III SA/Gd 83/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-03-09
Skład orzekający: Paweł Mierzejewski, Anna Orłowska, Jolanta Sudoł
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyznanie zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" powinno uwzględniać trudną sytuację życiową, zdrowotną i materialną strony, nawet jeśli organ dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi i decyzja ma charakter uznaniowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzje w sprawie przyznania zasiłku celowego mają charakter uznaniowy, co oznacza, że organ może, ale nie musi przyznać świadczenia w oczekiwanej przez stronę wysokości. Organy prawidłowo oceniły sytuację życiową skarżącej oraz możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej, nie naruszając granic uznania administracyjnego. Pomimo spełnienia kryterium dochodowego, nie istnieje roszczenie o przyznanie świadczenia w określonej wysokości, a organy mają obowiązek uwzględnić ograniczone środki finansowe i liczbę innych potrzebujących.Stan faktyczny
Skarżąca D. M. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta, która przyznała jej zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności w kwocie 150 zł miesięcznie przez dwa miesiące. Skarżąca kwestionowała wysokość przyznanego świadczenia, wskazując na swoją trudną sytuację życiową, zdrowotną i materialną. Organy administracji uznały, że mimo spełnienia kryterium dochodowego, przyznana kwota jest adekwatna do możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej i charakteru uznaniowego świadczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 10 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Decyzją z dnia 5 października 2015 r. Burmistrz Miasta przyznał D. M. świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności (zasiłek celowy) w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014 - 2020 w kwocie 150 zł miesięcznie od dnia 1 września 2015 r. do dnia 31 października 2015 r. (łącznie w wysokości 300 zł).
Jako podstawę prawną wydania decyzji wskazano: art. 2 ust. 2, art. 5 pkt 1, art. 7 pkt 1 i 5, art. 6 pkt 10, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 18 ust. 1 pkt 6, art. 36 pkt 1 lit c, art. 39 ust. 1 i 2, art. 102 ust. 1, art. 106 ust. 1, art. 109, art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.), § 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 1058 ze zm.), uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w R. z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu osłonowego w zakresie dożywiania "Pomoc Państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014 - 2020 (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2014 r., poz. 713) oraz uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w R. z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania nieodpłatnie pomocy w zakresie dożywiania w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności dla osób objętych wieloletnim programem wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014 - 2020 (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2014 r., poz. 682).
Uzasadniając wydaną decyzję organ pierwszej instancji wskazał m.in., że przeprowadzone w sprawie postępowanie wykazało, że wnioskodawczyni spełnia przesłanki uprawniające do przyznania pomocy, w tym kryterium dochodowe warunkujące objęcie programem osłonowym w zakresie dożywiania. Dochód wnioskodawczyni nie przekracza bowiem podwyższonego kryterium dochodowego, to jest 150 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.
D. M. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. W treści odwołania strona zakwestionowała działania organu pierwszej instancji prowadzące do ograniczenia wysokości przyznawanych świadczeń. Ponadto odwołująca się przedstawiła swoją trudną sytuację życiową, a zwłaszcza zdrowotną i materialną.
Decyzją z dnia 10 listopada 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania, przepisy ustawy o pomocy społecznej oraz treść § 1 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w R. z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu osłonowego w zakresie dożywiania "Pomoc Państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014 - 2020 wskazał, że dochód strony w sierpniu 2015 r. (miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, co nastąpiło w dniu 23 września 2015 r.), wyniósł 542 zł i nie przekroczył 150 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Niewątpliwie zatem w sprawie został spełniony podstawowy warunek, od którego uzależnione jest udzielenie pomocy w zakresie dożywiania.
Organ odwoławczy wskazał, że decyzja w tego rodzaju sprawie jest wydawana w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracji publicznej może przyznać żądane świadczenie (nie ma zatem takiego obowiązku) i to w wysokości jaką uzna za adekwatną do okoliczności sprawy. Na organie ciąży jednakże obowiązek wyjaśnienia w sposób szczegółowy i przejrzysty wszystkich okoliczności sprawy i odzwierciedlenia tego w uzasadnieniu decyzji stosowanie do treści art. 107 § 1 i § 3 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, organ odwoławczy zauważył, że uzasadnienie organu I instancji jest lakoniczne. Jednak pośród materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie znajduje się informacja o wysokości środków finansowych, jakimi dysponował organ na poszczególne rodzaje pomocy. W piśmie z dnia 28 października 2015 r. wskazano na wysokość środków finansowych, przewidzianych na poszczególne rodzaje pomocy społecznej 2.908.625 zł (plan na dzień 5 października 2015 r.). I tak, w okresie od 1 stycznia do 5 października 2015 r zrealizowano 105636 świadczeń (średnia świadczenia 27,53 zł). Udzielono pomocy w formie zasiłków celowych i w naturze, w ramach realizacji programu rządowego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", a także zasiłków okresowych, a średnia wysokość świadczenia wyniosła 60,14 zł.
W sprawie została wzięta pod uwagę regulacja art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, a także art. 2 ust. 1 tej ustawy. W ocenie organu odwoławczego, skoro możliwości pomocy społecznej wyznaczone są przyznanymi środkami finansowymi, a strona otrzymała pomoc w wysokości 300 zł, to decyzja organu I instancji nie narusza prawa. Jest to pomoc, która znacznie wyższa od średniej wysokości świadczeń pomocy społecznej przyznawanej w okresie od 1 stycznia - do 5 października 2015 r. (27,53 zł z wyłączeniem zasiłków okresowych). Łączna wysokość pomocy przyznanej wnioskodawczyni w tym okresie od 1 stycznia - do 26 października 2015 r. wyniosła 7.745,41 zł. Organ odwoławczy podniósł ponadto, że na podstawie decyzji z tego samego dnia, tj. 5 października 2015 r. organ I instancji przyznał wnioskodawczyni zasiłek celowy w wysokości 200 zł (na inne cele niż dożywianie). Zdaniem organu odwoławczego, nie zostały przekroczone granice uznania administracyjnego. Trudna sytuacja życiowa, w tym zwłaszcza zdrowotna i materialna strony, wobec możliwości finansowych pomocy społecznej, nie może być rozstrzygająca dla sprawy.
Organ odwoławczy wskazał również na subsydiarny charakter udzielanej pomocy oraz na możliwość składania przez stronę kolejnych wniosków o przyznanie pomocy finansowej.
D. M. wniosła skargę na wyżej wskazaną decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
W ocenie skarżącej decyzja organu odwoławczego narusza:
– art. 3 pkt 1 i 3, art. 15 pkt 1, 5-6, art. 17 pkt 3, pkt 5 i 7, art. 18 pkt 6, art. 39a pkt 1, art. 45 pkt 1 - 2, art. 48 pkt 1 i 3, art. 108 pkt 1, art. 119 pkt 1 ppkt 2, 3 i 5 oraz pkt 2 ppkt 1,2 i 4 ustawy o pomocy społecznej;
– art. 67 ust. 1 i 2, art. 68 ust. 1 i 3 Konstytucji RP.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o zasądzenie określonych kwot tytułem zasiłków celowych oraz o zwrócenie się przez Sąd do Wojewody oraz MOPS w R. o przedstawienie informacji, jakie środki finansowe na cele pomocy społecznej otrzymał, a następnie wydatkował Burmistrz Miasta R. w 2015 r. i 2016 r.
W uzasadnieniu skargi D. M. szczegółowo opisała swoją trudną sytuację finansową, w tym wysokość ponoszonych wydatków i przyznanych skarżącej środków finansowych z pomocy społecznej na dofinansowanie zgłoszonych potrzeb. Skarżąca podkreśliła, że jest osobą w podeszłym wieku, niepełnosprawną oraz ciężko chorą. Skarżąca wskazała, że nie otrzymała wystarczających środków finansowych na realne miesięczne wyżywienie i przez to była pozbawiona gorącego posiłku codziennie. Nie otrzymała też wystarczających środków na zakup leków, środków czystości i higieny oraz na pokrycie kosztów utrzymania mieszkania i miesięcznych opłat. W ocenie skarżącej pomoc jaką otrzymuje z MOPS jest za mała, gdyż jej wydatki są znacznie wyższe. Skarżąca nie zgadza się aby MOPS arbitralnie pomniejszał przyznane świadczenia, zwłaszcza, że realizuje rządowy program osłonowy. W ocenie skarżącej, skoro kryterium dochodowe zostało podwyższone do 150 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej to skarżąca winna otrzymać wyższe świadczenie na żywność.
W treści skargi skarżąca wyraziła swoje niezadowolenie z pracy pracowników MOPS w R.. Wskazała ponadto, że w jej ocenie Burmistrz R. nie przeznacza należytych środków finansowych na zadania MOPS. Takie działania są niezgodne z istotą pomocy społecznej oraz regulacjami zawartymi w ustawie o pomocy społecznej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości rzeczowej ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zakwestionowanego aktu.
Sąd administracyjny nie ma przy tym podstaw prawnych aby oceniać rozstrzygnięcie organu administracji pod kątem jego słuszności, bądź też celowości. Nie rozpatruje również danej sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej wykazało, że nie są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie.
Przedmiotem kontroli sądowej była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 listopada 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta R. z dnia 5 października 2015 r., którą przyznał D. M. (dalej jako - "strona" lub "skarżąca") w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania na lata 2014 - 2020" świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w kwocie 150 zł miesięcznie od dnia 1 września 2015 r. do dnia 31 października 2015 r., tj. łącznie w wysokości 300 zł.
Należy podkreślić, że zaskarżona decyzja nie była decyzją odmowną lecz przyznawała stronie pomoc ww. wysokości. Jednak kwota udzielonej pomocy była w ocenie skarżącej za niska.
Podstawę materialnoprawną decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U z 2015 r., poz. 163 ze zm., dalej w skrócie jako "ustawa" lub "u.p.s.") oraz uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w R. z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu osłonowego w zakresie dożywiania "Pomoc Państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014 - 2020 (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2014 r., poz. 713) i uchwała nr [...] Rady Miejskiej w R. z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania nieodpłatnie pomocy w zakresie dożywiania w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności dla osób objętych wieloletnim programem wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014 - 2020 (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2014 r., poz. 682).
Przepis art. 39 ust. 1 ustawy stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu zasiłek celowy może być przyznawany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Z treści uchwały Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014 - 2020 (M.P. z 2015 r., poz. 821; dalej jako "Program") wynika, że jego strategicznym celem jest ograniczenie zjawiska niedożywienia dzieci i młodzieży z rodzin o niskich dochodach lub znajdujących się w trudnej sytuacji, ze szczególnym uwzględnieniem uczniów z terenów objętych wysokim poziomem bezrobocia i ze środowisk wiejskich oraz osób dorosłych, w szczególności osób samotnych, w podeszłym wieku, chorych lub osób niepełnosprawnych.
Program jest elementem polityki społecznej państwa w zakresie wsparcia finansowego gmin w wypełnianiu zadań własnych o charakterze obowiązkowym, poprawy poziomu życia rodzin o niskich dochodach, poprawy stanu zdrowia dzieci i młodzieży oraz kształtowania właściwych nawyków żywieniowych. Pkt V.1 Programu wskazuje, że ze środków przekazywanych w ramach jego realizacji gminy udzielają wsparcia osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazane w ustawie o pomocy społecznej oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 150% kryterium, o którym mowa w art. 8 ustawy o pomocy społecznej.
Poza sporem było w sprawie, że skarżąca spełniała powyżej wskazane kryterium dochodowe.
Jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie, w tym wywiadu środowiskowego, który został przeprowadzony dniu 23 września 2015 r. strona prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Mieszka w lokalu spółdzielczym składającym się z trzech pokoi, kuchni, w.c. i łazienki. Z uwagi na nadmetraż nie uzyskuje dofinansowania do czynszu (czynsz miesięczny płacony jest na bieżąco). Orzeczeniem z dnia 25 kwietnia 2014 r. skarżąca (ur. w 1956 r.) została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności (na okres do 30 kwietnia 2019 r.). Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 26 marca 2014 r. (w dniu 13 lutego 2014 r. przeszła mastektomię piersi lewej, jest pod opieką poradni psychiatrycznej i endokrynologicznej, ma problemy ze stawami i kręgosłupem). Ze wskazań zawartych w orzeczeniu wynika, że strona może wykonywać pracę w warunkach chronionych. Nie pracuje, z uwagi na stan zdrowia. Strona otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny, zasiłek stały i korzysta z pomocy doraźnej (zasiłki celowe).
Rację mają organy orzekające dowodząc uznaniowości w przyznaniu wspomnianego świadczenia. Wskazany powyżej Program oznacza, że przy przyznawaniu świadczeń na dożywianie mają zastosowanie ogólne przepisy ustawy o pomocy społecznej (m.in. art. 2 i 3), a także przepis art. 39 tej ustawy, regulujący zasady przyznawania zasiłków celowych. Decyzje w sprawie udzielenia pomocy w zakresie dożywiania, wydawane na podstawie powołanych przepisów mają charakter uznaniowy (zob. w tej materii: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 3009/13). Orzekając zatem w przedmiocie przyznania takiego świadczenia organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazania ustawodawcy co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko o tym, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.), ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom mieszczącym się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.).
Co istotne, uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań. Ośrodki pomocy dysponują bowiem ograniczonymi środkami finansowymi (nawet przy wsparciu ze strony administracji rządowej), a posiadane fundusze muszą być rozdzielane pomiędzy znaczną liczbę osób wymagających wsparcia. Nie ulega więc wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również zawsze udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Żaden z przepisów ustawy o pomocy społecznej nie zobowiązuje przy tym organów pomocy społecznej do całkowitego i pełnego pokrycia wszystkich potrzeb osób wnioskujących. Podkreślenia wymaga, że zasiłek celowy nie służy zaspakajaniu wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, ale ma umożliwić przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych przy czynnej współpracy osób wnioskujących.
Nieuzasadnione jest przy tym oczekiwanie skarżącej, że przy niezmienionej sytuacji bytowej powinna ona otrzymać pomoc w takiej samej wysokości jak w latach wcześniejszych lub wyższej. Każdy wniosek o przyznanie prawa pomocy wszczyna nową sprawę, w której organ ma obowiązek na nowo ustalić stan faktyczny i rozpoznać kierując się zasadami wyznaczającymi granice uznania. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia są także możliwości finansowe Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R., które również zostały powołane.
W ocenie Sądu, w omawianej sprawie zostały poddane ocenie okoliczności od jakich uzależnione mogło być udzielenie skarżącej pomocy w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności uwzględniając przy tym wskazane wyżej kryteria dotyczące możliwości przyznania pomocy finansowej w tej formie oraz rozmiaru przyznanej pomocy.
Organy rozpoznając żądanie skarżącej i wydając zaskarżone rozstrzygnięcia przedstawiły zarówno możliwości finansowe organu (m.in. ilość środków pieniężnych, którymi w roku 2015 dysponował organ w okresie od 1 stycznia do 05 października wraz ze wskazaniem ilości osób korzystających z pomocy społecznej), jak również - w sposób jak najbardziej uzasadniony - zwróciły uwagę na fakt, iż skarżąca również należy do beneficjentów pomocy społecznej i korzysta regularnie ze wsparcia ośrodka pomocy społecznej. Wskazano ponadto, że analizowanym okresie skarżąca otrzymała łączną pomoc w wysokości znacznie przekraczającej średnią wysokość udzielanych świadczeń. We wniesionej skardze sama skarżąca wskazywała na kwotę 7.430,32 zł otrzymanej pomocy w okresie 10 miesięcy. Ponadto, w dniu 5 października 2015 r. organ I instancji wydał również decyzje, w których przyznał wnioskodawczyni zasiłki celowe w łącznej wysokości 200 zł oraz ustalił nową wysokość zasiłku stałego w kwocie 481zł (okoliczność poza sporem).
Zdaniem Sądu kontrolowane decyzje, w tym zwłaszcza decyzja organu odwoławczego - zarówno co do prawa udzielenia wnioskowanej pomocy, jak też rozmiaru przyznanej pomocy - zostały właściwie uzasadnione a organy nie naruszyły granicy uznania administracyjnego. Organom orzekającym w sprawie nie można postawić zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. Decyzje wydane zostały w oparciu o obowiązujące regulacje normatywne, a o przyznaniu świadczeń we wnioskowanym zakresie decydowała obiektywna ocena sytuacji życiowej skarżącej, jak również możliwości finansowe konkretnego ośrodka pomocy społecznej.
Odnosząc się z kolei do podnoszonych przez skarżącą zarzutów należy zauważyć, że sam fakt spełnienia kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie tego świadczenia w określonej wysokości (czy też kontynuacja przyznania świadczenia w określonej wysokości). Jak bowiem wskazano, organy rozstrzygając wniosek biorą pod uwagę nie tylko sytuację zdrowotną, dochodową osoby uprawnionej ale także możliwości finansowe konkretnego ośrodka z uwzględnieniem liczby osób uprawnionych do korzystania z pomocy społecznej w danym rejonie. Należy pamiętać, że organy administracji działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona, a zatem tylko w tak wyznaczonych granicach muszą i mogą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia uzależnione są zatem od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących wsparcia i zamieszkujących na terenie danej gminy. Z uwagi zaś na szczupłość pozostających w ich dyspozycji środków finansowych organy pomocy są upoważnione do ograniczenia rozmiaru przyznawanych świadczeń, które to świadczenia muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1915/13 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 1079/14).
Ponadto, wbrew oczekiwaniom skarżącej, podwyższenie kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy do 150%, przewidziane w ww. uchwale z dnia 12 lutego 2014 r., nie oznacza podwyższenia przyznawanych świadczeń, lecz ma na celu objęcie pomocą w zakresie dożywiania jak największej ilości osób potrzebujących.
Należy w tym miejscu wskazać, że na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącej o zwrócenie się do Wojewody oraz MOPS w R. o przedstawienie informacji, jakie środki finansowe na cele pomocy społecznej otrzymał, a następnie wydatkował Burmistrz Miasta R. w 2015 r. i 2016 r.
Zgodnie z treścią art. 106 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Oznacza to, że co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję. Zakres kognicji sądu administracyjnego, ograniczony do kontroli legalności zaskarżonego aktu, wyłącza możliwość czynienia przez ten sąd ustaleń faktycznych, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy. Ponadto z przepisu art. 106 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że dopuszczenie dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Dyspozycja art. 106 § 3 powołanej ustawy nie daje bowiem podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych. Przepis ten nie jest również instrumentem służącym do zwalczenia ustaleń faktycznych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza (zob. w tej materii: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 1595/04, z dnia 6 października 2009 r., sygn. akt II FSK 615/08, z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1306/08).
Mając powyższe zapatrywania na uwadze Sąd uznał, że dla oceny prawidłowości decyzji uznaniowej wydanej w przedmiocie przyznania zasiłku celowego nie jest konieczne ustalenie jakie środki finansowe na cele pomocy społecznej otrzymał z budżetu Państwa, a następnie wydatkował organ pierwszej instancji w 2015 i 2016 r. Ponadto żaden przepis prawa nie daje sądowi administracyjnemu możliwości weryfikacji zasadności transferu środków finansowych pomiędzy organami administracji rządowej a jednostkami samorządu terytorialnego. Nie pozwala na to ani ustawa o pomocy społecznej w art. 115 i art. 148 ani ustawy wprost odnoszące się do ustroju i zakresu właściwości rzeczowej sądownictwa administracyjnego.
Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło