III SA/Gd 81/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. D. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 lipca 2025 r., sygn. akt III SA/Gd 188/25 w sprawie z skargi M. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 lutego 2025 r., nr BP.500.144.2024.0751.GD11 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego; 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi o wznowienie postepowania sądowego w kwocie 100 (sto) złotych. Wyrokiem z dnia 10 lipca 2025 r. (sygn. akt III SA/Gd 188/25), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. D. (dalej zwanego "skarżącym") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 lutego 2025 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2025 r. starszy referendarz sądowy stwierdził prawomocność powyższego wyroku od dnia 12 sierpnia 2025 r. Pismem z dnia 5 grudnia 2025 r. skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wymienionym powyżej wyrokiem, którą tutejszy Sąd – na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 276 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") - odrzucił postanowieniem z dnia 29 stycznia 2026 r. (sygn. akt III SA/Gd 708/25) z uwagi na uiszczenie wpisu po terminie. Następnie, pismem z dnia 10 lutego 2026 r. skarżący ponownie wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 10 lipca 2025 r. (sygn. akt III SA/Gd 188/25) w treści analogicznej jak we ww. wniosku z dnia 5 grudnia 2025 r., tj. wnosząc o uchylenie wskazanego wyroku i ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy oraz formułując tak samo podstawy wznowieniowe i w istocie tak samo jej uzasadniając. Mianowicie, skarżący przywołał jako podstawy prawne wznowienia: 1/ art. 271 pkt 3 p.p.s.a., tj. wydanie decyzji w wyniku rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym, wskazując, że w sprawie GITD: uchylił decyzję WITD bez podstawy prawnej naruszając art. 138 §1 pkt 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a."), prowadził postępowanie jak organ I instancji naruszając art. 15 k.p.a., zastosował dowolność przy ustalaniu kar, naruszając art. 7, art. 8, art. 6, art. 107 k.p.a., naruszył zasadę proporcjonalności, zasady UE oraz orzecznictwo TSUE – a te naruszenia miały istotny wpływ na treść wyroku Sądu; 2/ art. 271 pkt 2 p.p.s.a., tj. ujawnienie nowych okoliczności faktycznych lub dowodów które: istniały w dniu wydania wyroku, były nieznane stronie i Sądowi, mogą mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem w sprawie ujawniono m.in.: błędną kwalifikację naruszeń przez GITD, nieuprawnione sumowanie naruszeń różnych kierowców, niezgodność z prawem uznania wszystkich naruszeń jako zawinionych przez przedsiębiorcę, zignorowane okoliczności dotyczące przejazdów serwisowych, incydentalny charakter naruszeń, który przez organ i Sąd został pominięty mimo obowiązku oceny (art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym – dalej jako "u.t.d."); 3/ art. 270 § 2 p.p.s.a., tj. rażące naruszenie prawa, gdyż postępowanie przed organem i przed Sądem: nie uwzględniło przepisów art. 92b i art. 92c u.t.d., przyjęło niezgodną z prawem odpowiedzialność zbiorczą przedsiębiorcy, nie zastosowało zasady proporcjonalności, nie przeprowadziło indywidualizacji naruszeń – a wynik sprawy mógłby być inny, gdyby Sąd prawidłowo ocenił działania organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, który może być zastosowany wyłącznie z powodów ściśle określonych w ustawie. Stosownie do art. 270 p.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w Dziale VII tej ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Wznowienie postępowania polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem w przypadkach zaistnienia ustawowych przyczyn wznowienia. Tak więc, skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest środkiem obalania prawomocnych orzeczeń w wyjątkowych, ściśle określonych wypadkach. Podstawy skargi o wznowienie zostały wyliczone enumeratywnie w przepisach art. 271-273 p.p.s.a., co oznacza, że w takim postępowaniu nie są rozpoznawane zarzuty poza zakresem ustawowych podstaw wznowienia. Wznowienia z powodu nieważności postępowania można żądać, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo, jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia (art. 271 pkt 1 p.p.s.a.) oraz jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania, przy czym nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.). Przyczyną wznowienia postępowania może być także przypadek, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1 p.p.s.a.), lub też gdy zostało wydane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wpływ na treść wydanego orzeczenia (art. 272 § 2a p.p.s.a.), a także gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską (art. 272 § 3a p.p.s.a.). Wznowienia postępowania można żądać także na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) bądź też orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), a ponadto, w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.) oraz w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (art. 273 § 3 p.p.s.a.). Od strony formalnej skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym (art. 46 w zw. z art. 276 p.p.s.a.), a ponadto zawierać, stosownie do art. 279 p.p.s.a., oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazywać podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. Elementy te pozwalają na określenie zakresu i podstaw oraz dopuszczalności wznowienia postępowania. Podanie podstawy wznowienia następuje poprzez powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271-273 p.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie. Natomiast uzasadnienie podstawy wznowienia winno polegać na dokładnym określeniu zarówno okoliczności wskazujących na istnienie powołanej podstawy wznowienia, jak i (przy przyczynach restytucyjnych) wpływu na rozstrzygnięcie, jaki wywiera istnienie tych okoliczności (zob. H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 677). Zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania należy wnieść w terminie trzymiesięcznym. Termin ten należy liczyć od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Natomiast, w sytuacjach określonych w art. 272 § 1 i § 3 p.p.s.a. skargę winno się wnieść w terminie trzech miesięcy od dnia: wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej lub doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego. Z przywołanych regulacji wynika, że sąd w pierwszym etapie postępowania, działając na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., jest zobowiązany zbadać na posiedzeniu niejawnym, czy skarga została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Brak jednego z tych elementów prowadzi do odrzucenia skargi. Dopiero spełnienie obu tych warunków zobowiązuje sąd do skierowania sprawy na rozprawę, celem jej merytorycznego rozpatrzenia w ramach drugiego etapu postępowania. Badanie, o którym mowa w art. 280, nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem bowiem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Podstawą tej oceny są w zasadzie twierdzenia zawarte w skardze i dlatego badanie to następuje na posiedzeniu niejawnym (por. komentarz do art. 280 p.p.s.a. [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, WKP 2024). Jak zostało to powyżej wskazane, w złożonej do Sądu skardze o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 lipca 2025 r. (sygn. akt III SA/Gd 188/25), skarżący powołał jako podstawę wznowienia art. 271 pkt 2 i 3 oraz art. 270 § 2 p.p.s.a., przy czym – co należy podkreślić w pierwszej kolejności – ustawa–Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisów art. 271 pkt 3 oraz art. 270 § 2 p.p.s.a. Niezależnie jednak od tego, biorąc pod uwagę całokształt przedstawionych przez skarżącego wyjaśnień odnośnie wystąpienia w niniejszej sprawie podstaw wznowieniowych, zaznaczenia wymaga, że opierają się one w istocie jedynie na kwestionowaniu przez skarżącego dokonanej przez tutejszy Sąd w ww. wyroku z dnia 10 lipca 2025 r. oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 lutego 2025 r. (nr BP.500.144.2024.0751.GD11), podczas gdy – jak to wynika z treści złożonej skargi o wznowienie – Sąd dokonując merytorycznego rozstrzygnięcia nie odniósł się, w ocenie skarżącego, w sposób należyty do podnoszonych przez niego w skardze zarzutów i nie dostrzegł istniejących wadliwości zarówno w odniesieniu do oceny prawidłowości przeprowadzonego przez organy inspekcji transportu drogowego postępowania administracyjnego, jak też kwestionowanej decyzji. Wskazać należy, że tego rodzaju zastrzeżenia (zarzuty) dotyczące wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny (sąd I instancji) wyroku nie mieszczą się w zakresie wadliwości objętych przez ustawodawcę podstawą do wznowienia postępowania sądowego (art. 271-273 p.p.s.a.), lecz mogą podlegać wyłącznie ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskutek złożenia od takiego wyroku skargi kasacyjnej (art. 173-177 p.p.s.a.). Skarżący miał możliwość zaskarżenia poprzez wniesienia skargi kasacyjnej od wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 lipca 2025 r., o czym został pouczony lecz jednak z tego nie skorzystał. Podkreślenia w tym miejscu wymaga zatem, że skarga o wznowienie postępowania nie jest środkiem odwoławczym, lecz nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Skarga ta nie jest zatem środkiem umożliwiającym ponowną ocenę, w pełnym zakresie postępowania. Skarga o wznowienie stanowi odstępstwo od zasady związania prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (art. 170 p.p.s.a.), dlatego zakres orzekania w sprawie zainicjowanej taką skargą jest ściśle zdeterminowany podstawami wznowienia przywołanymi w skardze (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 października 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 1022/23). Jednocześnie przyjmuje się, że wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko takie okoliczności, które są następstwem zdarzeń zaistniałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2025 r., sygn. akt I GSK 869/22). Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że przywołane w skardze o wznowienie postępowania podstawy wznowieniowe wraz z przedstawioną argumentacją w żadnym stopniu nie uzasadniają wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem Sądu w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 188/25. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdzając, że wniesiona skarga o wznowienie postępowania nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia – na mocy art. 280 § 1 p.p.s.a. – skargę tę odrzucił, o czym orzeczono w punkcie 1. sentencji postanowienia. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zwrócił skarżącemu uiszczony wpis od skargi o wznowienie, o czym orzeczono w punkcie 2. Sentencji postanowienia. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).