III SA/Gd 794/15
WyrokWSA w Gdańsku2015-12-17
Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej, który nie jest właścicielem, posiadaczem ani zarządzającym nieruchomością, może zostać obciążony opłatą za czynności kontrolne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, mimo że naruszenia higieniczno-sanitarne dotyczyły tej nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nieprawidłowo ustaliły stronę postępowania i podmiot zobowiązany do ponoszenia opłat. Brak było jednoznacznych ustaleń faktycznych co do tego, kto faktycznie zarządza nieruchomością i jest odpowiedzialny za stan higieniczno-sanitarny, co jest warunkiem obciążenia opłatą. Ponadto, kalkulacja kosztów czynności kontrolnych nie spełniała wymogów rozporządzenia, co uniemożliwiało weryfikację jej zasadności.Stan faktyczny
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny obciążył Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej (SP ZOZ) opłatą za czynności kontrolne przeprowadzone w Sanatorium Uzdrowiskowym, stwierdzając naruszenie wymagań higieniczno-sanitarnych. SP ZOZ odwołał się, podnosząc, że nie jest właścicielem, posiadaczem ani zarządzającym nieruchomością, a zatem nie ponosi odpowiedzialności. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. SP ZOZ zaskarżył decyzję organu odwoławczego do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądził od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] w S. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 11 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za przeprowadzenie czynności kontrolnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 23 czerwca 2015 r. nr [...], 2. zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] w S. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 23 czerwca 2015 r., nr [...] Państwowy Powiatowy Sanitarny Inspektor, działając na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., nr 201 poz. 1263 ze zm.), art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2013, poz. 947 ze zm.), § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia wymagań, jakim powinny odpowiadać zakłady i urządzenia lecznictwa uzdrowiskowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 452) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2010 r., nr 36, poz. 203) obciążył Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] w S. opłatą w kwocie 138 zł z tytułu czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 7 maja 2015 r. w Sanatorium Uzdrowiskowym [...] przy ul. B. [...] w S., będącym komórką organizacyjną podmiotu leczniczego - Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] w S., w czasie których stwierdzono naruszenie wymagań higieniczno- sanitarnych.
W decyzji przedstawiono kalkulację kosztów wskazując, że czynności kontrolne obejmowały koszty bezpośrednie i koszty pośrednie. Koszty bezpośrednie obejmują wynagrodzenie pracowników (20,60 zł x 4 godz.), co daje sumę 82,40 zł oraz koszty materiałowe w wysokości 7 zł. Koszty pośrednie obejmowały 53,94 % udziału kosztów bezpośrednich, co dało sumę 48,22 zł. Łącznie wyceniono czynności, w zaokrągleniu na kwotę 138 zł.
Uzasadniając swoje stanowisko organ podał, że przeprowadzona w dniu 7 maja 2015 r. kontrola wykazała nieprawidłowości w postaci uchybienia przepisom art. 22 ust. 1 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia wymagań, jakim powinny odpowiadać zakłady i urządzenia lecznictwa uzdrowiskowego. Nieprawidłowości te zostały opisane w protokole kontrolnym. Powołano się na treść art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zgodnie z którym za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty. Opłatę ponosi osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Wysokość opłat ustala się na podstawie bezpośrednich i pośrednich kosztów ich wykonania zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Od powyższej decyzji Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] w S. złożył odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
W odwołaniu nie kwestionując wyników kontroli sanitarnej skarżący podniósł, że Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] w S. nie jest właścicielem, posiadaczem ani zarządzającym nieruchomością Sanatorium Uzdrowiskowe [...]. Właścicielem nieruchomości jest Gmina Miasta [...], jako użytkownik wieczysty gruntu i właściciel budynku wymieniony jest M. O. Natomiast posiadaczem i podmiotem zarządzający, jak i prowadzący tam działalność gospodarczą, jest [...] Sp. z o.o. w G. Tym samym zdaniem strony skarżącej, zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej opłaty za badania laboratoryjne oraz inne czynności ponosi osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych.
Decyzją z dnia 11 sierpnia 2015 r., nr [...], [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.
Po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z ustawą o Państwowej Inspekcji Sanitarnej do jego zadań w zakresie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów dotyczących m.in. utrzymania należytego stanu higienicznego nieruchomości, zakładów pracy, instytucji, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.
Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo ustalił stronę postępowania. Powołując się na treści art. 22 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi organ wyjaśnił, że obowiązek utrzymania nieruchomości w należytym stanie obciąża wskazane w tym przepisie podmioty, a więc właściciela nieruchomości, jej posiadacza lub zarządzającego nieruchomością. W przypadku stwierdzenia naruszenia obowiązków wskazanych w tym przepisie, każdy z tych podmiotów może być adresatem decyzji wydawanej przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Ponadto zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny.
Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] w S. jest podmiotem prowadzącym działalność leczniczą zarejestrowanym w księdze rejestrowej pod numerem [...] oraz jest związany umową z Narodowym Funduszem Zdrowia na świadczenie usług uzdrowiskowych, jest jako podmiot leczniczy odpowiedzialny za stan sanitarno-higieniczny obiektu. Natomiast [...] Sp. z o.o. w G., z którą strona podpisała umowę w dniu 2 stycznia 2015 r. na świadczenie usług hotelarskich i gastronomicznych w Sanatorium Uzdrowiskowym [...] nie posiada zgody na prowadzenie działalności leczniczej w przedmiotowym budynku. Organ I instancji prawidłowo więc wskazał Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] w S. jako jednostką organizacyjną obowiązaną do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, nakładając tym samym na wyżej wymienioną stronę postępowania w trybie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ww. rozporządzeń, opłatę za naruszenie stwierdzonych podczas kontroli wymagań higienicznych i zdrowotnych.
Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] w S. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucając jej nieważność wskutek wydania jej z rażącym naruszeniem prawa poprzez nałożenie obowiązku bez podstawy prawnej wskutek rażąco błędnej wykładni przepisu art. 22 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
Ponadto decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 36 ust. 1 zd. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez niezasadne zastosowanie tego przepisu i obciążenie skarżącego opłatą za wykonane czynności kontrolne, podczas gdy zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi odpowiedzialnym za stan higieniczno-sanitarny nieruchomości jest jej właściciel, posiadacz bądź zarządzający, zaś skarżący nie należy do żadnej z tych kategorii, dlatego też nie może zostać obciążony opłatą za czynności dowodzące uchybień, za które nie jest odpowiedzialny.
Strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości oraz stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia 23 czerwca 2015 r. ewentualnie o ich uchylenie.
W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 11 sierpnia 2015 r., utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia 23 czerwca 2015 r., która ustaliła opłatę za wykonane czynności kontrolne w wysokości 138 zł.
Decyzja organu I instancji została skierowana do Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] w S. (dalej: jako - "skarżący" lub "strona").
Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydana została z takim naruszeniem przepisów postępowania, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Podstawę materialnoprawną decyzji stanowiły zasadniczo przepisy ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r., nr 212, poz. 1263 ze zm.) zwanej w dalszej części uzasadnienia - ustawą o PIS, przepisy ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2013, poz. 947 ze zm.), dalej jako "ustawa" oraz Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. nr 36, poz. 203), zwane dalej - "rozporządzeniem".
Jak stanowi art. 1 pkt 6 ustawy o PIS, Państwowa Inspekcja Sanitarna powołana jest do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami m.in. zdrowotnymi żywności, żywienia i przedmiotów użytku.
Wykonywanie zadań przez PIS polega, stosownie do art. 2 tej ustawy, na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzenie działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska, a także na prowadzeniu działalności oświatowo - zdrowotnej.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o PIS, za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust. 2. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych.
Za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie pobiera się opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań (art. 36 ust. 2 ustawy o PIS).
Przepis art. 37 ust. 1 ustawy o PIS, stanowi że w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Bezspornym było w sprawie, że w dniu 7 maja 2015 r. została przeprowadzona kontrola sanitarna w Sanatorium Uzdrowiskowym [...] w S.
W jej konsekwencji Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. wydał w dniu 23 czerwca 2015 r. decyzję w trybie art. 27 ust. 1 ustawy o PIS, nakazującą Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej [...] w S. usunięcie stwierdzonych uchybień. Decyzja ta została utrzymana w mocy w dniu 11 sierpnia 2015 r. decyzją [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. W związku z wywiedzeniem przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] w S. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wyrokiem z dnia 17 grudnia 2015 r. zapadłym w sprawie sygn. akt III SA/Gd 793/15 zaskarżona decyzja i poprzedzają ją decyzja organu I instancji zostały uchylone (okoliczności znane Sądowi z urzędu). W podstawie prawnej organów obu instancji (tak jak w podstawie decyzji organu I instancji utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie) przywołano przepis art. 22 ust. 1 ustawy, który stanowi, że właściciel, posiadacz lub zarządzający nieruchomością są obowiązani utrzymywać ją należytym stanie higieniczno-sanitarnym w celu zapobiegania zakażeniom i chorobom zakaźnym, w szczególności:
1) prowadzenia prawidłowej gospodarki odpadami i ściekami;
2) zwalczania gryzoni, insektów i szkodników;
3) usuwania padłych zwierząt z nieruchomości;
4) usuwania odchodów zwierząt z nieruchomości.
Z treści wskazanego przepisu wynika, że obowiązek utrzymania nieruchomości w należytym stanie obciąża wszystkie wskazane w tym przepisie podmioty, a więc: właściciela nieruchomości, jej posiadacza lub zarządzającego nieruchomością.
Mimo, że obowiązek utrzymania nieruchomości w należytym stanie obciąża wszystkie wskazane w powyższym przepisie podmioty, w ocenie Sądu orzekającego, nie oznacza to dowolności w wyborze podmiotu zobowiązanego do usunięcia stwierdzonych uchybień podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 7 maja 2015 r., a tym samym podmiotu zobowiązanego do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, w konsekwencji zaś zobowiązanego do poniesienia opłaty za dokonanie czynności kontrolnych.
Bezspornym było w sprawie, że właścicielem nieruchomości jest Gmina Miasta [...], natomiast użytkownikiem wieczystym oraz właścicielem budynku wczasowo-sanatoryjnego (pięciokondygnacyjnego, murowanego, stanowiącego odrębną własność) - jest M. O. (ponadto vide: odpis księgi wieczystej [...]). Poza sporem było, że skarżący prowadzi działalność leczniczą i jest związany umową z Narodowym Funduszem Zdrowia na świadczenie usług uzdrowiskowych, zaś sanatorium [...] jest jego komórką organizacyjną.
Należy w tym miejscu podkreślić, że przywołane powyżej decyzje wydane w wyniku przeprowadzonej kontroli odnosiły się wyłącznie do stanu techniczno-sanitarnego istniejącego w pokojach kuracjuszy (podłogi i ściany) oraz w łazienkach przy nich (w tym umywalek). Nie wynikało z treści decyzji, ani z ich uzasadnień, aby dotyczyły one usunięcia stwierdzonych uchybień w pomieszczeniach, w których są udzielane świadczenia pielęgnacyjne czy rehabilitacyjne lub gdzie prowadzona jest działalność lecznicza. Ponadto, organy obu instancji nie wyjaśniły dlaczego i w oparciu o jakie okoliczności zaliczyły skarżącego do jednej z kategorii podmiotów z art. 22 ust. 1 ww. ustawy (właściciela nieruchomości, jej posiadacza czy zarządzającego nieruchomością). W okolicznościach sprawy, jak i wobec treści nakazu, samo prowadzenie działalności nie może być przesłanką rozstrzygającą dla określenia podmiotu zobowiązanego. W zaistniałej sytuacji, organy nakazując usunięcie uchybień, nie ustaliły jaki podmiot rzeczywiście zarządza przedmiotową nieruchomością, zwłaszcza pokojami i pomieszczeniami udostępnionymi skarżącemu przez [...] Sp. z o.o. na podstawie umowy z dnia 2 stycznia 2015 r., w ramach której Spółka zobowiązała się m. in. do niezwłocznego usuwania zgłoszonych wad i usterek techniczno-sanitarnych w pokojach kuracjuszy (§ 3 umowy). Z materiału zgromadzonego wynika, że właścicielem budynku, którego część została udostępniona skarżącemu jest osoba fizyczna – M. O. (a nie Spółka). Zatem określenie strony zobowiązanej musi nasuwać wątpliwości i wymaga dokonania stanowczych ustaleń, co też skutkowało wyeliminowaniem z obrotu ww. decyzji nakazujących. W odwołaniu, jak i w skardze, strona zakwestionowała zasadność obciążenia jej opłatą w sytuacji, w której za stan nieruchomości odpowiedzialny jest inny podmiot. Jest oczywiste, że dla prawidłowego rozstrzygnięcie niniejszej sprawy konieczne jest poczynienie wyjaśnień w tym zakresie i jednoznaczne określenie podmiotu, na którym ciąży obowiązek utrzymania w należytym stanie higieniczno-sanitarnym nieruchomości, w tym pokoi kuracjuszy i łazienek. Kwestia ta nie jest obojętna dla obowiązku ponoszenia opłat, które stosownie do cyt. rozporządzenia ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Niewątpliwie obowiązek ten jest kształtowany przez okoliczności faktyczne danej sprawy, a w toczącym się postępowaniu powinny brać udział podmioty mające interes prawny.
Z tych też tylko przyczyn wydane w niniejszej sprawie decyzje organów obu instancji, będące następstwem przeprowadzonej kontroli oraz wydanych w jej wyniku decyzji (art. 27 ust. 1 ustawy o PIS), należy uznać za przedwczesne.
Niezależnie jednak od powyższego należy podnieść, że w związku z przeprowadzonymi czynnościami kontrolnymi została ustalona przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. opłata w wysokości 138 zł.
Zgodnie z § 1 przywołanego na wstępie rozporządzenia, określa ono sposób ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności, o których mowa w art. 36 ust. 1 - 3 ustawy o PIS.
Wysokość opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności ustala się na podstawie bezpośrednich i pośrednich kosztów ich wykonania (§ 2 rozporządzenia).
I tak, zgodnie z § 3 rozporządzenia - do bezpośrednich kosztów - wykonania badań laboratoryjnych oraz innych czynności zalicza się koszty poniesione w związku z wykonaniem konkretnego badania laboratoryjnego oraz innej czynności obejmujące:
1) średnie wynagrodzenie pracowników stacji sanitarno-epidemiologicznych wykonujących badania laboratoryjne lub inne czynności, zwanych dalej "pracownikami", obliczane według godzinowych stawek osobistego zaszeregowania wraz z pochodnymi od wynagrodzenia;
2) koszty materiałowe, w tym w szczególności koszty odczynników i innych materiałów pomocniczych;
3) koszty podróży służbowych pracowników, w tym koszty należności przysługujących pracownikom z tytułu podróży służbowej;
4) przeciętne koszty związane z działalnością rzeczoznawców do spraw sanitarnohigienicznych.
Natomiast stosownie do § 4 rozporządzenia - do pośrednich kosztów - wykonania badań laboratoryjnych oraz innych czynności zalicza się koszty działalności stacji sanitarno-epidemiologicznych poniesione w związku z wykonaniem konkretnego badania laboratoryjnego oraz innej czynności, obejmujące:
1) średnie wynagrodzenie pracowników administracji i obsługi wraz z pochodnymi od wynagrodzenia;
2) koszty usług pocztowych, telekomunikacyjnych i pralniczych;
3) koszty zużytej energii elektrycznej, wody i gazu;
4) koszty zakupu, zużycia i konserwacji aparatury i sprzętu laboratoryjnego; 5) koszty transportu.
Jak stanowi § 5 rozporządzenia do wysokości kosztów bezpośrednich określonych na podstawie § 3 dolicza się wysokość kosztów pośrednich, o których mowa w § 4.
Natomiast czas pracy pracownika niezbędny do wykonania badania laboratoryjnego oraz innej czynności, stanowiący podstawę ustalenia wysokości wynagrodzenia, o którym mowa w § 3 pkt 1, określa dyrektor stacji sanitarno-epidemiologicznej na wniosek kierownika właściwej komórki organizacyjnej stacji sanitarno-epidemiologicznej (§ 6 rozporządzenia).
Jak wynika z przywołanej regulacji ustawodawca szczegółowo unormował sposób ustalania przez organy wysokości opłaty.
Jednak w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji ograniczył się do wskazania, że wysokość opłaty ustalono zgodnie z rzeczywiście poniesionymi kosztami wg. następującej kalkulacji: I. koszty bezpośrednie: wynagrodzenie pracowników 20,60 zł x 4 godz. - 82,40 zł, koszy materiałowe, ilość zużytych materiałów x ceny jednostkowe (ilość) x (0,70 zł) - 7,00 zł II. koszty pośrednie: 53,94% kosztów bezpośrednich - 48,22 zł , IV razem opłata: 137,62 (w zaokrągleniu 138 zł).
Analiza powyższej kalkulacji poprzez pryzmat przywołanej regulacji nie pozwala na ustalenie jakie konkretnie elementy złożyły się na kwotę kosztów. Innymi słowy w jaki dokładnie sposób została wyliczona przez organ wysokość opłaty.
Jak wynika z protokołu kontroli z dnia 7 maja 2015 r. została ona przeprowadzona przez trzech pracowników organu. Natomiast zgodnie z § 6 rozporządzenia, czas pracy pracownika niezbędny do wykonania badania laboratoryjnego oraz innej czynności, stanowiący podstawę ustalenia wysokości wynagrodzenia, o którym mowa w § 3 pkt 1, określa dyrektor stacji sanitarno-epidemiologicznej na wniosek kierownika właściwej komórki organizacyjnej stacji sanitarno-epidemiologicznej. W aktach sprawy brak jest wniosku, jak i określenia czasu pracy pracowników. Trudno wnioskować, skąd się wzięła kwota 20,60 zł. Nie wiadomo również jakie materiały oraz jaka ich ilość złożyła się na kwotę 7 zł (koszty materiałowe).
Brak wskazania elementów, które złożyły się na dokonaną kalkulację uniemożliwia szczegółową weryfikację kwoty ustalonej opłaty. I co jest ważne, nie pozwala Sądowi na dokonanie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych na organie odwoławczym ciąży obowiązek ponownego rozpoznania sprawy, stosownie do zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 k.p.a. Organ ten nie może więc ograniczać się tylko do kontroli kwestionowanego rozstrzygnięcia lecz powinien sprawę ponownie rozpoznać merytorycznie. Jednak organ odwoławczy ograniczył się do kwestii prawidłowości skierowania decyzji w stosunku do skarżącego. Organ odwoławczy natomiast nie ocenił czy wysokość opłaty została ustalona zgodnie z rozporządzeniem i przedstawioną przez organ I instancji kalkulacją.
Ponadto decyzja organu odwoławczego nie zawiera w ogóle - oznaczenia strony - wbrew wymogom przepisu art. 107 § 1 k.p.a. Z decyzji tej wynika m.in. podstawa prawna jej wydania, uzasadnienie faktyczne i prawne, natomiast brak jest określenia strony zobowiązanej. Decyzja, w której brak jest oznaczenia strony jest niewykonalna w dniu jej wydania i ma ona charakter trwały. W konsekwencji też, uzasadnienie zarówno organu pierwszej instancji, jak i organu odwoławczego, nie spełnia wymogów art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Przy czym w postępowaniu administracyjnym obowiązek uzasadnia decyzji wiąże się ściśle z zasadą przekonywania - art. 11 k.p.a. oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażoną w art. 8 k.p.a.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 tej ustawy.
Wskazania co do dalszego toku postępowania wynikają z powyższych rozważań.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło