III SA/Gd 82/05
WyrokWSA w Gdańsku2006-02-08
Skład orzekający: Krzysztof Gruszecki, Alina Dominiak, Anna Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił, że przesłanka trwałego i dobrowolnego opuszczenia miejsca pobytu stałego została spełniona w celu wymeldowania?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja o wymeldowaniu została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, ponieważ organy administracji nie zebrały i nie rozważyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie wyjaśniono jednoznacznie, czy opuszczenie lokalu przez skarżącego miało charakter trwały i dobrowolny, co jest kluczową przesłanką do wymeldowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. P. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Rodzice skarżącego wystąpili z wnioskiem o jego wymeldowanie, twierdząc, że syn dobrowolnie wyprowadził się w styczniu 2004 r. Skarżący kwestionował te twierdzenia, wskazując na swój zamiar dalszego zamieszkiwania z rodzicami i obecność swoich rzeczy osobistych w lokalu. Organy administracji oparły swoje ustalenia na kontrolach meldunkowych Policji, które jednak zawierały sprzeczne informacje dotyczące charakteru pobytu skarżącego pod innym adresem.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody i stwierdzono, że nie może ona zostać w całości wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki, Sędziowie WSA Alina Dominiak, NSA Anna Orłowska /spr./, Protokolant Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia 7 stycznia 2005 roku Nr [...] w przedmiocie: wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może zostać w całości wykonana.
Wojewoda [...] decyzją z dnia 7 stycznia 2005 r. po rozpatrzeniu odwołania M.P. od decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia 20 września 2004 r. orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organy podały m.in., że z wnioskiem o wymeldowanie M. P. wystąpili jego rodzice – M. i H. P., wskazując, iż syn wyprowadził się dobrowolnie w styczniu 2004 r. zabierając wszystkie swoje rzeczy.
Na podstawie wyników kontroli meldunkowej przeprowadzonej przez Policję oraz zeznań wnioskodawców, organ I instancji ustalił, że M. P. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania na pobyt stały od stycznia 2004 r., natomiast przebywa w lokalu nr [...] przy ul. [...] w S. Zatem w świetle art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych wystąpiła przesłanka do wymeldowania.
W odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta [...], M. P., nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem podniósł, m.in., że zamieszkiwał w spornym lokalu, a jedynie sporadycznie przebywał w przy ul. [...] w S. Jego zamiarem jest dalsze zamieszkiwanie wspólnie z rodzicami.
W dodatkowym piśmie z dnia 25 listopada 2004 r. odwołujący się zarzucił brak obiektywizmu oraz możliwości wypowiedzenia się w niniejszej sprawie zarówno przed organem I instancji jak i podczas kontroli meldunkowej. Zdaniem odwołującego się, są świadkowie, którzy mogliby poświadczyć, że przed aresztowaniem skarżący zamieszkiwał stale u rodziców i świadków takich odwołujący się może, w razie potrzeby, wskazać.
Organ odwoławczy uzasadniając utrzymanie w mocy orzeczenia organu I instancji wskazał m.in. na ustalenia ponownej kontroli meldunkowej przeprowadzonej na jego wniosek przez Policję. Wynika z niej, że M. P., zgodnie z twierdzeniami rodziców, wyprowadził się w styczniu 2004 r. do lokalu nr [...] przy ul. [...] w S. Co więcej pod tym adresem został zatrzymany i doprowadzony do Aresztu Śledczego w S. G. Brak jest zatem jakichkolwiek dowodów świadczących o tym, że M. P. spornego lokalu nie opuścił.
M. P. zaskarżył decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego żądając jej uchylenia.
Uzasadniając skargę powtórzył argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącego, rozstrzygnięcia organów administracji nie znajdują odzwierciedlenia w stanie faktycznym sprawy oraz naruszają zasadę obiektywizmu. W spornym lokalu znajdują się rzeczy osobiste skarżącego, nadto piszący jest w stanie powołać świadków, którzy mogą potwierdzić, iż do dnia zatrzymania zamieszkiwał w lokalu przy ul. [...] w S.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] powołując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ wskazał, iż M.P. zrezygnował ze złożenia wyjaśnień w postępowaniu, tłumacząc to pracą świadczoną po 12 godzin dziennie.. Nie było jednak przeszkód, aby skontaktować się z organem I instancji celem wyznaczenia innego terminu stawiennictwa celem złożenia stosownych wyjaśnień. Jednakże skarżący innego terminu stawienia się w organie I instancji nie zaproponował.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zagadnienia dotyczące obowiązku meldunkowego regulują przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm).
Powołany w decyzjach obu organów przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne.
Podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie nie wyjaśniono tej kwestii w sposób nie budzący wątpliwości. Oznacza to, że organ odwoławczy nie zebrał i nie rozważył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) zgodnie z zasadą prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.) oraz nie dokonał - na podstawie całokształtu materiału dowodowego - oceny czy istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zostały udowodnione (art. 80 k.p.a.)
Stanowiska skarżącego i jego rodziców, co do trwałego i dobrowolnego opuszczenia przez M. P. lokalu przy ul. [...] w S. były odmienne. We wniosku z dnia 2 września 2004 r. oraz zeznaniach złożonych przed organem I instancji w dniu 17 września 2004 r. M. i H. P., wskazywali, iż syn wyprowadził się dobrowolnie w styczniu 2004 r. zabierając wszystkie swoje rzeczy.
Natomiast skarżący w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji podnosił, iż
jego zamiarem jest dalsze zamieszkiwanie wspólnie z rodzicami. Nadto w skardze podał, że w spornym lokalu znajdują się jego rzeczy osobiste.
Sąd zauważa, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do rozbieżności w ustaleniach z kontroli meldunkowych przeprowadzonych przez policję. W piśmie z dnia 9.09.2004 r. L.dz. [...] Kierownik Posterunku Policji w S. poinformował, iż skarżący nie zamieszkuje w miejscu zameldowania na pobyt stały od stycznia 2004 r., natomiast przebywa w lokalu przy ul. [...] w S., gdzie zameldował się na pobyt czasowy. Co innego wynika z pisma z dnia 20.12.2004 r. [...], w którym wskazano, iż pod wskazanym adresem, tj. przy ul.[...] w S. skarżący zamieszkiwał bez zameldowania. Oznacza to, iż organy administracji zaniechały sprawdzenia charakteru pobytu skarżącego w tym miejscu.
Powyższe okoliczności, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie zostały należycie wyjaśnione, a także z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. rozważone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Budzi poważne wątpliwości, czy opuszczenie przedmiotowego lokalu przez skarżącego miało charakter trwały, a zatem, czy rzeczywiście spełniona została ustawowa przesłanka wymeldowania z miejsca stałego pobytu .
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rozważenia i oceny wymagać będzie kwestia, czy opuszczenie przez M.P. miejsca pobytu stałego rzeczywiście było trwałe. W tym celu organy administracji powinny dokładnie ustalić stan faktyczny i według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenić wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych oraz wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności.
W tym miejscu zauważyć należy, że takie kwestie jak w szczególności – zamiar stałego przebywania w lokalu winny być dowiedzione przez skarżącego, albowiem ze względu na swoją specyfikę (wola osoby zainteresowanej) nie mogą być skutecznie dowodzone przez inne podmioty.
Z opisanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonej decyzji wydano na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło