III SA/Gd 794/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2014 r. sprawy ze skargi R. A. na decyzję Wojewody z dnia 30 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego R. A. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 3 lipca 2013 r. znak [...] Prezydent Miasta działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267) orzekł o wymeldowaniu R. A.z pobytu stałego z lokalu nr [...] położonego w S. przy ul. [...]. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że z wnioskiem o wymeldowanie ww. wystąpiła właścicielka lokalu – D. K. – A.. W toku prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że R. A. wyprowadził się z ww. lokalu nie dopełniając obowiązku wymeldowania się. Opuszczenie spornego lokalu nastąpiło na skutek działań Policji podjętych w następstwie wniosku matki D. K. – A., która w dniu 23 lutego 2012 r. została przez syna pobita. Po tym fakcie ww. nie wrócił do lokalu w S. lecz zamieszkał w G. w budynku stanowiącym własność jego ojca. W tym stanie organ uznał, że w sprawie spełnione zostały przesłanki warunkujące wymeldowanie ww. z pobytu stałego. W odwołaniu od ww. decyzji R. A. zakwestionował wydane rozstrzygnięcie wskazując, że wydana decyzja pozbawia go meldunku oraz praw majątkowych. Decyzją z dnia 30 lipca 2013 r. znak [...] Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na to, że ww. w miejscu pobytu stałego nie zamieszkuje. R. A. sporny lokal opuścił bowiem w lutym 2012 r. i nadal w nim nie przebywa. Pojęcie pobytu stałego związane jest zaś z faktycznym przebywaniem pod danym adresem z zamiarem pobytu stałego, co oznacza, że w danym lokalu określona osoba musi posiadać tzw. centrum życiowe. Lokal przy ul. [...] w S. nie stanowi dla R. A. takiego centrum, co uzasadnia jego wymeldowanie z ww. lokalu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku R.A. wniósł o unieważnienie ww. decyzji Wojewody wskazując, że sporny lokal opuścił pod przymusem a nie dobrowolnie. Tym samym w sprawie nie może być mowy o naruszeniu przez niego przepisów określających obowiązek meldunkowy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W świetle zarzutów w niej podniesionych punkt wyjścia do rozważań na temat prawidłowości procedowania przez organy administracji jak i wydanych w toku postępowania aktów administracyjnych stanowić winna wykładnia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który w dacie orzekania przez organy administracji stanowił, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Sąd zwraca uwagę, iż instytucje zameldowania oraz wymeldowania z lokalu mają charakter wyłącznie ewidencyjny i jako takie – nie rodzą żadnych uprawnień do lokalu, ani też nie przesądzają o ich utracie. Są to zatem wyłącznie akty, których istota sprowadza się do administracyjnej rejestracji danych o rzeczywistym miejscu pobytu oznaczonej osoby. Zwrócić należy jednak uwagę, że ustalenie stanu przebywania na stałe w danym lokalu nie wyłącza możliwości przejściowej nieobecności czy też występowanie nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania, co nie upoważnia jeszcze do automatycznego stwierdzenia, iż zameldowany opuścił je w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. O stosownym opuszczeniu może być mowa dopiero wtedy, gdy całokształt zachowań zameldowanego będzie wskazywał na to, iż lokal, w którym był na stałe zameldowany, przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1999 r., V SA 252/99, baza Lex nr 49952 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2000 r., V SA 1784/99, baza Lex nr 49415) stosowne ustalenia winny się koncentrować jedynie wokół tego, czy dana osoba opuściła lokal i czy opuszczenie to nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały. Co istotne, takie ustalenia muszą być dokonane w sposób rzetelny z poszanowaniem reguł wyznaczonych przez kodeks postępowania administracyjnego, przy czym organ administracji zobowiązany jest mieć na względzie zwłaszcza art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Generalnie zadaniem organu administracji publicznej jest bowiem wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i wyjaśnienie okoliczności sprawy w sposób przekonywujący. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego z punktu widzenia zaistnienia przesłanki do wymeldowania, w ocenie Sądu, rodzi wątpliwość w zakresie prawidłowości ustaleń dotyczących trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu przez skarżącego. Na obecnym etapie postępowania nie można, zdaniem Sądu, przyjąć, iż w/w opuścił definitywnie przedmiotowy lokal w sposób dobrowolny i trwały w rozumieniu art. 15 ust. 2 cytowanego aktu normatywnego. Powyższa teza wynika zwłaszcza z bezspornego faktu, iż w/w musiał opuścić lokal z powodu wydania w toku postępowania karnego prokuratorskiego zakazu zbliżania się do uczestniczki postępowania D. K.-A., właścicielki mieszkania. Jak wynika z akt sprawy, postępowanie to prowadzone jest aktualnie przez Sąd Rejonowy w S. pod sygn. [...]. Tak więc wynik prawomocnie zakończonego postępowania umożliwi dokonanie oceny, jaki charakter miało opuszczenie lokalu przez skarżącego. Niekorzystny dla skarżącego wynik tego postępowania pozwoli bowiem dopiero na ocenę, że opuszczenie lokalu było trwałe i dobrowolne. Ponieważ stan sprawy na obecnym etapie postępowania nie pozwalał na dokonanie jednoznacznej oceny w tym zakresie, rozstrzygnięcie organu odwoławczego, w okolicznościach sprawy uznać należy za przedwczesne. Zauważyć bowiem także trzeba, że przy orzeczonym zakazie prokuratorskim zbliżania się skarżącego do właścicielki lokalu, a tym samym do czasu zakończenia sprawy karnej, nie może on korzystać z innych środków ochrony prawnej, jaką np. stanowi powództwo o przywrócenie naruszonego posiadania. Nie ulega zaś wątpliwości, że skarżący ma nadal zamiar przebywania w spornym lokalu. W reasumpcji należało zaskarżone rozstrzygnięcie wyeliminować z obrotu prawnego. Stąd też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w pkt 1 wyroku. Na podstawie art. 152 w/w aktu normatywnego orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania Sąd orzekł mając za podstawę art. 200 w/w ustawy. W dalszym toku postępowania organ winien uwzględnić w/w rozważania koncentrujące się wokół prawidłowości postępowania dowodowego stanowiącego podstawę wydania poprawnego rozstrzygnięcia administracyjnego.