III SA/Gd 79/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. J. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 28 października 2019 r., nr [...] w przedmiocie stypendium doktoranckiego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W dniu 22 grudnia 2019 r. K. J. (dalej jako - "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 28 października 2019 r., nr [...] przyznającą skarżącemu stypendium doktoranckie (1.470 zł miesięcznie na okres 12 miesięcy). Jednocześnie skarżący wystąpił do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowej skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że nie zgadza się z wysokością przyznanego mu stypendium, które powinno być wyższe. Jako powód uchybienia terminu skarżący wskazał na niewiedzę, że wniesiony przez niego wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy został złożony po terminie. O tym zaś że nie zostanie merytorycznie rozpatrzony dowiedział się dopiero w dniu 16 grudnia 2019 r., to jest w dniu doręczenia mu postanowienia Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 12 grudnia 2019 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2019/2020. Tym samym w ocenie strony spełnił wynikający z ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymóg wystąpienia do sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia. Dalej skarżący podał, że jedynie na marginesie nadmienia, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ administracji złożył w dniu 15 listopada 2019 r., a w dniach od 11 do 14 listopada 2019 r. był chory, co dokumentuje zaświadczenie lekarskie z dnia 19 grudnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek nie podlega uwzględnieniu. Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm., powoływanej dalej jao "p.p.s.a."). Dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie mówi art. 85 p.p.s.a. Od negatywnych skutków uchybienia terminowi strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, jeżeli strona wykaże, że w okresie, w którym powinna dokonać czynności w postępowaniu sądowym, nie dokonała jej bez swojej winy. Przesłanki przywrócenia terminu, wynikające z art. 87 ustawy to: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiego wniosku i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek. Podkreślić należy, iż brak winy w uchybieniu terminowi można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W razie, gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminowi świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy - w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Jak wynika z akt sprawy w dniu 28 października 2019 r. Rektor Uniwersytetu [...] wydał wobec K. J. decyzję o przyznaniu stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2019/2020 w wysokości 1.470 zł miesięcznie na okres 12 miesięcy. W decyzji zawarto pouczenie, że stronie przysługuje od tej decyzji wniosek do Rektora Uniwersytetu [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznania stypendium doktoranckiego składany za pośrednictwem Wydziałowej Doktoranckiej Komisji Stypendialnej w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Jednocześnie wskazano, że bez skorzystania z prawa zwrócenia się do Rektora z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na przedmiotową decyzję do Wojewódzkiego Sądu Admisntiracyjny w Gdańsku za pośrednictwem Rektora Uniwersytetu [...] w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. K. J. odebrał decyzję wraz z opisanym wyżej pouczeniem w dniu 31 października 2019 r. Do skarżącego należał zatem wybór, czy wystąpi do Rektora z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, czy też pomijając ten etap zaskarży decyzję do sądu administracyjnego. Skarżący zdecydował się na wystąpienie do Rektora z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, co uczynił w dniu 15 listopada 2019 r. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2019 r. Rektor Uniwersytetu [...] odmówił wszczęcia postepowania w sprawie ponownego rozparzenia sprawy przyznania stypendium doktoranckiego, wskazując, że wniosek z dnia 15 listopada został złożony 1 dzień po terminie Pismem z dnia 21 grudnia 2019 r. K. J. wystąpił o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przyznania stypendium doktoranckiego, który upłynął z dniem 14 listopada 2019 r. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku ponieważ w dniach od 11 do 14 listopada był chory, na dowód czego przełożył zaświadczenie lekarskie z dnia 19 grudnia 2019 r. Jednocześnie wskazał, że o przekroczeniu terminu dowiedział się dopiero z postanowienia Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 12 grudnia 2019 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ponownego rozparzenia sprawy przyznania stypendium doktoranckiego. Wskazany wniosek sporządzony przez stronę w dniu 21 grudnia 2019 r. został nadany listem poleconym w dniu 31 grudnia 2019 r. Pismem nadanym w dniu 22 grudnia 2019 r. K. J. wystąpił natomiast do Sądu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, argumentując jej zasadność niezawinionym uchybieniem terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, który jak wskazano wyżej w dniu wniesienia skargi do sądu, nie został nawet jeszcze wniesiony do organu administracji. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd stwierdza, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Po pierwsze wskazać należy, że wnosząc w dniu 22 grudnia 2019 r. skargę na decyzję z dnia 28 października 2019 r. K. J. niewątpliwie spóźnił się w dokonaniu tej czynności. Wyjaśnienia przy tym jednak wymaga, że zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. jeśli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargą na decyzję bez korzystania z tego prawa. Komentowany przepis dopuszcza zatem możliwość zaskarżania do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje zwyczajny środek prawny, jakim jest wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Z dniem doręczenia stronie decyzji Rektora z dnia 28 października 2019 r., co nastąpiło w dniu 31 października 2019 r. termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz skargi do sądu admistniracyjnego rozpoczęły biec równolegle. Oznacza to, że ustawodawca pozostawił w tym przypadku stronie wybór środka ochrony prawnej i strona nie może z nich korzystać równolegle, jak do tego dąży skarżący. W szczególności wniesienie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie wpływa na przerwanie czy tez zawieszenie biegu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Z uwagi na alternatywne uregulowanie tych dwóch środków, zasadne jest bowiem stwierdzenie, że wniesienie jednego z nich powoduje niemożność skorzystania z drugiego przez tą samą osobę. Mając na uwadze argumentację strony Sąd podkreśla, że uchybienie terminu do wniesienia skargi na decyzję nie było spowodowane chorobą, o której wspomina skarżący. Termin do wniesienia skargi na decyzję z dnia 28 października 2019 r. upłynął bowiem bezskutecznie z dniem 30 listopada 2019 r. Skarżący de facto sam zresztą wskazuje, że przyczyną uchybienia terminu do wniesienia skargi nie była choroba, która zakończyła się w dniu 14 listopada 2019 r., lecz był to skutek nieznajomości prawa - skarżący nie przewidział bowiem, że wniesiony w dniu 15 listopada 2019 r. wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy nie zostanie merytorycznie rozpoznany jako spóźniony. Zdaniem Sądu, nie może budzić wątpliwości, że uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, nie uzasadnia przywrócenie terminu dla drugiego z tych środków, to jest skargi do sądu administracyjnego. Nieznajomość prawa nie jest bowiem okolicznością usprawiedliwiającą dokonanie czynności po terminie. W ocenie Sądu, nie można zatem stwierdzić, aby skarżący uprawdopodobnił, że dochował należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw oraz że spóźnienie w złożeniu skargi wynikało z przyczyn, których skarżący w żaden sposób nie mógł ani przewidzieć, ani przezwyciężyć. Szczególnie, że jak wynika z akt sprawy, które dokumentują kolejne podejmowane przez skarżącego działania, skarżący początkowo w ogóle nie zamierzał wnosić skargi do sądu administracyjnego, lecz uzyskać korzystniejsze dla siebie rozstrzygnięcie na skutek złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.