III SA/Gd 821/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie WSA Felicja Kajut (spr.), WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Wojewody z dnia 12 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Prezydent Miasta decyzją z dnia 2 sierpnia 2012 r. nr [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz.993 ze zm.) – dalej: "ustawa o ewidencji ludności", orzekł o wymeldowaniu W. W. (dalej: "strona" lub "skarżący") z pobytu stałego z lokalu nr [...] ul. [...] w G. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie wszczęto w związku z informacją Wydziału Spraw Społecznych Urzędu Miasta G., z której wynika, iż Sąd Rejonowy w G. wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2007 r. sygn. akt I C 610/07 orzekł o eksmisji W. W. z miejsca pobytu stałego, a wymieniony opuścił miejsce pobytu stałego. Do zawiadomienia załączono m.in.: - kopię pisma ABK nr [...] z dnia 7 marca 2012 r., z którego wynika, że wskazany lokal zabezpieczono po zgonie M. Ż. Według informacji pozyskanych od mieszkańców strona nie zamieszkuje pod tym adresem od około pół roku. Klucze od mieszkania znajdują się w administracji; - kopię notatki służbowej specjalisty ds. windykacji z ABK nr [...] w G., z której wynika, że strona nie przebywa w lokalu co najmniej od sierpnia 2011 r., tj. od czasu, gdy została z tego lokalu "wyrzucona" przez M. Ż. Pismem z dnia 8 maja 2012 Policja potwierdziła, że W. W. nie zamieszkuje w wymienionym lokalu. W toku postępowania organ powiadamiał stronę o czynnościach podejmowanych w sprawie i możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie, jednak strona nie odpowiadała na pisma. Organ meldunkowy uznał, że strona opuściła lokal w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. W. W. odwołał się od tej decyzji podnosząc, że pkt II ww. wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 9 sierpnia 2007 r. nie został wykonany, tzn. gmina nie przedstawiła mu oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Przy czym nie jest prawdą, że dobrowolnie zastosował się do wyroku sądu poprzez opuszczenie lokalu. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 12 września 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W ocenie organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że strona opuściła lokal i swoje centrum życiowe przeniosła do innego miejsca. Pojęcie pobytu stałego związane jest z faktycznym przebywaniem pod danym adresem z zamiarem pobytu stałego, co oznacza, że w tym lokalu dana osoba posiada miejsce gdzie koncentrowałby się ogół spraw życiowych, tj. gdzie nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przyjmuje wizyty członków rodziny, utrzymuje okazjonalne kontakty z sąsiadami. Takim centrum życiowym strony nie jest przedmiotowy lokal. Co więcej sama strona nie kwestionuje faktu, że w lokalu nie przebywa i nie zamieszkuje. Zdaniem organu utrzymywanie zameldowania strony stanowiłoby fikcję meldunkową. W odniesieniu do zarzutów odwołania stwierdził, że brak zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, nie ma żadnego wpływu na kwestię meldunku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku W. W. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego. Skarżący zarzucił decyzji naruszenie przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie przepisów ustawy o ewidencji ludności. Podkreślił, że opuścił lokal nie na skutek zastosowania się do wyroku, a w związku ze śmiercią - w niewyjaśnionych okolicznościach - współlokatora M. Ż. Na potrzeby toczącego się postępowania lokal został zabezpieczony, przez co nie mógł z niego korzystać ani nawet tam przebywać. W związku z tym nie sposób uznać, że lokal opuścił dobrowolnie. Jego centrum życiowe nadal znajduje się w miejscu zameldowania stałego; do tej pory znajdują się tam jego rzeczy osobiste, ubrania, dokumenty, pamiątki. W chwili obecnej jest bezdomny i tuła się po znajomych. Dalej kwestionował zaznania K. K., jako osoby nieobiektywnej. Zaznaczył, że Sąd Rejonowy w G. orzekł, iż przysługuje mu prawo do lokalu socjalnego, a wykonanie orzeczenia wstrzymane zostało do czasu złożenia przez Gminę G. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, co dotychczas nie nastąpiło. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. W piśmie z dnia 4 stycznia 2013 r. skarżący wskazał, że przed śmiercią współlokatora, nad którym sprawował opiekę w związku z epilepsją, nie przebywał poza miejscem zamieszkania dłużej niż miesiąc. W lokalu zamieszkuje do 25 lat i nigdy dobrowolnie go nie opuścił. Na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. skarżący powiedział, że w chwili śmierci współlokatora nie było go w mieszkaniu. Jak wrócił była tam Policja, klucze od mieszkania zostawił i wyszedł; bezskutecznie próbował je odzyskać w administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga nie jest zasadna. Kwestię wymeldowania osoby z miejsca stałego pobytu normuje przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że przez opuszczenie miejsca stałego pobytu w rozumieniu przywołanego przepisu należy rozumieć dobrowolne i trwałe zaniechanie dalszego zamieszkiwania w nim, w wyniku którego miejsce to przestało być miejscem koncentracji życiowych interesów osoby w nim zameldowanej. Miara dobrowolności dotyczy nie tylko sytuacji poprzedzającej bezpośrednie opuszczenie lokalu, ale obejmuje także uwzględnienie zdarzeń i zachowań strony opuszczającej, następujących po opuszczeniu tego lokalu, zmierzających, zwłaszcza jeżeli w ocenie osoby opuszczającej lokal opuszczenie to było w jakimś sensie wymuszone, do wykorzystania środków prawnych umożliwiających przywrócenie prawa do przebywania w tym lokalu, co eliminowałoby przypisanie osobie opuszczającej lokal intencję ułożenia sobie życia w innym miejscu ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 793/09, LEX nr 597864). W przedmiotowej sprawie niesporna jest okoliczność, że skarżący w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie zamieszkiwał od dłuższego czasu w przedmiotowym lokalu i lokal ten nie stanowił jego centrum życiowego. Skarżący przyznaje, że przed śmiercią M. Ż. ( 6 marca 2012 r.) nie przebywał w lokalu od ok. miesiąca, ale nie zgadza się z twierdzeniem organów, że lokal ten opuścił dobrowolnie albowiem uniemożliwiono mu dostęp do lokalu poprzez zabicie drzwi. Nadto skarżący wskazuje, że organy przyjmując, że dobrowolnie zastosował się do wyroku orzekającego jego eksmisję z lokalu ( wyrok z dnia 9 sierpnia 2007 r., sygn. akt I C 610/07), dążą do pozbawienia przysługującego mu na mocy ww. wyroku prawa do lokalu socjalnego. Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że z akt sprawy wynika, że w związku ze śmiercią M. Ż. i ustaleniem, że W. W. w przedmiotowym lokalu od ok. pół roku nie zamieszkuje, Administracja Budynków Komunalnych w G. zabezpieczyła lokal i zatrzymała klucze od lokalu, o czym pismem z dnia 7 marca 2012 r. poinformowała Wydział Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta G. Wobec powyższego doszło do wszczęcia postępowania w sprawie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu, o czym został powiadomiony w dniu 10 kwietnia 2012 r. ( data doręczenia zawiadomienia – k. 9 akt administracyjnych). W toku postępowania organ pierwszej wielokrotnie podejmował próby nawiązania kontaktu ze skarżącym. Pismem z dnia 26 kwietnia 2012 r. wezwano skarżącego po raz pierwszy do stawienia się w siedzibie organu w celu złożenia wyjaśnień. Następnie w dniu 17 maja 2012 r. telefonicznie ustalono ze skarżącym, że stawi się w tym celu w siedzibie organu w dniu 24 maja 2012 r., do czego nie doszło. Kolejnym pismem z dnia 11 czerwca 2012 r. zobowiązano skarżącego do dopełnienia obowiązku wymeldowania się, informując, że w przypadku niezastosowania się do wezwania organ podejmie decyzje o wymeldowaniu z pobytu stałego. W ostatnim piśmie z dnia 2 lipca 2012 r. skarżący został poinformowany o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem przez organ decyzji. Skarżący pomimo wiedzy o toczącym się w jego sprawie postępowaniu nie stawił się w urzędzie celem złożenia wyjaśnień, nie przedstawił też stanowiska w sprawie w formie pisemnej. Odnosząc się do powyższego Sąd podaje, że dokonał tak szczegółowego przedstawienia podejmowanych przez organ działań skierowanych na uzyskanie od skarżącego wyjaśnień w sprawie, by wykazać zupełny brak zainteresowania skarżącego toczącym się postępowaniem. Na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. skarżący pytany na tę okoliczność stwierdził, że nie stawił się w urzędzie, bo obawiał się, że starci pracę albo wynagrodzenie. Sąd mając na względzie fakt, że postępowanie przed organem pierwszej instancji trwało prawie cztery miesiące, stwierdził, że nie sposób uznać takiego tłumaczenia - braku z własnej woli udziału skarżącego w postępowaniu - za wystarczające. Nie znajdują też racjonalnego wytłumaczenia w świetle zasad doświadczenia życiowego działania skarżącego mające miejsce po opuszczeniu lokalu. Skarżący twierdził, że w przedmiotowym lokalu znajdują się wszystkie jego rzeczy tj. ubrania, dokumenty, pamiątki, jest bezdomny i tuła się po znajomych. Dodać należy, że z pism skarżącego wynika, że w rzeczywistości w jednej chwili został pozbawiony możliwości wejścia do lokalu. Pomimo tego nie podejmował, z wyjątkiem jednej bezskutecznej wizyty w administracji, kroków zmierzających do odzyskania lokalu, czy choćby jego rzeczy, które – jak twierdzi – tam się znajdowały. Zdaniem Sądu taka postawa skarżącego dawała uzasadnione podstawy by przyjąć, że nie jest on zainteresowany dalszym zamieszkiwaniem w przedmiotowym lokalu. W końcu należy zauważyć, że wobec skarżącego i zmarłego M. Ż. w dniu 9 sierpnia 2007 r. Sad Rejonowy w G. w sprawie I C 610/07 orzekł eksmisję z lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w G. W orzecznictwie wyrażany jest pogląd, który Sąd w składzie orzekającym w sprawie podziela, że: "Wyrok eksmisyjny zwykle związany jest z brakiem dobrowolności opuszczenia spornego lokalu. Dlatego też, nieistotne jest w takim przypadku badanie woli czy zamiaru osoby opuszczającej lokal, skoro osoba ta nie ma uprawnień do przebywania w lokalu i nie przebywa w miejscu stałego pobytu wykonując niejako prawomocny wyrok sądowy. Nieprzebywanie w miejscu stałego zameldowania w związku z utratą uprawnień do przebywania w lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych."(por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 1 sierpnia 2012 r., IV SA/Po 370/12 i przywołany tam wyrok WSA w Kielcach z dnia 18 listopada 2010 r., II SA/Ke 406/10 – wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Nie ma również znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy fakt, że skarżącemu przyznano w ww. wyroku eksmisyjnym uprawnienie do lokalu socjalnego oraz wstrzymano wykonanie wyroku do czasu złożenia przez Gminę G. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. W sprawach dotyczących wymeldowania z pobytu stałego nie ma znaczenia i nie podlega badaniu przesłanka utraty uprawnienia do przebywania w danym lokalu, a tylko sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu. Co za tym idzie, nie ma znaczenia okoliczność zawieszenia postępowania eksmisyjnego do czasu przyznania lokalu socjalnego. Na marginesie Sąd zauważa, że w związku z wymeldowaniem skarżącego z pobytu stałego jego prawo do lokalu socjalnego nie wygasło, zatem nie jest zasadne twierdzenie skarżącego, że wydając decyzję w sprawie jego wymeldowania organy dążą do pozbawienia go tego prawa. W posumowaniu wskazać należy, że zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną, nie mającą żadnego związku z tytułem prawnym do lokalu. Pełni ono jedynie funkcję ewidencyjną - ma zapewnić zgodność ewidencji ludności ze stanem faktycznym. Skoro skarżący nie przebywa od dłuższego czasu w przedmiotowym lokalu, a ponadto nie podjął żadnych środków prawnych w celu przywrócenia posiadania tegoż lokalu, organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że lokal ten opuścił trwale i dobrowolnie. Tym samym nie doszło przy wydaniu obu zaskarżonych decyzji do naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutu skargi, że organy oparły swoje ustalenia m.in. na zeznaniach K. K., która nie jest osobą wiarygodną z uwagi na konflikt pomiędzy nią a konkubiną skarżącego, Sąd stwierdza, że w toku postępowania nie został przeprowadzony dowód z zeznań świadka K. K. Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.