III SA/Gd 824/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Wojewody z dnia 26 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zmiany nazwiska oddala skargę. Decyzją z dnia 22 kwietnia 2016 r., nr [...] Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego na podstawie art. 12 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imion i nazwisk (t.j. Dz.U. z 2008 r., Nr 220, poz. 1414.) odmówił zmiany nazwiska W. J.L., z nazwiska L. na nazwisko "Z.- L. – O.". W uzasadnieniu wskazano, że J.L. wystąpił do Urzędu Stanu Cywilnego o zmianę nazwiska rodowego z "L." na nazwisko "Z.-L.-O." motywując swój wniosek tym, że nazwisko "Z.-L.-O." jest jego nazwiskiem rodowym. W ocenie organu zmiana ta naruszałaby przepis art. 6 ust. 1 ustawy o zmianie imion i nazwisk, zgodnie z którym po zmianie nazwiska z zastrzeżeniem art. 4 ust. 1 pkt 4 nazwisko nie może składać się z więcej niż dwóch członów. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. J.L. przedstawiając genezę wnioskowanego nazwiska oraz podkreślił, iż zmiana na "Z.-L.-O." powinna nastąpić na podstawie art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, albowiem nie wnosi on o zmianę nazwiska na nowe, lecz o powrót do nazwiska rodowego, którego pisownia została zmieniona w wyniku nadzwyczajnych wojennych okolicznościach. Decyzją z dnia 26 lipca 2016 r. Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że w przedmiotowej sprawie podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska. Organ podniósł, że artykuł 6 ust. 1 ww. ustawy dopuszcza istnienie nazwisk składających się najwyżej z dwóch części (członów), np. S.-N., S.-N. itd. Wyjątkiem od zawartej w przepisach ogólnej zasady zgodnie z którą nazwisko może składać się najwyżej z dwóch części (członów) jest przypadek osób posiadających równolegle obywatelstwo polskie (lub osób posiadających status uchodźcy w RP) i obywatelstwo innego państwa. W przypadku gdy taka osoba dokonuje zmiany nazwiska polskiego na nazwisko obce i przepisy państwa, którego obywatelstwo również posiada, dopuszczają nazwiska o większej liczbie członów niż dwa, może po zmianie nosić nazwisko składające się z więcej niż dwóch części (członów). W. J. L. nie należy jednak do kręgu takich osób, ponieważ posiada on jedynie obywatelstwo polskie. Odnosząc się zaś do najbardziej podkreślanego przez W. J. L. argumentu, iż zmiana nazwiska na nazwisko trójczłonowe przysługuje ze względu na przepis art. 32 Konstytucji RP, a odmowa wnioskowanej zmiany stanowiła naruszenie przepisów ustawy zasadniczej Wojewoda wskazał, że podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest ustawa z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska, której przepisy są zgodne z przepisami Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku. Ponadto dogłębna analiza akt sprawy nie wykazała, że trójczłonowe nazwisko "Z.-L.-O." stanowi pełne nazwisko rodzinne (rodowe) W. L.. Skargę do Sądu wniósł W. L. domagając się powrotu do nazwiska rodowego "Z.-L.-O.", którego pisownia została zmieniona w wyniku nadzwyczajnych wojennych okoliczności. Skarżący ponownie powołał się na treść art. 32 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż przyczyną wniosku skarżącego była wola powrotu do nazwiska rodowego swych przodków. Jednakże w sytuacji, gdy skarżący na podstawie niekwestionowanych zapisów w aktach stanu cywilnego używa nazwiska "L." to istota jego żądania sprowadza się do zmiany nazwiska, podlegającej regulacjom zawartym w przepisach ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 10), zwanej dalej ustawą. Art. 6 ust. 1 ustawy wyraża zasadę, że po zmianie nazwisko nie może składać się z więcej niż dwóch członów, a po zmianie imienia można mieć najwyżej dwa imiona. Wyjątek od tej zasady dotyczy jedynie osób posiadających obywatelstwo innych państw. Z akt nie wynika, by ten wyjątek odnosił się do skarżącego. Organy obu instancji prawidłowo zastosowały treść art. 6 ust. 1 ustawy, albowiem W. L. będąc obywatelem polskim mógł wnioskować o zmianę nazwiska, co najwyżej na nazwisko składające się z dwóch członów, a nie jak domagał się we wniosku na nazwisko trójczłonowe "Z.-L.-O.", które jak twierdził, nosił jego dziadek oraz inni członkowie rodziny. W obecnym stanie prawnym nie ma to żadnego znaczenia, albowiem obowiązujące przepisy prawne dopuszczają jedynie zmianę nazwiska na dwuczłonowe. Zarzut skarżącego, co do naruszenia art. 32 ustawy zasadniczej jest chybiony, albowiem ustawa o zmianie imienia i nazwiska jest zgodna z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Art. 32 ust. 1 Konstytucji (określający zasadę równości wobec prawa) nie może być samoistnym źródłem roszczeń. Brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja narusza normy art. 32 Konstytucji RP. Z zasady równości wyrażonej w tym artykule wynika nakaz identycznego traktowania wszystkich obywateli w obrębie określonej grupy. Zasada równości wymaga bowiem, aby podmioty traktowane były równo, a więc według jednakowej miary, jeśli charakteryzują się daną cechą, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Różnicowanie sytuacji prawnej obywateli jest wtedy sprzeczne z Konstytucją, jeżeli traktuje się w sposób różny podmioty lub sytuacje podobne, a takie różnice traktowania nie znajdują należytego uzasadnienia konstytucyjnego. Ustawa o zmianie imienia i nazwiska gwarantuje równe traktowanie każdego, kto ubiega się o zmianę nazwiska. Żadna osoba nie może uzyskać zmiany nazwiska na dłuższe niż dwuczłonowe, za wyjątkiem osoby posiadającej również obce obywatelstwo wnioskującej o zmianę na nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo posiada. Punktem odniesienia z punktu widzenia zasady równości nie mogą być osoby, które noszą nazwiska dłuższe niż dwuczłonowe – jeśli nabyły je po swych rodzicach zgodnie z przepisami prawa rodzinnego. Na marginesie tylko wskazać należy, że zakaz zmiany nazwiska na dłuższe niż dwuczłonowe istniał już w ustawie z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk (t.j. Dz.U. z 2005 Nr 233 poz.1992 ze zm.). W tym stanie sprawy, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.