III SA/Gd 82/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.), Sędziowie: NSA Anna Orłowska, As. WSA Krzysztof Gruszecki, Protokolant Robert Daduń, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. O. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia 30 grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do wojskowej komisji lekarskiej oddala skargę. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego decyzją z dnia 30 grudnia 2003 r. utrzymał w mocy decyzję Nr [...] Wojskowego Komendanta Uzupełnień [...] w sprawie odmowy skierowania K. O. na komisję lekarską. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że K. O. swoje stanowisko uzasadnia poprawą stanu zdrowia, a także nadmienia, iż posiadana kategoria zdrowia uniemożliwia mu podjęcie pracy. W dalszej kolejności organ II instancji wskazał, iż w dniu 9 listopada 2001 r. w przedmiocie zdolności do służby wojskowej TWKL MW [...] orzeczeniem Nr [...] uznała K. O. za trwale niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny i ustaliła kategorię zdrowia "E". Zainteresowany pomimo zamieszczonego w orzeczeniu pouczenia o przysługującym mu prawie do odwołania się od orzeczonej kategorii zdolności do służby wojskowej nie wystąpił z takim wnioskiem. W dniu 23 listopada 2001 r. został skreślony z ewidencji Wojskowej Komendy Uzupełnień [...]. Organ II instancji podał, że powyższe orzeczenie przydatności do służby ma znaczenie wyłącznie dla obowiązku służby wojskowej i nie wywiera skutku prawnego w jakiejkolwiek innej sferze życia, np. przydatność do pracy określa lekarz medycyny pracy na podstawie skierowania zakładu. Tym samym orzeczona kategoria zdrowia nie może mieć żadnego wpływu na zatrudnienie. Organ odwoławczy wskazał, że Wojskowa Komisja Lekarska jest powołana wyłącznie do ustalania zdolności do służby wojskowej, a orzeczenie przydatności do służby ma znaczenie wyłącznie dla obowiązku służby wojskowej. K. O. nie podlega obowiązkowi służby wojskowej, nie posiada przeszkolenia wojskowego i tym samym nie jest przewidziany do wykorzystania dla potrzeb Sił Zbrojnych. Wynika to z art. 58 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP w związku z § 1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich (Dz. U. Nr 57, poz. 278 ze zm.). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. O. podał, że poszukując w chwili obecnej pracy spotkał się kilkakrotnie z odmową po zapoznaniu się z wpisami w książeczce wojskowej, dotyczącymi przydatności do służby wojskowej. Schorzenie, które określiła TWKL MW w chwili obecnej u niego nie występuje. Skarżący podkreślił, że rzetelne ustalenie jego obecnego stanu zdrowia jest dla niego bardzo ważne, gdyż czyje się obywatelem drugiej kategorii. Jednocześnie skarżący podał, że deklarował poniesienie kosztów badań lekarskich. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 23 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 205 ze zm.) administrowanie rezerwami osobowymi dla celów powszechnego obowiązku obejmuje określanie zdolności do służby wojskowej. Stosownie do art. 58 ust. 2 cytowanej ustawy obowiązkowi służby wojskowej nie podlegają osoby, które zostały uznane ze względu na stan zdrowia za trwale niezdolne do tej służby. W myśl zaś art. 29 ust. 2 przedmiotowej ustawy wojskowy komendant uzupełnień kieruje do wojskowej komisji lekarskiej z urzędu lub na wniosek poborowych w okresie, kiedy nie urzęduje powiatowa komisja lekarska oraz żołnierzy rezerwy. Poborowymi są mężczyźni, którzy w danym roku kalendarzowym kończą dziewiętnaście lat życia (art. 32 ust. lcytowanej ustawy). Wojskowy komendant uzupełnień przeznacza do służby poborowych uznanych za zdolnych do służby wojskowej. Żołnierzami rezerwy natomiast są osoby przeniesione do rezerwy na podstawie przepisów cytowanej ustawy (art. 99). Zgodnie z przepisami ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej do rezerwy przenosi się żołnierzy po odbyciu zasadniczej służby wojskowej (art. 87 ust. 1), poborowych niepowołanych do służby wojskowej w sytuacjach określonych wart. 46, 47 ustawy (poborowi niepowołani do zasadniczej służby wojskowej do dnia 31 grudnia roku kalendarzowego, w którym ukończyli dwadzieścia cztery lata życia, poborowi, którzy zostali duchownymi lub członkami zakonów), żołnierzy, którzy odbyli przeszkolenie wojskowe oraz studentów, którzy odbyli zajęcia wojskowe (art. 94 ust. 1). W świetle cytowanych wyżej przepisów skarżący nie zalicza się do kategorii poborowych ze względu na przekroczony wiek 19 lat, jak również nie jest żołnierzem rezerwy w rozumieniu art. 99 przedmiotowej ustawy. Wobec tego nie przysługuje mu w oparciu o art. 29 ust. 2 ustawy prawo żądania skierowania do wojskowej komisji lekarskiej. Jak wyżej wskazano, określanie zdolności do służby wojskowej służy wyłącznie celom powszechnego obowiązku obrony, co uzasadnia zawężenie kręgu osób mogących wystąpić z wnioskiem o skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej do osób podlegających obowiązkowi służby wojskowej. Skoro skarżący, zgodnie z art. 58 ust. 2 ustawy, nie podlega temu obowiązkowi to brak podstaw prawnych, aby uwzględnić jego wniosek w przedmiocie takiego skierowania. Kwestia ewentualnej odmowy zatrudnienia ze względu na posiadaną kategorię zdrowia dla celów powszechnego obowiązku obrony, z którą zetknął się skarżący wykracza poza ramy ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. W przypadku zachowań dyskryminacyjnych skarżący winien szukać ochrony w przepisach prawa regulujących określone obszary, w których w jego ocenie wystąpiły zachowania dyskryminujące. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.