III SA/Gd 821/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia 12 września 2012r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia odmówić skarżącemu W. W. przyznania prawa pomocy. W. W. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2013r. wydanym przez referendarza sądowego odmówiono W. W. przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżący w ustawowym terminie wniósł sprzeciw. Nie zgodził się z jego teścią podając, że twierdzenia w nim zawarte nie są zgodne z prawdą. Wnioskodawca wskazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nie uzyskuje żadnych dochodów, utrzymuje się z prac dorywczych. Nie zataił dochodów, a złożone przez niego oświadczenie odzwierciedla stan faktyczny. Nie posiada umów o pracę. Nie jest też w stanie przedłożyć potwierdzeń wpłat wynagrodzeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Rozpatrując wniosek W. W. o przyznanie prawa pomocy Sąd nie dopatrzył się istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie takiego prawa. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu administracyjnego osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa jednak ciężar wykazania, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a ponadto dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Z kolei w myśl art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, sąd ma prawo zażądać od strony złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów, stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie Sąd z tej możliwości skorzystał i dwukrotnie pismami z dnia 25 lutego 2013r. oraz z dnia 19 marca 2013r. zobowiązał W. W. do dostarczenia wyszczególnionych w wezwaniu dokumentów źródłowych mających zobrazować rzeczywistą sytuację finansową i majątkową wnioskodawcy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca dwukrotnie przedłożył identyczne w treści pisma, w których podał, że nie posiada odpisów zeznań podatkowych gdyż podejmował się jedynie prac dorywczych uzyskując z tego tytułu wynagrodzenie w kwocie 500 – 1500 zł; nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających uzyskiwanie dochodów z prac dorywczych; nie posiada rachunku bankowego; nie posiada jakichkolwiek dokumentów obrazujących koszty utrzymania w okresie ostatnich trzech miesięcy; nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna; nie korzysta z form pomocy społecznej; nie jest właścicielem żadnego pojazdu mechanicznego. Dysponowanie dokumentami, do których przedłożenia został zobowiązany wnioskodawca jest niezbędne do dokonania prawidłowej oceny jego sytuacji majątkowej, dającej możliwość stwierdzenia, czy w istocie uzasadnia ona przyznanie prawa pomocy. W. W. nie złożył jednak wszystkich dokumentów, do których był wzywany. Tym samym nie dołożył niezbędnych starań, by w sposób pełny przedstawić swoją sytuację finansową, a w konsekwencji wykazać zasadność złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Sądu postępowanie wnioskodawcy polegające na uchyleniu się od przedłożenia dokumentów skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistej sytuacji finansowej. Ma to o tyle znaczenie, że treść oświadczenia wnioskodawcy budzi uzasadnione wątpliwości co do prawdziwości zawartych w nim twierdzeń. W szczególności za niewiarygodne uznać należy, iż skarżący nie uzyskuje żadnego dochodu, nie dysponuje żadnymi składnikami majątkowymi, a przy tym prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wskazał jedynie, że podejmuje się prac dorywczych, za które otrzymuje wynagrodzenie w granicach od 500 do 1500 zł i z tych środków pokrywa koszty utrzymania. Nie posiada jednak żadnych umów, czy dokumentów potwierdzających wpłaty wynagrodzeń. Doświadczenie życiowe wskazuje na to, że zaspakajanie codziennych potrzeb życiowych wymaga posiadania choćby najskromniejszych środków finansowych, uzyskiwanych przykładowo z własnej pracy (wykonywanej w różny sposób i różnej formie) , w formie darowizn ( np. od najbliższej rodziny), w postaci środków z pomocy społecznej. Tymczasem z oświadczenia skarżącego wynika, że jest on ich zupełnie pozbawiony, co w świetle zasad doświadczenia życiowego budzi wątpliwości Sądu. W związku z powyższym, z uwagi na istniejące braki w dokumentacji oraz niejasności w złożonym oświadczeniu majątkowym Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Z oświadczenia skarżącego w żaden sposób nie wynika, z czego się utrzymuje i w jaki sposób uzyskuje środki na codzienne funkcjonowanie, co uprawnia do postawienia tezy, że oświadczenie to nie jest rzetelne. Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia wówczas, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, albowiem uchyla się on od złożenia odpowiednich dokumentów czy oświadczeń w tym przedmiocie. Rzeczą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że w rozpatrywanym przypadku wnioskodawca nie dokonał wszelkich starań, by w sposób zgodny z rzeczywistością i zupełny zobrazować swoją sytuację finansową, niemożliwe jest zatem dokonanie rzetelnej analizy jego sytuacji finansowej. Tym samym nie wykazał on zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Gdańsku na mocy art. 246 § 1 pkt 2 a contrario w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.