wydana w trybie autokontroli na podstawie art. 64c § 5 p.p.s.a. po rozpatrzeniu sprzeciwu skarżącej od decyzji Rektora z dnia 27 maja 2015 r. Skarżąca zarzuciła nieważność decyzji Rektora z 26 sierpnia 2022 r. m.in. z powodu naruszenia przepisów o właściwości organu do rozpoznania sprzeciwu oraz cofnięcia wniosku o wznowienie studiów. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Rektora z 26 sierpnia 2022 r., uznając, że została ona wydana w następstwie sprzeciwu, który został przez sąd odrzucony jako niedopuszczalny, co stanowi rażące naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Rektora z dnia 26 sierpnia 2022 r. Zasądza od Rektora na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant: Starszy Asystent Sędziego Robert Daduń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2023 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Rektora z dnia 26 sierpnia 2022 r. w przedmiocie wznowienia studiów 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zasądza od Rektora na rzecz skarżącej J. F. kwotę 200 ( dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
J. F. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Rektora z dnia 26 sierpnia 2022 r. w przedmiocie wznowienia studiów.
Okoliczności faktyczne przed wydaniem decyzji, przedstawione chronologicznie, były następujące:
Decyzją z dnia 18 listopada 2013 r. nr [...] Prodziekan Wydziału Prawa i Administracji skreślił J. F., która studiowała w roku akademickim 2012/2013 na dziesiątym semestrze 5 roku prawa, z dniem 18 listopada 2013 r. z listy studentów z powodu niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego.
Pismem z dnia 6 lutego 2014 r. J. F. złożyła do Dziekana Wydziału Prawa i Administracji wniosek o wyrażenie zgody na wznowienie studiów w roku akademickim 2013/2014 w semestrze dziesiątym.
W dniu 13 lutego 2014 r. została wyrażona zgoda na wznowienie studiów przez J. F. Decyzja ta nie została skarżącej doręczona po jej wydaniu.
Decyzją z dnia 14 listopada 2014 r. nr [...] Prodziekan Wydziału Prawa i Administracji skreślił J. F. z dniem 14 listopada 2014 r. z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku wskazując, że w roku akademickim 2013/2014 uzyskała ona zgodę na wznowienie studiów na ósmym semestrze 4 roku prawa.
W odwołaniu J. F. wskazała m.in., że nie było podstaw do skreślenia jej z listy studentów i to z ósmego semestru 4 roku prawa.
Decyzją z dnia 28 stycznia 2015 r. Prorektor ds. studenckich uchylił decyzję z dnia 14 listopada 2013 r. nr [...] Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji wskazując, że skarżąca jest proszona o złożenie odrębnego, kolejnego wniosku o wznowienie studiów, który – jak zostało uzgodnione z Prodziekanem, biorąc pod uwagę argumentację odwołania - zostanie rozpatrzony pozytywnie.
J. F. w dniu 20 lutego 2015 r. wniosła o wznowienie studiów na 10 semestrze roku akademickiego 2014/2015 akcentując, że została skreślona z listy studentów w 10 semestrze z powodu niezłożenia w terminie pracy magisterskiej.
Następnie kolejnymi pismami Prodziekan informował skarżącą, że z uwagi na różnice programowe nie będzie mógł uwzględnić jej wniosku o przyjęcie na 10 semestr, sugerując zmianę wniosku o przyjęcie na semestr 8.
Decyzją z dnia 13 kwietnia 2015 r. nr [...] Prodziekan Wydziału Prawa i Administracji, po rozpoznaniu wniosku J. F. z dnia 20 lutego 2015 r., odmówił wyrażenia zgody na wznowienie studiów na Wydziale Prawa i Administracji na kierunku prawo na roku 5 w semestrze 10.
Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 60 ust. 6, art. 70 ust. 1 i 2, art. 160 ust. 1 w związku z art. 169 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.) oraz § 46 ust. 1 i 2 pkt 4 uchwały Senatu z dnia 29 marca 2012 r. nr [...] w sprawie Regulaminu Studiów.
Organ pierwszej instancji, przywołując treść § 46 ust. 1 i 2 Regulaminu Studiów wyjaśnił, że J. F., studentka, została skreślona z listy studentów 5 roku kierunku prawo na Wydziale Prawa i Administracji. Wniosek dotyczył wyrażenia zgody na wznowienie studiów na kierunku prawo na 5 roku od semestru 10. W ocenie organu nie zostały spełnione warunki, o jakich mowa w cytowanych przepisach, gdyż różnice programowe wynikające ze zmian w planie studiów, o których wnioskodawczyni była wielokrotnie informowana, w tym w załączniku do pisma z dnia 2 marca 2015 r. nr [...], wykluczają możliwość przyjęcia na 10 semestr.
Od decyzji tej J. F. wniosła odwołanie pismem z dnia 11 maja 2014 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, naruszenie § 46 uchwały Senatu z dnia 29 marca 2012 r. nr [...] oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanej decyzji. Zdaniem skarżącej w roku akademickim 2012/13 za zgodą Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji wznowiła studia na 5 roku w semestrze letnim i otrzymała listę różnic programowych wyznaczonych w oparciu o program studiów (mający zastosowanie od dnia 1 października 2008 r. w odniesieniu do 1 roku studiów, na kierunku prawo).
Skarżąca wskazała, że została skreślona z 10 semestru V roku prawa w roku akademickim 2012/13 z powodu niezłożenia w terminie pracy dyplomowej. W dniu 7 lutego 2014 r. złożyła wniosek o wznowienie studiów na 10 semestrze 5 roku prawa stacjonarnego w roku akademickim 2013/2014. Nie otrzymała decyzji w tej sprawie. W maju 2014 r. stwierdziła brak rejestracji na jakikolwiek semestr w roku akademickim 2013/2014, co wskazywało na brak zgody na wznowienie studiów. W dniu 5 grudnia 2014 r. odebrała decyzję Prodziekana o skreśleniu z listy studentów 4 roku 8 semestru z dniem 14 listopada 2014 r. z powodu nieuzyskania zaliczenia wskazanego semestru. W dniu 8 grudnia 2014 r. uzyskała wgląd do w/w decyzji. Na jej wniosku z dnia 5 lutego 2014 r. uczyniona była adnotacja : "Zgoda 8 semestr" z podpisem i pieczątką Prodziekana. Jej nazwisko nie znajdowało się na listach u prowadzących ćwiczenia i na protokołach egzaminacyjnych w ramach 8 semestru 4 roku studiów w roku akademickim 2013/2014.
Następnie wniosła odwołanie od decyzji o skreśleniu z 8 semestru IV roku studiów. W decyzji Prorektora ds. Studenckich uchylającej decyzję Prodziekana została zawarta prośba o złożenie do Prodziekana wniosku o wznowienie studiów i informacja, że będzie on rozpatrzony pozytywnie, z czego wywnioskowała, że przyjęcie na 10 semestr V roku prawa jest tylko formalnością.
Na skutek jej wniosku o wznowienie studiów otrzymała pismo z żądaniem wniesienia żądania o wznowienie studiów na 8 semestrze IV roku prawa stacjonarnego, pod rygorem nieuwzględnienia wniosku w pierwotnym brzmieniu. Załącznikiem była lista przedmiotów do zaliczenia zawierająca przedmioty, z których uzyskała już zaliczenie, jak też przedmioty, których Prodziekan nie wyznaczył w oparciu o ten sam program studiów w roku akademickim 2012/13 ani 2013/14. Zapoznając się z treścią dokumentu o nazwie "Przedmioty do zaliczenia" nie mogła zrozumieć kryterium zastosowanego przez Prodziekana przy jego sporządzaniu.
W związku z bardzo dużą skalą rozbieżności oraz obawą, iż złożenie nowego wniosku nie zostanie uwzględnione, skierowała do Prodziekana pismo z dnia 30 marca 2015 r. w celu uzyskania wyjaśnień w zakresie podstaw sporządzenia przesłanej jej listy. Prodziekan nie udzielił jej żadnych wyjaśnień oświadczając, że z uwagi na upływ czasu, nawet przy modyfikacji wniosku o wznowienie studiów, nie może zapewnić prawa do uczestnictwa we wszystkich zajęciach semestru 8 w roku akademickim 2014/2015. Dodatkowo przesłał program studiów, który stanowił podstawę do określenia różnic programowych i był tożsamy z programem studiów, na podstawie którego Prodziekan wyznaczył różnice programowe w roku akademickim 2012/13.
Mimo braku udzielenia wyjaśnień w tak istotnych kwestiach i braku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego rozbieżności zgłoszonych przez stronę, Prodziekan w dniu 13 kwietnia 2015 r. wydał decyzję o odmowie wyrażenia zgody na wznowienie studiów na Wydziale Prawa i Administracji.
Skarżąca podniosła, że niezrozumiałe jest zaprzeczanie przez Dziekana istnieniu zaliczeń różnic programowych, niektórych wykładów do wyboru (np. Tworzenie umów), praktyk oraz zmiana zaliczenia seminarium magisterskiego na semestrze 8 z oceny bardzo dobrej na zaliczenie. Nie sposób przypisać racjonalnego działania organowi, skoro na liście przedmiotów do zaliczenia wykazuje on brak zaliczeń w roku akademickim 2013/14, w którym skarżąca nie była studentką, a zupełnym absurdem jest, że wśród tych przedmiotów wymienione są różnice programowe o nazwie: Szkolenie biblioteczne i Szkolenie BHP. Nie są znane też ramy czasowe i podstawa sporządzenia wykazu różnic programowych w roku akademickim 2013/14 , skoro nie istniały w dniu 8 grudnia 2014 r.
Skarżąca zarzuciła, że treść uzasadnienia decyzji jest w takim stopniu zawiła i niejasna, że utrudnia ustalenie sensu rozstrzygnięcia i uniemożliwia sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Nie zawiera ono oceny zebranego materiału dowodowego, dokonanej przez organ wykładni przepisów zastosowanych w sprawie oraz oceny stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Organ nie odniósł się też do twierdzeń, które strona uważała za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, a tym samym wydał rozstrzygnięcie z naruszeniem art. 11 k.p.a.
W dniu 27 maja 2015 r. Prorektor ds. studenckich Wydziału Prawa i Administracji uchylił decyzję z dnia 13 kwietnia 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, powołując się na ustne wyjaśnienie sprawy pani J. F. przez Prodziekana w obecności radcy prawnego. Prorektor zasugerował, by ponowna decyzja ( jeśli będzie negatywna) zawierała szczegółowe uzasadnienie w zakresach podnoszonych w odwołaniu złożonym przez J. F.
Pismo skierowane zostało do Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji.
Powyższe rozstrzygnięcie nie zostało doręczone J. F. po jego wydaniu.
Decyzją z dnia 11 czerwca 2015 r. nr [...] Dziekan Wydziału Prawa i Administracji, po rozpoznaniu wniosku J. F. z dnia 20 lutego 2015 r., wyraził zgodę na wznowienie studiów na Wydziale Prawa i Administracji na kierunku prawo na roku 5 w semestrze 9 w roku akademickim 2015/2016, nakładając jednocześnie na J. F. obowiązek wyrównania różnic programowych spowodowanych zmianą planu i programu studiów.
Decyzją z dnia 12 listopada 2015 r. nr [...] Prorektor ds. studenckich , po rozpatrzeniu odwołania J. F., utrzymał w mocy decyzję nr [...] Dziekana Wydziału Prawa i Administracji.
Wyrokiem z dnia 13 listopada 2015 r. sygn. akt III SAB/Gd 33/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J. F. na bezczynność Rektora w rozpoznaniu odwołania J. F. od decyzji Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 13 kwietnia 2015 r. nr [...] odmawiającej wyrażenia zgody na wznowienie studiów.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził m.in., że pismo Prorektora ds. studenckich z dnia 27 maja 2015 r. stanowi rozstrzygnięcie wydane w związku z odwołaniem skarżącej od decyzji z dnia 13 kwietnia 2015 r. , bowiem zawiera niezbędne elementy pozwalające uznać je za decyzję. Decyzja ta nie została skarżącej doręczona, co nie oznacza, że nie doszło do jej wydania.
W dniu 19 stycznia 2016 r. nr [...] Dziekan Wydziału Prawa i Administracji skreślił J. F., studentkę piątego roku prawa Wydziału Prawa i Administracji z listy studentów.
Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Rektora z dnia 15 marca 2016 r. nr [...].
Pismem z dnia 19 maja 2016 r. skarżąca wniosła o doręczenie jej decyzji Rektora z dnia 27 maja 2015 r. , uchylającą decyzję Dziekana z dnia 13 kwietnia 2015 r.
Decyzję tę doręczono skarżącej w dniu 17 czerwca 2016 r.
Pismem z dnia 30 czerwca 2016 r. skarżąca , na podstawie art. 111 § 1 k.p.a., wniosła o uzupełnienie decyzji odnośnie do prawa jej zaskarżenia.
Wyrokiem z dnia 12 lipca 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 125/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi J. F., stwierdził nieważność decyzji Rektora z dnia 12 listopada 2015 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 11 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zgody na wznowienie studiów.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał m.in., że uszło uwadze organów, że skarżącej został przywrócony status studentki mocą decyzji z dnia 13 lutego 2014 r. ( zgoda na wznowienie studiów), bowiem kolejna decyzja o skreśleniu skarżącej z listy studentów z dnia 14 listopada 2014 r. została uchylona decyzją z dnia 28 stycznia 2015 r. nr [...]. W tej sytuacji nie było podstaw do prowadzenia postępowania w celu wznowienia studiów, bowiem skarżąca miała status studentki. Zaskarżone decyzje zostały ponadto wydane w oparciu o nieobowiązujące przepisy – uchylonej Uchwały Senatu nr [...] z dnia 29 marca 2012 r. w sprawie Regulaminu Studiów, mimo że z dniem 1 października 2015 r. weszła w życie Uchwała Senatu nr [...] z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie Regulaminu Studiów, która nie przewidywała wyrównania różnic programowych w przypadku wznowienia studiów.
Wyrokiem także z dnia 12 lipca 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 588/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi J. F., uchylił decyzję Rektora z dnia 15 marca 2016 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 19 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Sąd uznał, że wyeliminowanie o obrotu prawnego wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 12 lipca 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 125/16 decyzji Rektora z dnia 12 listopada 2015 r. nr [...] oraz decyzji Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 11 czerwca 2015 r. nr [...] o wznowieniu skarżącej studiów na 5 roku wpływa bezpośrednio na treść kontrolowanej decyzji o skreśleniu z listy studentów.
Po otrzymaniu odpisu powyższych wyroków z uzasadnieniem Dziekan Wydziału Prawa i Administracji przy piśmie z dnia 31 sierpnia 2018 r. przesłał skarżącej decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 13 lutego 2014 r. o wyrażeniu zgody na wznowienie studiów na kierunku prawo na 4 roku semestr 8 roku akademickiego 2013/2014.
Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji Dziekana z dnia 13 lutego 2014 r.
Po rozpatrzeniu odwołania Rektor decyzją z dnia 28 listopada 2018 r. nr [...] uchylił decyzję Dziekana z dnia 13 lutego 2014 r. wskazując, by organ ten, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, szczegółowo określił rok i semestr wznowienia studiów uzasadniając decyzję w tym zakresie koniecznością uzupełnienia różnic programowych.
Dziekan Wydziału Prawa i Administracji, któremu przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia, postanowieniem z dnia 1 lutego 2019 r. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia przez skarżącą studiów na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Rektora z dnia 28 listopada 2018 r. nr [...] uchylającą decyzję Dziekana z dnia 13 lutego 2014 r. wyrażającą zgodę na wznowienie studiów przez skarżącą. Sprawa została zarejestrowana w WSA w Gdańsku pod sygn. akt III SA/Gd 115/19.
Rektor do odpowiedzi na skargę dołączył decyzję własną z dnia 12 lutego 2019 r. nr [...] , którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. oraz na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uchylił w całości decyzję własną z dnia 28 listopada 2018 r. nr [...], uchylił decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 13 lutego 2014 r. oraz zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia studiów przez skarżącą do czasu wydania prawomocnych rozstrzygnięć sądowoadministracyjnych w sprawie skreślenia z listy studentów i w sprawie wznowienia przez skarżącą studiów.
Na decyzję autokontrolną Rektora z dnia 12 lutego 2019 r. nr [...] skarżąca wniosła odrębną skargę , która zarejestrowana została pod sygn. akt III SA/Gd 310/19.
Wyrokiem z dnia 11 lipca 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 310/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi J. F., stwierdził nieważność decyzji Rektora z dnia 12 lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia studiów.
Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 115/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu sprzeciwu J. F., uchylił decyzję Rektora z dnia 28 listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia studiów. Sąd w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że nie zostały wykazane przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej, jak i nie było podstaw do nadania biegu decyzji z dnia 13 lutego 2014 r. w przedmiocie wznowienia studiów, bowiem skarżącej przywrócono status studentki oraz nałożono na nią obowiązek wyrównania różnic programowych i dokonania opłaty, a w aktach administracyjnych znajduje się dowód dokonania opłaty oraz załączone są różnice programowe (8 semestr). Nie jest w tej sytuacji zrozumiała konieczność ponownego szczegółowego określenia semestru czy uzupełnienia różnic programowych.
Wyrokiem z dnia 8 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 3972/18 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną J. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lipca 2018r. sygn. akt III SA/Gd 125/16 w sprawie skargi J. F. na decyzję Rektora z dnia 12 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zgody na wznowienie studiów.
NSA nie podzielił stanowiska WSA, że decyzja z dnia 13 lutego 2014 r. znajdowała się w obrocie prawnym, a jej istnienie nie było kwestionowane. Zdaniem NSA o kwestionowaniu istnienia tej decyzji świadczy treść wskazanych przez NSA pism skarżącej jak i fakt wydania kolejnych decyzji przez organy. Decyzja ta nie została skarżącej doręczona. W obrocie prawnym pozostawała decyzja o skreśleniu skarżącej z listy studentów z dnia 18 listopada 2013 r. , co oznaczało możliwość rozpoznania wniosku skarżącej o wznowienie studiów. Nie było zatem podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 12 listopada 2015 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 11 czerwca 2015 r. z tego powodu, że decyzja o wznowieniu została już wydana i pozostawała w obrocie. NSA podzielił natomiast stanowisko WSA, że decyzje organów obu instancji wydane zostały w warunkach nieważności , o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. na podstawie przepisu nieobowiązującego w dacie ich wydania. Nie było zatem podstaw do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji. NSA wskazał ponadto, że rozpoznając ponownie sprawę organ wezwie skarżącą do wskazania, czy podtrzymuje wniosek o wznowienie studiów i w jakim zakresie, a następnie rozpozna go zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi.
Wyrokiem z dnia 8 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 3963/18 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną J. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lipca 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 588/16 w sprawie skargi J. F. na decyzję Rektora z dnia 15 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów.
Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2021 r. Rektor podjął zawieszone postępowanie w sprawie wznowienia studiów wskazując, że jest to konieczne do rozpatrzenia odwołania od decyzji Rektora z dnia 13 lutego 2014 r.
Pismem z tego samego dnia Rektor, nawiązując do wyroku NSA z dnia 8 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 3792/18, wezwał skarżącą do wskazania, czy podtrzymuje ona wniosek o wznowienie studiów z dnia 20 lutego 2015 r. i w jakim zakresie.
Skarżąca w odpowiedzi w piśmie z dnia 20 czerwca 2021 r. cofnęła wniosek z dnia 20 lutego 2015 r. o wznowienie studiów podając, że został on złożony jedynie z powodu wprowadzenia jej w błąd przez Rektora przez poinformowanie w uzasadnieniu decyzji z dnia 28 stycznia 2015 r. , że konieczne jest złożenie odrębnego wniosku (od wniosku z dnia 6 lutego 2014 r. ) do podjęcia decyzji w przedmiocie wznowienia studiów.
Złożyła ponadto w dniu 20 czerwca 2021 r. oświadczenie o cofnięciu odwołania od decyzji z dnia 13 lutego 2014 r. o wznowieniu studiów.
Rektor postanowieniem z dnia 21 czerwca 2021 r. umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie wznowienia studiów ( dotyczące odwołania od decyzji z dnia 13 lutego 2014 r. ).
Kolejnym postanowieniem - z dnia 10 sierpnia 2021r. – Rektor umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie wznowienia studiów, wszczęte na wniosek skarżącej z dnia 20 lutego 2015 r.
Jak wynika z treści wniesionej w niniejszej sprawie skargi , skarżąca pismem z dnia 18 października 2021 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Rektora.
Następnie postanowieniem z dnia 29 września 2021 r. Rektor umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie skreślenia skarżącej z listy studentów.
W piśmie z dnia 13 października 2021 r. skierowanym do Dziekana Wydziału Prawa i Administracji skarżąca podała m.in., że w dniu 4 października 2021 r. dokonała wyboru przedmiotów dotyczących różnic programowych oraz zarzuciła, że organ wraz z Rektorem podejmował i podejmuje działania , których celem jest uniemożliwienie jej kontynuacji studiów na mocy decyzji z dnia 13 lutego 2014 r.
Pismem z dnia 19 października 2021 r. skarżąca wniosła do Rektora ponaglenie w sprawie wydania postanowienia w przedmiocie uzupełnienia decyzji Rektora z dnia 27 maja 2015 r. odnośnie do prawa jej zaskarżenia. Podała, że wniosek wpłynął do organu w dniu 5 lipca 2016 r. , a do tej pory organ nie rozstrzygnął jej wniosku.
Decyzją z dnia 11 kwietnia 2022 r. Rektor skreślił J. F. z listy studentów z uwagi na nie uzyskanie zaliczenia semestru w określonym terminie.
Pismem z dnia 31 maja 2022 r. , które wpłynęło do Rektora w dniu 3 czerwca 2022 r. , J. F. wniosła skargę na bezczynność Rektora w sprawie jej wniosku z dnia 30 czerwca 2016 r. o uzupełnienie decyzji Prorektora ds. Studenckich z dnia 27 maja 2015 r. Sprawa została zarejestrowana w tutejszym sądzie pod sygn. akt III SAB/Gd 91/22.
Postanowieniem z dnia 4 lipca 2022 r. Rektor, w odniesieniu do ponaglenia złożonego w związku z wnioskiem z dnia 30 czerwca 2016 r. , uzupełnił decyzję z dnia 27 maja 2015 r. o pouczenie, że od tej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku składana za pośrednictwem organu, który ją wydał, a także, że ze względu na wydanie postanowienia o uzupełnieniu decyzji o pouczenie, 30 - dniowy termin do wniesienia skargi biegnie od dnia doręczenia postanowienia.
Postanowienie to doręczono skarżącej w dniu 19 lipca 2022 r.
W dniu 2 sierpnia 2022 r. ( data stempla pocztowego) skarżąca wniosła od decyzji z dnia 27 maja 2015 r. - sprzeciw bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Sprzeciw został przekazany przez sąd Rektorowi ze wskazaniem, że skarga została wniesiona przez skarżącą bezpośrednio do sądu , a nie do organu i zobowiązaniem do jej przekazania sądowi w terminie trzydziestu dni.
W dniu 18 sierpnia 2022 r. ( data stempla pocztowego) skarżąca J. F. wniosła ponadto skargę na tę samą decyzję Rektora z dnia 27 maja 2015 r. w sprawie wznowienia studiów, uchylającą decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 13 kwietnia 2015 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Skarżąca wskazała, że skargę wnosi z ostrożności procesowej, działając na podstawie pouczenia Rektora zawartego w postanowieniu z dnia 4 lipca 2022 r. o uzupełnieniu decyzji organu odwoławczego z dnia 27 maja 2015 r., uchylającej decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 13 kwietnia 2015 r. o odmowie wyrażenia zgody na wznowienie studiów na kierunku prawo na roku 5 w semestrze 10 i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Sprawa została zarejestrowana w tutejszym sądzie pod sygn. akt III SA/Gd 631/22.
W dniu 31 sierpnia 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynął sprzeciw skarżącej od decyzji Rektora z dnia 27 maja 2015 r., przekazany przez Rektora. Rektor wskazał, że w wykonaniu uprawnienia do autokontroli w dniu 26 sierpnia 2022 r. wydał , na podstawie art. 64c § 5 p.p.s.a., decyzję, uwzględniającą w całości żądanie sprzeciwu.
Sprawa ze sprzeciwu skarżącej została zarejestrowana w tutejszym sądzie pod sygn. akt III SA/Gd 622/22.
Następnie skarżąca J. F. wniosła w niniejszej sprawie o sygn. akt III SA/Gd 773/22 skargę na decyzję Rektora z dnia 26 sierpnia 2022 r.
Decyzją tą - z dnia 26 sierpnia 2022 r., Rektor, na podstawie art. 64c § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, § 58 ust. 1 i 3 w zw. z § 3 ust. 2 Regulaminu Studiów (załącznik do uchwały nr [...] Senatu z dnia 26 kwietnia 2021 r. w sprawie zmiany Regulaminu Studiów, z późn. zm.), po rozpatrzeniu sprzeciwu J. F., wniesionego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku od decyzji Rektora z dnia 27 maja 2015 r. w sprawie uchylenia decyzji Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 13 kwietnia 2015 r. o odmowie wyrażenia zgody na wznowienie studiów na kierunku prawo, na roku 5, w semestrze 10 i przekazania sprawy Dziekanowi Wydziału Prawa i Administracji do ponownego rozpoznania - uchylił w całości zaskarżoną decyzję Rektora z dnia 27 maja 2015 r. w sprawie uchylenia decyzji Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 13 kwietnia 2015 r. oraz przekazania sprawy Dziekanowi Wydziału Prawa i Administracji do ponownego rozpoznania oraz orzekł co do istoty sprawy, odmawiając uwzględnienia wniosku J. F. z dnia 20 lutego 2015 r. o wznowienie studiów na Wydziale Prawa i Administracji na kierunku prawo, na roku 5, w semestrze 10.
W uzasadnieniu decyzji Rektor wskazał, że w dniu 20 lutego 2015 r. J. F. złożyła wniosek o wznowienie studiów na Wydziale Prawa i Administracji na kierunku prawo, na roku 5, w semestrze 10.
W dniu 13 kwietnia 2015 r. Dziekan Wydziału Prawa i Administracji decyzją nr [...] odmówił wyrażenia zgody na wznowienie studiów z uwagi na to, że różnice programowe wynikające ze zmian w programie studiów uniemożliwiają uwzględnienie żądania strony w przedmiocie wznowienia studiów na roku 5, semestrze 10.
Po rozpoznaniu odwołania J. F. od powyższej decyzji , w dniu 27 maja 2015 r. Rektor wydał decyzję, na mocy której uchylona została decyzja Dziekana z dnia 13 kwietnia 2015 r., a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania.
Z uwagi na fakt, że decyzja Rektora z dnia 27 maja 2015 r. nie zawierała wymaganego art. 107 § 1 ust. 7 k.p.a. pouczenia o odwołaniu, decyzja ta została uzupełniona w zakresie brakującego pouczenia. Uzupełnienie decyzji zostało doręczone J. F. w dniu 19 lipca 2022 r.
W dniu 2 sierpnia 2022 r. J. F. złożyła sprzeciw od decyzji Rektora z dnia 27 maja 2015 r., żądając uchylenia w całości decyzji objętej sprzeciwem. W uzasadnieniu sprzeciwu J. F. wskazała, że decyzja Rektora z dnia 27 maja 2015 r. została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., polegającym na niewyjaśnieniu w treści zaskarżonej sprzeciwem decyzji, iż decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania oraz na bezpodstawnym uchyleniu się organu drugiej instancji od załatwienia sprawy co do istoty i jej merytorycznego rozstrzygnięcia.
Po rozpatrzeniu argumentacji sprzeciwu - z uwagi na przysługujące organowi administracji prawo do zastosowania instytucji tzw. autokontroli z art. 64c § 5 p.p.s.a. - uwzględniając w całości żądanie strony wyrażone w sprzeciwie w przedmiocie uchylenia zaskarżonej decyzji, Rektor w wykonaniu przewidzianych w art. 64c § 5 p.p.s.a. uprawnień autokontrolnych "niniejszym uchyla decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 13 kwietnia 2015 r. i orzekając merytorycznie co do istoty sprawy oddala wniosek J. F. w przedmiocie wznowienia studiów".
Organ wskazał, że w obecnym stanie faktycznym i prawnym nie sposób wydać decyzji uwzględniającej wniosek J. F. o wznowienie studiów na kierunku prawo, na roku 5, w semestrze 10. Zgodnie z treścią § 58 ust. 1 Regulaminu Studiów w brzmieniu obowiązującym na dzień wydawania niniejszej decyzji, "z zastrzeżeniem ust. 4, za zgodą prodziekana, osoba skreślona z listy studentów drugiego lub kolejnych semestrów może nie więcej niż dwukrotnie wznowić studia. Wznowienie nie może nastąpić na semestrze wyższym niż tym, na którym nastąpiło skreślenie z listy studentów". Zgodnie zaś z ust 4, "Prodziekan może wyrazić zgodę na wznowienie studiów na semestrze niższym niż wynikałoby to z ust. 1, ze względu na skalę różnic programowych bądź dezaktualizację - z powodu postępu wiedzy w danej dziedzinie nauki - zasobu wiedzy, którą wnioskodawca uzyskał poprzednio".
Na dzień wydawania niniejszej decyzji J. F. pozostaje studentką, bowiem decyzja o jej skreśleniu z listy studentów z dnia 11 kwietnia 2022 r. na dzień wydawania niniejszej decyzji nie stała się ostateczna. W tej sytuacji nie jest możliwe wznowienie studiów zgodnie z żądaniem wniosku z dnia 20 lutego 2015 r.
Organ dodał, że aktualny program zajęć na kierunku prawo, zawierający specjalizację główną oraz dodatkową stanowi tak istotną skalę różnic programowych, że wznowienie J. F. studiów zgodnie z żądaniem wniosku (rok 5, semestr 10) nie byłoby możliwe. Organ odwoławczy rozpoznaje i rozstrzyga ponownie sprawę administracyjną rozstrzygniętą decyzją organu I instancji w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej. Podstawową przesłankę wznowienia studiów stanowi skreślenie studenta z listy studentów. Tylko bowiem w przypadku utraty statusu studenta, osoba taka jest uprawniona do wnioskowania o wyrażenie przez dziekana zgody na wznowienie studiów. Biorąc pod uwagę aktualny stan faktyczny (status studenta przysługujący stronie) oraz aktualny stan prawny (Regulamin Studiów aktualny na dzień wydania decyzji), jedynym możliwym rozstrzygnięciem, do wydania którego organ administracji jest zobowiązany w zakresie przysługujących mu uprawnień autokontrolnych z art. 64c p.p.s.a., jest negatywne rozpoznanie wniosku strony, w oparciu o przyczyny wskazane w uzasadnieniu. Organ administracji, uprawniony do wydania decyzji autokontrolnej na podstawie art. 64c p.p.s.a. de facto zobligowany jest do zastosowania tej instytucji w przypadku zajścia ustawowych przesłanek (uwzględnienie sprzeciwu od decyzji w całości, w zakresie właściwości organu). W przedmiotowej sprawie żądaniem strony było uchylenie zaskarżonej decyzji Rektora celem rozpoznania sprawy w drugiej instancji i wydanie merytorycznego orzeczenia. Decyzja niniejsza w pełni zaspokaja więc żądanie strony.
W skardze wniesionej na powyższą decyzję Rektora z dnia 26 sierpnia 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. F. zarzuciła zaskarżonej decyzji:
- że jest ona nieważna ( art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.) , bowiem sprzeciw rozpoznał organ w sprawie niewłaściwy, który de facto sprzeciwu nie otrzymał,
- została wydana z rażącym naruszeniem § 58 ust. 1-3 Regulaminu Studiów (załącznik do uchwały nr [...] Senatu z dnia 26 kwietnia 2021 r. w sprawie zmiany Regulaminu Studiów, ze zm.) polegającym na wydaniu orzeczenia co do istoty sprawy po wycofaniu wniosku przez stronę postępowania, a zatem na wydaniu decyzji merytorycznej o żądaniu nieistniejącym, co może być zakwalifikowane jako działanie bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k. p. a.),
- została wydana z rażącym naruszeniem art. 16 § 1 k.p.a., polegającym na wydaniu przez Rektora merytorycznej decyzji administracyjnej odmawiającej wyrażenia zgody na wznowienie przez skarżącą studiów na roku 5, w semestrze 10, z pominięciem skutków prawnych wynikających z ostatecznej decyzji administracyjnej z dnia 13 lutego 2014 r. o wyrażeniu zgody na wznowienie studiów przez skarżącą na roku 4, w semestrze 8, a tym samym na podważaniu przez organ wykonalności ostatecznej decyzji administracyjnej wznawiającej skarżącą na studia na kierunku prawo, na roku 4, w semestrze 8 (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Ponadto poprzedzającej zaskarżoną decyzję decyzji Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 13 kwietnia 2015 r.nr [...] skarżąca zarzuciła, że została ona wydana na podstawie uchwały Rady Wydziału Prawa i Administracji w sprawie planu studiów i programu kształcenia, niemającej zastosowania do studentów roku 5 semestru 10 w roku akademickim 2014/2015, a tym samym do skarżącej wnoszącej o wznowienie studiów w tym okresie rozliczeniowym, co skutkowało ponadto rażącym naruszeniem § 46 ust. 2 pkt 4 Uchwały Senatu nr [...] z dnia 29 marca 2012 r. w sprawie Regulaminu Studiów (tekst ujednolicony Zarządzeniem Rektora nr [...] z dnia 7 października 2014 r. uwzględniający zmiany wprowadzone Uchwałami Senatu nr [...] z dnia 28 czerwca 2012 r. i nr [...] z dnia 24 kwietnia 2014 r.) polegającym na odmowie wyrażenia skarżącej zgody na wznowienie studiów na roku 5, w semestrze 10, w roku akademickim 2014/2015 ze względu na skalę różnic programowych wynikających ze zmian w planie studiów w sytuacji, gdy zmiana planu studiów nie nastąpiła ( art. 156 § 1 pkt 2 k. p. a.).
Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Rektora z dnia 26 sierpnia 2022 r. w całości oraz o stwierdzenie nieważności poprzedzającej ją decyzji Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 13 kwietnia 2015 r. w sprawie odmowy wyrażenia zgody na wznowienie przez skarżącą studiów na Wydziale Prawa i Administracji na kierunku prawo na roku 5 w semestrze 10 w całości - na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 2 k. p. a
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w dniu 2 sierpnia 2022 r. wniosła wprost do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sprzeciw od decyzji Rektora z dnia 27 maja 2015 r., uchylającej decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 13 kwietnia 2015 r. o odmowie wyrażenia zgody na wznowienie studiów na kierunku prawo na roku 5 w semestrze 10 w roku akademickim 2014/2015 i przekazującej sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, pismem z dnia 9 sierpnia 2022 r., adresowanym do Rektora, , na podstawie art. 54 § 1, 2 i 3 p.p.s.a. ( dotyczącym trybu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego) , przekazał Rektorowi sprzeciw jako skargę - błędnie złożoną do sądu, zamiast do organu, informując jednocześnie organ o obowiązku przekazania skargi do sądu w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Rektor w dniu 26 sierpnia 2022 r. , po rozpatrzeniu sprzeciwu wniesionego w dniu 2 sierpnia 2022 r. do WSA w Gdańsku wydał zaskarżoną decyzję.
Skarżąca, powołując się na przepisy art. 7 Konstytucji RP , art. 6 , art. 7 i art. 19 k.p.a. wskazała, że organy administracji obowiązane są do działania na podstawie prawa i w jego granicach , a także są zobowiązane do przestrzegania swojej właściwości, której nie można domniemywać. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują dwa tryby wnoszenia sprzeciwu od decyzji: pośredni (do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego decyzja jest przedmiotem sprzeciwu) i bezpośredni (wprost do sądu administracyjnego). W tej drugiej sytuacji sąd administracyjny jedynie wzywa organ, który wydał decyzję zaskarżoną sprzeciwem, do przekazania sądowi kompletnych i uporządkowanych akt sprawy. W konsekwencji powyższych rozwiązań prawnych sprzeciwu wniesionego wprost do sądu administracyjnego organ administracji publicznej nie otrzymuje ani od strony skarżącej, ani od sądu administracyjnego. Następstwem tego jest brak po jego stronie kompetencji do uwzględnienia sprzeciwu. Ustawowym warunkiem do skorzystania przez organ z instytucji samokontroli jest jedynie wniesienie sprzeciwu do sądu administracyjnego za pośrednictwem tego organu. Skoro skarżąca wniosła sprzeciw bezpośrednio do sądu administracyjnego, organ nie miał kompetencji do zastosowania instytucji autokontroli. W tej sytuacji doszło do sytuacji określonej art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Okoliczność przekazania przez WSA w Gdańsku Rektorowi sprzeciwu jako skargi także nie stwarzało po stronie organu prawa do zastosowania tej instytucji. Niezastosowanie się przez organ administracji publicznej do regulacji art. 19 k.p.a. stanowi kwalifikowaną wadę postępowania i na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. winno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji Rektora, tj. wydaniem orzeczenia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Skarżąca podniosła także, że podmiotem uprawnionym do formułowania żądania w sprawie wszczynanej na wniosek strony jest wyłącznie wnioskodawca, któremu służy też uprawnienie do rezygnacji z dalszego prowadzenia postępowania. Konsekwencją powyższego jest prawo cofnięcia wniosku przez wnioskodawcę do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, co powoduje, że bezprzedmiotowe jest całe postępowanie administracyjne. Skarżąca zauważyła wobec powyższego, że Rektor, orzekając w punkcie drugim zaskarżonej decyzji co do istoty sprawy, to jest odmawiając uwzględnienia wniosku skarżącej z dnia 20 lutego 2015r., jako podstawę wydanego rozstrzygnięcia powołał § 58 ust. 1 i 3 w zw. z § 3 ust. 2 Regulaminu Studiów (załącznik do uchwały nr [...] Senatu z dnia 26 kwietnia 2021 r. w sprawie zmiany Regulaminu Studiów ze zm.). Z przepisów tych wynika, że postępowanie w sprawie wznowienia na studia jest postępowaniem wszczynanym wyłącznie na wniosek. Skarżąca, działając w zaufaniu do Dziekana Wydziału Prawa i Administracji i Rektora, wiedziona złożonym jej w decyzji z dnia 28 stycznia 2015 r. nr [...] przez organy obu instancji przyrzeczeniem wznowienia na studia na kierunku prawo na roku 5, w semestrze 10, w roku akademickim 2014/2015, wnioskiem z dnia 20 lutego 2015 r. wystąpiła o wyrażenie zgody na wznowienie studiów na powyższych warunkach. Podanie to zostało złożone w oparciu § 46 Uchwały Senatu nr [...] z dnia 29 marca 2012 r. w sprawie Regulaminu Studiów (tekst ujednolicony Zarządzeniem Rektora nr [...] z dnia 7 października 2014 r. uwzględniający zmiany wprowadzone Uchwałami Senatu nr [...] z dnia 28 czerwca 2012 r. i nr [...] z dnia 24 kwietnia 2014 r.), zatem w innym stanie prawnym niż obowiązujący w dacie wydania decyzji objętej niniejszą skargą. Skarżąca wskazała, że następnie - w związku z wytycznymi NSA, zawartymi w wyroku z dnia 8 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 3972/18 oraz w następstwie wezwania z dnia 1 czerwca 2021 r. do wskazania, czy podtrzymuje wniosek o wznowienie studiów z dnia 20 lutego 2015 r. i w jakim zakresie - pismem z dnia 20 czerwca 2021 r. złożyła oświadczenie o cofnięciu wniosku o wznowienie studiów z dnia 20 lutego 2015 r. Rektor decyzją z dnia 10 sierpnia 2021 r. nr [...] umorzył postępowanie wszczęte na wniosek skarżącej z dnia 20 lutego 2015 r. jako bezprzedmiotowe. Pismem z dnia 18 października 2021 r. skarżąca, stawiając zarzuty uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Rektora. Na skutek wycofania wniosku przez skarżącą przestał istnieć element warunkujący nawiązanie stosunku materialnego, a Rektor orzekając co do istoty sprawy wydał rozstrzygnięcie z rażącym naruszeniem § 58 ust. 1 - 3 Regulaminu Studiów, bowiem pozbawiony wniosku strony wydał decyzję merytoryczną o nieistniejącym żądaniu. Skoro bowiem skarżąca złożyła oświadczenie, że cofa swój wniosek z dnia 20 lutego 2015 r. o wyrażenie zgody na wznowienie studiów na kierunku prawo na roku 5, w semestrze 10, w roku akademickim 2014/2015 , organ powinien uznać, że strona nie jest już zainteresowana dalszym prowadzeniem postępowania zainicjowanego tym podaniem, a wszczęte na jego podstawie postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Zatem wydając decyzję co do istoty sprawy bez wniosku strony Rektor orzekł w warunkach, o których mowa w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to jest z rażącym naruszeniem przepisu § 58 ust. 2 i 3 Regulaminu Studiów.
Skarżąca podniosła także, że okoliczność istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji administracyjnej Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 13 lutego 2014 r. o wyrażeniu zgody na wznowienie przez skarżącą studiów na kierunku prawo na roku 4, w semestrze 8 oznacza, że sprawa wznowienia skarżącej na studia została definitywnie rozstrzygnięta. Dopóki w obrocie prawnym pozostaje powyżej opisana decyzja, niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia skarżącej na studia na kierunku prawo na roku 5, w semestrze 10 i wydanie decyzji merytorycznej w tej sprawie. Działanie takie jest niedopuszczalne w świetle art. 16 § 1 k.p.a. i to niezależnie od prawidłowości pozostającej w obrocie ostatecznej decyzji administracyjnej.
Skarżąca wskazała, że w niniejszej sprawie nie zachodzi tożsamość spraw , bowiem decyzja z dnia 13 lutego 2014 r. i decyzja z dnia 26 sierpnia 2022 r. rozstrzygają podmiotowo tożsamą sprawę, ale w odmiennym stanie prawnym i faktycznym sprawy.
Obie decyzje zostały oparte bowiem na podstawie innych Uchwał Senatu w sprawie Regulaminu Studiów, a nadto w przypadku pierwszej decyzji zastosowanie miała także uchwała Rady Wydziału Prawa i Administracji z dnia 28 kwietnia 2008 r. w sprawie programu studiów na kierunku prawo na Wydziale Prawa i Administracji. Decyzja z dnia 13 lutego 2014 r. została ponadto wydana w sytuacji, gdy skarżąca miała status osoby skreślonej z listy studentów. Z kolei decyzja z dnia 26 sierpnia 2022 r. została wydana w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostaje decyzja z dnia 13 lutego 2014 r. o wyrażeniu zgody na wznowienie przez skarżącą studiów na roku 4, w semestrze 8 na kierunku prawo. W tej sytuacji zaskarżona decyzja narusza normę z art. 16 § 1 k. p. a., a tym samym, jako obarczona wadą rażącego naruszenia prawa wydana została w warunkach, o których mowa w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Skarżąca zarzuciła także, że decyzja Dziekana Wydziału Prawa i Administracji nr [...] z dnia 13 kwietnia 2015 r. o odmowie wyrażenia zgody na wznowienie przez skarżącą studiów na Wydziale Prawa i Administracji na kierunku prawo na roku 5 w semestrze 10 dotknięta jest wadą nieważności, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem została wydana w oparciu o nieobowiązującą w roku akademickim 2014/2015 studentów Wydziału Prawa i Administracji, kierunku prawo stacjonarne, 5 roku, 10 semestru, uchwałę Rady Wydziału Prawa i Administracji w sprawie programu studiów na kierunku prawo na Wydziale Prawa i Administracji, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności.
Rektor w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej. Organ wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie autokontroli, którą przewiduje przepis art. 64c § 5 p.p.s.a. Tryb ten może zostać zastosowany w terminie 14 dni od daty otrzymania przez organ sprzeciwu, wyłącznie w zakresie właściwości danego organu. Warunkiem jego zastosowania jest uwzględnienie sprzeciwu w całości. Skarżąca w sprzeciwie zażądała (wskazując na naruszenie art. 138 § 2 k.p.a.) uchylenia decyzji Rektora z dnia 27 maja 2015 r. w części, w której Rektor przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Dziekanowi Wydziału Prawa i Administracji. Wskazała, że Rektor, jako organ drugiej instancji, bezpodstawnie uchylił się od obligatoryjnego załatwienia rozstrzyganej sprawy co do jej istoty. Tym samym żądaniem skarżącej objętym sprzeciwem było rozpoznanie w drugiej instancji sprawy przywrócenia skarżącej na studia na kierunku prawo, na roku 5, w semestrze 10. Uwzględniając sprzeciw Rektor uchylił swą poprzednią decyzję, przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania i orzekł co do istoty sprawy, odmawiając skarżącej przywrócenia na studia. Zaskarżoną decyzją uwzględniono w całości sprzeciw skarżącej. Wydając zaskarżoną decyzję Rektor pozostawał związany żądaniem wniosku, zaś decyzja wydana mogła być jedynie według stanu faktycznego i prawnego aktualnego na dzień orzekania, tj. na dzień 26 sierpnia 2022 r. Inaczej doszłoby do sytuacji, w której wydając decyzję w 2022 r., organ odnosiłby się do stanu faktycznego i prawnego, obowiązującego 7 lat wcześniej. Na przestrzeni powyższego okresu nastąpiła zmiana w zakresie organizacji studiów oraz skarżąca uzyskała statusu studentki w 2021 r. Składając pierwotny wniosek o wznowienie studiów skarżąca nie posiadała statusu studentki. Zgodnie z treścią § 47 ust. 1 Regulaminu studiów w dacie obowiązującej w chwili składania wniosku o wznowienie studiów przez skarżącą, osoba skreślona z listy studentów drugiego lub kolejnych okresów rozliczeniowych może ubiegać się o wznowienie studiów na semestrze (roku) nie wyższym niż ten, na którym nastąpiło skreślenie z listy studentów i nie wcześniej niż od następnego okresu rozliczeniowego. Zgodnie zaś z treścią § 58 ust. 1 Regulaminu studiów w dacie wydawania zaskarżonej decyzji z dnia 26 sierpnia 2022 r. z zastrzeżeniem ust. 4, za zgodą prodziekana, osoba skreślona z listy studentów drugiego lub kolejnych okresów rozliczeniowych może nie więcej niż dwukrotnie wznowić studia na semestrze nie wyższym niż ten, na którym nastąpiło skreślenie z listy studentów. Zarówno więc i w dacie złożenia pierwotnego wniosku o wznowienie studiów przez skarżącą, jak i w dacie jego rozpoznania przez Dziekana Wydziału Prawa i Administracji jako organu pierwszej instancji, jak też w dacie rozpoznania odwołania od tej decyzji przez Rektora, który uchylił decyzję Dziekana i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, jak i w dacie wydania zaskarżonej decyzji z dnia 26 sierpnia 2022 r., warunkiem uwzględnienia wniosku o wznowienie studiów, niezależnie od aktualnego brzmienia Regulaminu studiów każdorazowo było, by stronie wnioskującej, w dacie składania wniosku, nie przysługiwał status studenta.
W dniu wydawania zaskarżonej decyzji z dnia 26 sierpnia 2022 r. skarżąca pozostawała studentką. W dniu 11 kwietnia 2022 r. została co prawda wydana decyzja o skreśleniu skarżącej z listy studentów, jednakże na dzień 26 sierpnia 2022 r. pozostawała ona wciąż studentką, ze względu na nieostateczność wydanej decyzji. Nie przysługiwała jej więc tym samym możliwość skutecznego ubiegania się o przywrócenie na studia, gdyż ta zastrzeżona jest wyłącznie dla osób skreślonych z listy studentów.
Wniosek skarżącej nie mógłby zostać uwzględniony także ze względu na daleko posuniętą skalę różnic programowych, które zaszły pomiędzy rokiem 2015, a bieżącym rokiem akademickim oraz istotne rozbieżności w zakresie organizacji i programu zajęć 5-tego roku (uwzględniającym specjalizacje, które aktualnie wybierają studenci, a których nie było w programie studiów w 2015 r.) w stosunku do zajęć, na które uczęszczała skarżąca. Niemożliwe byłoby w tej sytuacji przywrócenie skarżącej na 10 semestr 5-tego roku studiów. Ponadto zarówno z treści Regulaminu studiów, aktualnego na dzień składania wniosku, jak i z treści aktualnego Regulaminu (odpowiednio § 47 ust. 3 i § 58 ust. 4 Regulaminów), fakt występowania różnic programowych mógł uniemożliwić wznowienie studiów na żądanym semestrze i roku.
Rektor wskazał, że - wbrew twierdzeniom skarżącej - otrzymał sprzeciw, bowiem został on przesłany do organu administracji przez sąd administracyjny, po jego wniesieniu przez skarżącą bezpośrednio do sądu. Po przekazaniu sprzeciwu organ po stwierdzeniu, że zaszły przesłanki do uwzględnienia żądania objętego sprzeciwem - w całości - wydał decyzję autokontrolną i przekazał ją do sądu w trybie art. 64c § 4 i 5 p.p.s.a. Wynikające z art. 64c § 5 p.p.s.a. uprawnienie do autokontroli przysługuje organowi, który wydał zakwestionowaną decyzję, a nie temu, który otrzymał sprzeciw.
Organ wskazał, że zgodnie z treścią uzasadnienia projektu nowelizującego p.p.s.a. (druk nr 1183 "Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw"), celem ustawodawcy było wyeliminowanie nadmiernie rygorystycznych dla strony skutków wniesienia sprzeciwu wprost do sądu administracyjnego. Tego rodzaju pomyłka mogła w uprzednim stanie prawnym spowodować uchybienie terminowi na wniesienie środka zaskarżenia i w konsekwencji - jego odrzucenie. Z uzasadnienia projektu nowelizacji nie wynika, by celem ustawodawcy miało być wprowadzenie odmiennych reżimów prawnych dla postępowań z art. 64c p.p.s.a., w zależności od tego, do którego podmiotu złożony został sprzeciw, ani też ograniczenie stosowania instytucji autokontroli.
Organ stwierdził, że zarzut wydania zaskarżonej decyzji z dnia 26 sierpnia 2022 r. z naruszeniem § 58 ust. 1-3 Regulaminu studiów jest niezasadny. Skarżąca w sprzeciwie wyraźnie bowiem zażądała uchylenia decyzji Rektora z 2015 r. w tej części, w której przekazuje on sprawę do ponownego rozpoznania, celem ponownego rozpatrzenia sprawy i wydania merytorycznego orzeczenia. Wydana decyzja z dnia 26 sierpnia 2022 r. nie tylko czyni zadość żądaniu strony wyrażonemu w sprzeciwie, ale stanowi nadto reakcję organu administracji na stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania - art. 138 k.p.a.
Zarzut wydania decyzji z dnia 26 sierpnia 2022 r. z naruszeniem przepisu art. 16 § 1 k.p.a., polegającym na podważeniu wykonalności ostatecznej decyzji administracyjnej, wznawiającej skarżącą na studia, jest chybiony. Decyzją tą organ odmówił przywrócenia skarżącej na studia zgodnie ze złożonym przez skarżącą wnioskiem, bowiem pozostawała ona w dacie wydania zaskarżonej decyzji w dalszym ciągu studentką, a ponadto zakres różnic programowych uniemożliwiał uwzględnienie wniosku o przywrócenie skarżącej na studia na rok 5, w semestrze 10. Wydana decyzja nie pozostaje w sprzeczności z żadną inną decyzją administracyjną.
Organ podniósł ponadto, że skarżącej zdaje się umykać fakt, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji decyzja o skreśleniu skarżącej z listy studentów nie stała się ostateczna. Skarżąca składając sprzeciw zainicjowała postępowanie sądowoadministracyjne, otwierając tym samym drogę organowi administracji do zastosowania trybu autokontroli. Spowodowało to także, że organ administracji zobligowany stał się przy wydawaniu nowej decyzji do uwzględnienia zmian w stanie faktycznym i prawnym, które nastąpiły od daty wydania uchylonej decyzji z 2015 r. do daty wydania zaskarżonej decyzji z dnia 26 sierpnia 2022 r. - na co wskazała sama skarżąca w treści złożonego sprzeciwu.
Z ostrożności procesowej organ wskazał, że zaskarżona decyzja w zakresie, w którym odmawia uwzględnienia wniosku skarżącej o wznowienie studiów, odpowiada prawu.
Podejmowanymi działaniami procesowymi skarżąca zaprzecza samej sobie, z jednej strony twierdząc, że organ bezpodstawnie orzekł merytorycznie w drugiej instancji co do istoty sprawy (ze względu na cofnięcie wniosku o przywrócenie na studia), z drugiej zaś strony domagając się w sprzeciwie zajęcia merytorycznego stanowiska przez Rektora działającego w charakterze organu drugiej instancji (pomimo cofnięcia wniosku o przywrócenie na studia).
Organ wskazał, że wniosek skarżącej o przywrócenie na studia nie mógł zostać uwzględniony. W dacie wydawania decyzji w drugiej instancji skarżąca pozostawała studentką, wobec czego organ, po stwierdzeniu naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., mógł jedynie odmówić uwzględnienia wniosku i zakończyć tym postępowanie przed organem drugiej instancji, lub też umorzyć postępowanie. Niezależnie więc od przyjętej interpretacji, postępowanie administracyjne zainicjowane przez skarżącą w sprawie jej przywrócenia na studia nie mogło doprowadzić do uwzględnienia wniosku i przywrócenia skarżącej na studia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej jako: "p.p.s.a.") stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna, choć nie z przyczyn w niej podniesionych.
Z całokształtu stanu faktycznego dotyczącego przebiegu postępowań – tak administracyjnych, jak i sądowych – toczących się m.in. na skutek decyzji wydawanych wobec skarżącej przez organy oraz wnoszonych przez skarżącą środków zaskarżenia do sądu administracyjnego wynika, że istotna dla niniejszej sprawy decyzja Prorektora ds. studenckich Wydziału Prawa i Administracji z dnia 27 maja 2015 r. uchylała decyzję Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 13 kwietnia 2015 r. nr [...] ( odmawiającą wyrażenia skarżącej zgody na wznowienie studiów na Wydziale Prawa i Administracji na kierunku prawo na roku 5 w semestrze 10.) i przekazywała sprawę do ponownego rozpoznania.
Powyższe rozstrzygnięcie nie zostało doręczone J. F. po jego wydaniu.
Pismem z dnia 19 maja 2016 r. skarżąca wniosła o doręczenie jej decyzji Rektora z dnia 27 maja 2015 r. , uchylającą decyzję Dziekana z dnia 13 kwietnia 2015 r.
Decyzję tę doręczono skarżącej w dniu 17 czerwca 2016 r.
Pismem z dnia 30 czerwca 2016 r. skarżąca , na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. , wniosła o uzupełnienie decyzji odnośnie do prawa jej zaskarżenia.
Rektor wydał postanowienie o uzupełnieniu decyzji w dniu 4 lipca 2022 r., po wniesieniu przez skarżącą skargi na bezczynność organu do sądu administracyjnego.
Skarżąca, po doręczeniu jej w dniu 19 lipca 2022 r. postanowienia Rektora z dnia 4 lipca 2022 r. uzupełniającego decyzję z dnia 27 maja 2015 r. , wniosła w terminie do tutejszego sądu zarówno sprzeciw od tej decyzji, jak i skargę na powyższą decyzję.
Tak więc na tę samą decyzję skarżąca wniosła dwa różne środki zaskarżenia.
W dniu 2 sierpnia 2022 r. ( data stempla pocztowego) skarżąca wniosła od decyzji z dnia 27 maja 2015 r. sprzeciw bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Sprzeciw został przekazany przez sąd Rektorowi ze wskazaniem, że skarga została wniesiona przez skarżącą bezpośrednio do sądu , a nie do organu i zobowiązaniem do jej przekazania sądowi w terminie trzydziestu dni.
W dniu 18 sierpnia 2022 r. ( data stempla pocztowego) skarżąca J. F. wniosła ponadto skargę na tę samą decyzję Rektora z dnia 27 maja 2015 r. w sprawie wznowienia studiów, uchylającą decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 13 kwietnia 2015 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Sprawa została zarejestrowana w tutejszym sądzie pod sygn. akt III SA/Gd 631/22.
W dniu 31 sierpnia 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynął sprzeciw skarżącej od decyzji Rektora z dnia 27 maja 2015 r., przekazany przez Rektora. Sprawa ze sprzeciwu skarżącej została zarejestrowana w tutejszym sądzie pod sygn. akt III SA/Gd 622/22..
Rektor w dniu 26 sierpnia 2022 r. wydał , na podstawie art. 64c § 5 p.p.s.a., decyzję autokontrolną.
Na decyzję tę J. F. wniosła przedmiotową skargę ( sygn. akt III SA/Gd 773/22 ).
Przepis art. 64c § 5 p.p.s.a. stanowi, że organ, o którym mowa w § 2, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić sprzeciw od decyzji w całości w terminie czternastu dni od dnia jego otrzymania, uchylając zaskarżoną decyzję i wydając nową decyzję na podstawie art. 138 § 1 albo 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Wydanie przez organ decyzji autokontrolnej zależy zatem – między innymi - od możliwości wniesienia sprzeciwu na konkretną decyzję oraz od skutecznego wniesienia sprzeciwu.
Kwestionowana decyzja Rektora z dnia 26 sierpnia 2022 r. została wydana po rozpatrzeniu sprzeciwu J. F. od decyzji Rektora z dnia 27 maja 2015 r.
Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nieprawomocnym postanowieniem z dnia 9 marca 2023 r. odrzucił sprzeciw skarżącej od decyzji Rektora z dnia 27 maja 2015 r. ( sygn. akt III SA/Gd 622/22).
W tej sytuacji przedmiotowa decyzja Rektora z dnia 26 sierpnia 2022 r. rażąco narusza prawo , bowiem została wydana na skutek wniesionego przez skarżącą sprzeciwu , który został przez Sąd uznany za środek odwoławczy nieprzysługujący skarżącej od decyzji z dnia 27 maja 2015 r.
Za rażące naruszenie prawa - to jest przepisu art. 64c § 5 p.p.s.a. - należy, w ocenie Sądu, uznać wydanie przez organ odwoławczy decyzji autokontrolnej na skutek wniesionego sprzeciwu w sytuacji , gdy sprzeciw nie został skutecznie wniesiony przez stronę skarżącą. Zdaniem Sądu naruszenie prawa w niniejszej sprawie jest oczywiste, a pozostawanie zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym powodowałoby skutki niemożliwe do zaakceptowania.
Rażące naruszenie prawa jest – w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji.
Zachodzi wobec tego przesłanka uwzględnienia skargi , o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
Zauważyć ponadto należy, że zaskarżona decyzja także z innych względów powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego. Zachodzi bowiem rażąca sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem zawartym w sentencji a jej uzasadnieniem.
W sentencji organ bowiem wskazał, że uchyla w całości decyzję Rektora z dnia 27 maja 2015 r. , natomiast w uzasadnieniu swojej decyzji – że po rozpatrzeniu argumentacji sprzeciwu , w wykonaniu uprawnień autokontrolnych, Rektor "niniejszym uchyla decyzję Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 13 kwietnia 2015 r."
Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela natomiast – co do zasady - poglądu skarżącej, że Rektor nie był właściwy do wydania przedmiotowej decyzji wobec wniesienia sprzeciwu przez skarżącą bezpośrednio do sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 64c § 5 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 2, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić sprzeciw od decyzji w całości w terminie czternastu dni od dnia jego otrzymania ( ...). Brzmienie art. 64c § 2 p.p.s.a: "sprzeciw od decyzji wnosi się za pośrednictwem organu, którego decyzja jest przedmiotem sprzeciwu od decyzji" w powiązaniu z powyżej cytowanym przepisem wskazuje natomiast na to, że decyzję autokontrolną może wydać jedynie ten organ , który wydał decyzję, od której wniesiono sprzeciw. Ponadto Rektorowi został doręczony przedmiotowy sprzeciw, na skutek przesłania go przez sąd do organu.
Podkreślić należy, że autokontrola jest - co do zasady - korzystnym i szybkim załatwieniem sprawy administracyjnej. Nie ma żadnych racjonalnych podstaw, by różnicować przysługujące organowi administracji możliwości zastosowania tego środka tylko z powodu skorzystania przez wnoszącego sprzeciw z jednego ze sposobów wnoszenia sprzeciwu. Sposób wnoszenia sprzeciwu nie wpływa na jego merytoryczną ocenę.
Z uwagi na przyczynę stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji nie jest możliwa jej merytoryczna ocena przez Sąd. Z tego względu Sąd nie może też odnieść się do pozostałych zarzutów skargi, bowiem dotyczą one kwestii oceny możliwości wydania tej decyzji, jak też i decyzji Dziekana Wydziału Prawa i Administracji z dnia 13 kwietnia 2015 r. w kontekście dotychczasowego przebiegu postępowania administracyjnego oraz oparcia rozstrzygnięć na nieobowiązujących przepisach prawa.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji ( pkt 1. sentencji wyroku).
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania, czyli wpisu od skargi w wysokości 200 zł ( pkt 2. sentencji wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło