III SA/Gd 82/17

WyrokWSA w Gdańsku2017-03-09

Skład orzekający: Paweł Mierzejewski, Anna Orłowska, Jolanta Sudoł

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, przyznając zasiłek celowy z pomocy społecznej, ma obowiązek przyznać świadczenie w wysokości odpowiadającej oczekiwaniom wnioskodawcy, nawet jeśli przekracza to możliwości finansowe organu i średnią wysokość przyznawanych świadczeń?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku przyznania zasiłku celowego w wysokości oczekiwanej przez wnioskodawcę. Decyzja w tej sprawie ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ może przyznać świadczenie w wysokości adekwatnej do okoliczności i możliwości finansowych, przy uwzględnieniu interesu innych osób potrzebujących wsparcia. Spełnienie kryteriów dochodowych nie gwarantuje przyznania świadczenia w żądanej wysokości.
Stan faktyczny
Skarżąca D. M. wniosła o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów leków, odzieży i obuwia. Organ pierwszej instancji przyznał jej częściową pomoc. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na uznaniowy charakter świadczenia i możliwości finansowe organu. Skarżąca zaskarżyła decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz Konstytucji RP, argumentując, że przyznana pomoc była niewystarczająca do zaspokojenia jej podstawowych potrzeb życiowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 10 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia 5 października 2015 r. Burmistrz Miasta przyznał D. M. pomoc społeczną w formie zasiłków celowych: na pokrycie kosztów leków i/lub leczenia w miesiącu wrześniu 2015 roku w kwocie 100 zł, z przeznaczeniem na zakup odzieży w miesiącu października 2015 roku w kwocie 50 zł, z przeznaczeniem na zakup obuwia w miesiącu październiku 2015 roku w kwocie 50 zł. Jako podstawę prawną wydania decyzji wskazano: art. 2 ust. 2, art. 4, art. 7 pkt 1 i 5, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1, 3, 4, art. 109, art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.) oraz § 1 punkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1058 ze zm.). W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że wnioskodawczyni zwróciła się z wnioskiem o udzielenie pomocy społecznej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup leków, obuwia i odzieży. W dniu 23 września 2015 r. został przeprowadzony rodzinny wywiad środowiskowy, z którego wynika, że występują okoliczności, o których mowa w art. 7 pkt 1, 5 i 6 ww. ustawy. Także dochód wnioskodawczyni nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Organ wskazał ponadto, że ustalając wysokość przysługującego świadczenia, wziął pod uwagę, stosowanie do treści art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, uprawnienia, zasoby i możliwości strony oraz własne możliwości finansowe. D. M. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. W treści odwołania strona zakwestionowała działania organu pierwszej instancji prowadzące do ograniczenia wysokości przyznawanych świadczeń. Ponadto odwołująca się przedstawiła swoją trudną sytuację życiową, a zwłaszcza zdrowotną i materialną. Decyzją z dnia 10 listopada 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy odwołując się do treści art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wskazał, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu a także kosztów pogrzebu. Odnosząc się do dotychczasowego przebiegu postępowania oraz przepisów ustawy o pomocy społecznej organ odwoławczy wskazał ponadto, że dochód strony w sierpniu 2015 r. (miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, co nastąpiło w dniu 23 września 2015 r.), wyniósł 542 zł i nie przekroczył kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (634 zł). W sprawie został zatem spełniony podstawowy warunek przyznania świadczeń. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja w tego rodzaju sprawie jest wydawana w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracji publicznej może przyznać żądane świadczenie (nie ma zatem takiego obowiązku) i to w wysokości jaką uzna za adekwatną do okoliczności sprawy. Na organie ciąży jednakże obowiązek wyjaśnienia w sposób szczegółowy i przejrzysty wszystkich okoliczności sprawy i odzwierciedlenia tego w uzasadnieniu decyzji stosowanie do treści art. 107 § 1 i § 3 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji ustalając wysokość przysługującego świadczenia, wziął pod uwagę, stosowanie do treści art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, uprawnienia, zasoby i możliwości strony oraz własne możliwości finansowe. Pośród materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie znajduje się informacja o wysokości środków finansowych, jakimi dysponował organ na poszczególne rodzaje pomocy. W piśmie z dnia 28 października 2015 r. wskazano na wysokość środków finansowych, przewidzianych na poszczególne rodzaje pomocy społecznej 2.908.625 zł (plan na dzień 5 października 2015 r.). I tak, w okresie od 1 stycznia do 5 października 2015 r. zrealizowano 105636 świadczeń (średnia świadczenia 27,53 zł). Udzielono pomocy w formie zasiłków celowych i w naturze, w ramach realizacji programu rządowego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", a także zasiłków okresowych, a średnia wysokość świadczenia wyniosła 60,14 zł. W sprawie została wzięta pod uwagę regulacja art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, a także art. 2 ust. 1 tej ustawy. W ocenie organu odwoławczego, skoro możliwości pomocy społecznej wyznaczone są przyznanymi środkami finansowymi, a strona otrzymała pomoc w wysokości 200 zł, to decyzja organu I instancji nie narusza prawa. Jest to pomoc, która znacznie wyższa od średniej wysokości świadczeń pomocy społecznej przyznawanej w okresie od 1 stycznia - do 5 października 2015 r. (27,53 zł z wyłączeniem zasiłków okresowych). Łączna wysokość pomocy przyznanej wnioskodawczyni w tym okresie od 1 stycznia - do 26 października 2015 r. wyniosła 7.745,41 zł. Organ odwoławczy podniósł ponadto, że na podstawie decyzji z tego samego dnia, tj. 5 października 2015 r. organ I instancji przyznał wnioskodawczyni zasiłek celowy w wysokości 300 zł w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Zdaniem organu odwoławczego, nie zostały przekroczone granice uznania administracyjnego. Trudna sytuacja życiowa, w tym zwłaszcza zdrowotna i materialna strony, wobec możliwości finansowych pomocy społecznej, nie może być rozstrzygająca dla sprawy. Organ odwoławczy wskazał również na subsydiarny charakter udzielanej pomocy oraz na możliwość składania przez stronę kolejnych wniosków o przyznanie pomocy finansowej. D. M. wniosła skargę na wyżej wskazaną decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W ocenie skarżącej decyzja organu odwoławczego narusza: – art. 3 pkt 1 i 3, art. 15 pkt 1, 5-6, art. 17 pkt 3, pkt 5 i 7, art. 18 pkt 6, art. 39a pkt 1, art. 45 pkt 1 -2, art. 48 pkt 1 i 3, art. 108 pkt 1, art. 119 pkt 1 ppkt 2, 3 i 5 i pkt 2 ppkt 1,2 i 4 ustawy o pomocy społecznej; – art. 67 ust. 1 i 2, art. 68 ust. 1 i 3 Konstytucji RP. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o zasądzenie określonych kwot tytułem zasiłków celowych oraz o zwrócenie się przez Sąd do Wojewody oraz MOPS w R. o przedstawienie informacji, jakie środki finansowe na cele pomocy społecznej otrzymał, a następnie wydatkował Burmistrz Miasta w 2015 r. i 2016 r. W uzasadnieniu skargi D. M. szczegółowo opisała swoją trudną sytuację finansową, w tym wysokość ponoszonych wydatków i przyznanych skarżącej środków finansowych z pomocy społecznej na dofinansowanie zgłoszonych potrzeb. Skarżąca podkreśliła, że jest osobą w podeszłym wieku, niepełnosprawną oraz ciężko chorą. Skarżąca wskazała, że nie otrzymała wystarczających środków finansowych na realne miesięczne wyżywienie i przez to była pozbawiona gorącego posiłku codziennie. Nie otrzymała też wystarczających środków na zakup leków, środków czystości i higieny oraz na pokrycie kosztów utrzymania mieszkania i miesięcznych opłat. W ocenie skarżącej pomoc jaką otrzymuje z MOPS jest za mała, gdyż jej wydatki są znacznie wyższe. Skarżąca nie zgadza się, aby MOPS arbitralnie pomniejszał odpłatność za leki, gdyż leki przez nią zakupione były lekami niezbędnej i pierwszej potrzeby. W treści skargi skarżąca wyraziła swoje niezadowolenie z pracy pracowników MOPS w R.. Wskazała ponadto, że w jej ocenie Burmistrz nie przeznacza należytych środków finansowych na zadania MOPS. Takie działania są niezgodne z istotą pomocy społecznej oraz regulacjami zawartymi w ustawie o pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości rzeczowej ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zakwestionowanego aktu. Sąd administracyjny nie ma przy tym podstaw prawnych aby oceniać rozstrzygnięcie organu administracji pod kątem jego słuszności, bądź też celowości. Nie rozpatruje również danej sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej wykazało, że nie są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Przedmiotem kontroli sądowej była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 listopada 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia 5 października 2015 r., którą przyznał D. M. (dalej jako - "strona" lub "skarżąca") pomoc w formie zasiłków celowych: na pokrycie kosztów leków (100 zł), na zakup odzieży (50 zł) i na zakup obuwia (50 zł). Należy podkreślić, że zaskarżona decyzja nie była decyzją odmowną lecz przyznawała stronie pomoc ww. wysokości. Jednak kwota udzielonej pomocy była w ocenie skarżącej za niska. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U z 2015 r., poz. 163 ze zm., dalej w skrócie jako "ustawa" lub "u.p.s."). Przepis art. 39 ust. 1 ustawy stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu zasiłek celowy może być przyznawany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie, w tym wywiadu środowiskowego, który został przeprowadzony dniu 23 września 2015 r. strona prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Mieszka w lokalu spółdzielczym składającym się z trzech pokoi, kuchni, w.c. i łazienki. Z uwagi na nadmetraż nie uzyskuje dofinansowania do czynszu (czynsz miesięczny płacony jest na bieżąco). Orzeczeniem z dnia 25 kwietnia 2014 r. skarżąca (ur. w 1956 r.) została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności (na okres do 30 kwietnia 2019 r.). Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 26 marca 2014 r. (w dniu 13 lutego 2014 r. przeszła mastektomię piersi lewej, jest pod opieką poradni psychiatrycznej i endokrynologicznej, ma problemy ze stawami i kręgosłupem). Ze wskazań zawartych w orzeczeniu wynika, że strona może wykonywać pracę w warunkach chronionych. Nie pracuje, z uwagi na stan zdrowia. Strona otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny, zasiłek stały i korzysta z pomocy doraźnej (zasiłki celowe). Poza sporem było w sprawie, że skarżąca spełniała kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. Zgodnie z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy - pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jej celem nie jest jednak wyręczanie strony w zaspokajaniu wszelkich potrzeb życiowych, lecz jedynie wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Pomoc ta udzielana jest na podstawie przepisów wskazanej ustawy, m.in. w postaci zasiłków celowych. Podkreślenia wymaga, że świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego nie ma charakteru obligatoryjnego, lecz uznaniowy, co wynika z zawartego w art. 39 ust. 1 ustawy sformułowania "może być przyznany". Orzekając w przedmiocie przyznania takiego świadczenia organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazania ustawodawcy co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko o tym, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 ustawy), ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom mieszczącym się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 ustawy). Przyznawanie i wypłata zasiłków celowych należy do zadań własnych gmin o charakterze obowiązkowym, stąd też gminy muszą gospodarować ograniczonymi środkami finansowymi w taki sposób, aby zachować zdolność wywiązania się z ustawowo nałożonych obowiązków przez okres całego roku. Wydanie decyzji w sprawie przyznania zasiłku celowego powinno być poprzedzone przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, zaś przy wydawaniu rozstrzygnięcia organ powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, zaś motywy podjętego orzeczenia powinny znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. Należy podkreślić, że uznaniowy charakter decyzji nie pozwala organowi na dowolność w podjęciu rozstrzygnięcia w sprawie, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Wobec czego spełnienie ustawowych kryteriów do przyznania pomocy społecznej nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia w wysokości odpowiadającej jej oczekiwaniom. Organ - rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego - musi bowiem mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interes innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej (zob. w tej materii: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2008r., sygn. akt I OSK 624/07). Należy w pełni podzielić pogląd wyrażony w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2007 r. (sygn. akt I OSK 1464/06), iż z przepisów regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Ponadto, organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy społecznej w Polsce dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Bezsprzecznym bowiem jest, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Nie ulega ponadto wątpliwości, iż organ pomocy społecznej nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń jedynie w wysokości oczekiwanej przez te osoby. W ocenie Sądu, w omawianej sprawie zostały poddały ocenie okoliczności od jakich uzależnione mogło być udzielenie skarżącej pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na sygnalizowane potrzeby w postaci zakupu leków, odzieży i obuwia, uwzględniając przy tym wskazane wyżej kryteria dotyczące możliwości przyznania pomocy finansowej w tej formie oraz rozmiaru przyznanej pomocy. Organy rozpoznając żądanie skarżącej i wydając zaskarżone rozstrzygnięcia przedstawiły zarówno możliwości finansowe organu (m.in. ilość środków pieniężnych, którymi w roku 2015 dysponował organ w okresie od 1 stycznia do 05 października wraz ze wskazaniem ilości osób korzystających z pomocy społecznej), jak również - w sposób jak najbardziej uzasadniony - zwróciły uwagę na fakt, iż skarżąca również należy do beneficjentów pomocy społecznej i korzysta regularnie ze wsparcia ośrodka pomocy społecznej. Wskazano ponadto, że analizowanym okresie skarżąca otrzymała łączną pomoc w wysokości znacznie przekraczającej średnią wysokość udzielanych świadczeń. We wniesionej skardze sama skarżąca wskazywała na kwotę 7.430,32 zł otrzymanej pomocy w okresie 10 miesięcy. Ponadto, w dniu 5 października 2015 r. organ I instancji wydał również decyzje, w których przyznał wnioskodawczyni świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności (zasiłek celowy) w łącznej wysokości 300 zł w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oraz ustalił nową wysokość zasiłku stałego w kwocie 481zł (okoliczność poza sporem). Zdaniem Sądu kontrolowane decyzje - zarówno co do prawa udzielenia wnioskowanej pomocy, jak też rozmiaru przyznanej pomocy - zostały należycie uzasadnione a organy nie naruszyły granicy uznania administracyjnego przyznając skarżącej zasiłki celowe na wskazane cele w orzeczonej wysokości. Organom orzekającym w sprawie nie można postawić zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. Decyzje wydane zostały w oparciu o obowiązujące regulacje normatywne, a o przyznaniu świadczeń we wnioskowanym zakresie decydowała obiektywna ocena sytuacji życiowej skarżącej, jak również możliwości finansowe konkretnego ośrodka pomocy społecznej. Odnosząc się z kolei do podnoszonych przez skarżącą zarzutów należy zauważyć, że sam fakt spełnienia kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie tego świadczenia w określonej wysokości (czy też kontynuacja przyznania świadczenia w określonej wysokości). Jak bowiem wskazano, organy rozstrzygając wniosek biorą pod uwagę nie tylko sytuację zdrowotną, dochodową osoby uprawnionej ale także możliwości finansowe konkretnego ośrodka z uwzględnieniem liczby osób uprawnionych do korzystania z pomocy społecznej w danym rejonie. Należy pamiętać, że organy administracji działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona, a zatem tylko w tak wyznaczonych granicach muszą i mogą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia uzależnione są zatem od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących wsparcia i zamieszkujących na terenie danej gminy. Z uwagi zaś na szczupłość pozostających w ich dyspozycji środków finansowych organy pomocy są upoważnione do ograniczenia rozmiaru przyznawanych świadczeń, które to świadczenia muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1915/13 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 1079/14). Nieuzasadnione jest przy tym oczekiwanie skarżącej, że przy niezmienionej sytuacji bytowej powinna ona otrzymać pomoc w takiej samej wysokości jak w latach wcześniejszych lub wyższej. Każdy wniosek o przyznanie prawa pomocy wszczyna nową sprawę, w której organ ma obowiązek na nowo ustalić stan faktyczny i rozpoznać kierując się zasadami wyznaczającymi granice uznania. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia są także możliwości finansowe Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R., które również zostały powołane. Należy w tym miejscu wskazać, że na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącej o zwrócenie się do Wojewody oraz MOPS w R. o przedstawienie informacji, jakie środki finansowe na cele pomocy społecznej otrzymał, a następnie wydatkował Burmistrz Miasta w 2015 i 2016 r. Zgodnie z treścią art. 106 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Oznacza to, że co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję. Zakres kognicji sądu administracyjnego, ograniczony do kontroli legalności zaskarżonego aktu, wyłącza możliwość czynienia przez ten sąd ustaleń faktycznych, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy. Ponadto z przepisu art. 106 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że dopuszczenie dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Dyspozycja art. 106 § 3 powołanej ustawy nie daje bowiem podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych. Przepis ten nie jest również instrumentem służącym do zwalczenia ustaleń faktycznych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza (zob. w tej materii: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 1595/04, z dnia 6 października 2009 r., sygn. akt II FSK 615/08, z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1306/08). Mając powyższe zapatrywania na uwadze Sąd uznał, że dla oceny prawidłowości decyzji uznaniowej wydanej w przedmiocie przyznania zasiłków celowych nie jest konieczne ustalenie jakie środki finansowe na cele pomocy społecznej otrzymał z budżetu Państwa, a następnie wydatkował organ pierwszej instancji w 2015 r. i 2016r. Ponadto żaden przepis prawa nie daje sądowi administracyjnemu możliwości weryfikacji zasadności transferu środków finansowych pomiędzy organami administracji rządowej a jednostkami samorządu terytorialnego. Nie pozwala na to, ani ustawa o pomocy społecznej w art. 115 i art. 148, ani ustawy wprost odnoszące się do ustroju i zakresu właściwości rzeczowej sądownictwa administracyjnego. Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło