III SA/Gd 830/14
WyrokWSA w Gdańsku2015-05-07
Skład orzekający: Alina Dominiak, Jolanta Sudoł, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy raport OLAF, stanowiący podstawę ustaleń organów celnych co do pochodzenia towaru i nałożenia cła antydumpingowego, może być podstawą rozstrzygnięcia, jeśli zawiera nieścisłości dotyczące numerów kontenerów, które nie zostały wyjaśnione w toku postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Raport OLAF, mimo że stanowi dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym, podlega ocenie dowodowej na takich samych zasadach jak inne dowody. Jeśli raport zawiera nieścisłości, które budzą wątpliwości co do jego rzetelności i nie zostały wyjaśnione przez organy celne w toku postępowania, nie może stanowić wyłącznej podstawy do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania decyzji. W takiej sytuacji organ celny, dysponując wadliwym dowodem, zobowiązany jest do wyjaśnienia zaistniałych rozbieżności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego ustalającą kraj pochodzenia towaru (siatki budowlanej) jako Chiny, a nie Malezję, co skutkowało nałożeniem cła antydumpingowego. Organy oparły swoje ustalenia na raporcie OLAF, który wykazał proceder omijania ceł poprzez deklarowanie pochodzenia z Malezji towarów faktycznie pochodzących z Chin. Spółki "A" S.A. i "B" Sp. z o.o. zaskarżyły te decyzje, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym kwestionując rzetelność raportu OLAF z uwagi na nieścisłości w danych dotyczących numerów kontenerów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących spółek. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. sprawy ze skarg "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą w P. oraz "B" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 28 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej [...] na rzecz "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą w P. kwotę 9.927 (dziewięć tysięcy dziewięćset dwadzieścia siedem) złotych tytułem zwrotu koszów postępowania; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej [...] na rzecz "B" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 9.927 (dziewięć tysięcy dziewięćset dwadzieścia siedem) złotych tytułem zwrotu koszów postępowania; 4. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją z dnia 28 sierpnia 2014 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 28 marca 2014 r., nr [...], w której organ ustalił, że krajem pochodzenia towaru, objętego zgłoszeniem celnym SAD z dnia 15 lipca 2011 r. nr [...] są Chiny, ustalił stawkę celną erga omnes w wysokości 7 % i stawkę ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 62,9%, określił niezaksięgowaną kwotę należności celnych w wysokości 14 279 zł oraz kwotę cła antydumpingowego w wysokości 256 626 zł podlegające retrospektywnemu zaksięgowaniu oraz odstąpił od poboru odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy Prawo celne.
Decyzja organu pierwszej instancji oparta została m.in. na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749), art. 65 ust. 5, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 727 ze zm.), art. 20 ust. 3 lit. c, art. 27, art. 29 ust. 1 i ust. 3, art. 32 ust. 1 lit. e, art. 78, art. 201 ust. 3, art. 213, art. 220 ust. 1, art. 221 ust. 1, art. 222 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zm.), art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) Nr 791/2011 z dnia 3 sierpnia 2011 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego i ostatecznego pobrania tymczasowego cła nałożonego na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 204/1 z dnia 9.08.2011 r.).
Rozstrzygnięcie zostało skierowane do [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w P. oraz [...] Spółki z o. o. w W.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 15 lipca 2011 r. [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w P., za pośrednictwem przedstawiciela pośredniego [...] Spółki z o. o. w W., zgłosiła celem dopuszczenia do obrotu towar - siatkę budowlaną z włókna szklanego, który zaklasyfikowano do kodu 7019 59 00 10. Zgłoszenie zostało przyjęte i zarejestrowane pod nr [...]. Eksporterem była firma [...] z Malezji. Kwotę długu celnego wyliczono w oparciu o zastosowanie preferencyjnej stawki celnej 3,5 % na podstawie świadectwa pochodzenia FORM A nr [...].
W dniu 25 lipca 2013 r. do organu pierwszej instancji wpłynął raport Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych ("OLAF") z przeprowadzonego przy współpracy malezyjskich władz administracyjnych dochodzenia, które dotyczyło eksportu siatki z włókna szklanego do UE. Dochodzenie przeprowadzono w związku z podejrzeniem, że towar deklarowany jako pochodzący z Malezji faktycznie pochodzi z Chińskiej Republiki Ludowej. W raporcie potwierdzono proceder omijania wprowadzonych wobec Chińskiej Republiki Ludowej środków antydumpingowych nałożonych na tkaniny siatkowe z włókna szklanego o otwartych oczkach. Proceder polegał na wprowadzaniu towaru pochodzenia chińskiego do Wolnej Strefy Handlowej (FCZ) Port Klang w Malezji, a następnie po przeładowaniu do innego kontenera, wysłaniu go do UE jako pochodzącego z Malezji, w przeważającej większości ze statusem preferencyjnym. Towary te nie zostały poddane żadnemu przetworzeniu lub procesowi produkcyjnemu w Malezji a zatem zachowały swoje niepreferencyjne chińskie pochodzenie. Zgodnie z informacjami uzyskanymi od Zarządu Port Klang wszelkie towary, które wchodzą do lub wychodzą z portu morskiego w Port Klang fizycznie przechodzą przez Wolną Strefę Handlową w Port Klang (dalej: FCZ). Tak więc także przeładunek odbywa się w tym obszarze. Ponadto jest tam zabroniona jakakolwiek działalność produkcyjna czy też procesy nadające towarom pochodzenie. Towary wchodzące do FCZ w Port Klang z zagranicy są wykazywane w rejestrze ZB1, natomiast towary wychodzące z FCZ są wykazywane w rejestrze ZB2. Jeżeli przeładowywane towary wychodzą z FCZ w Port Klang za granicę nadawca jest zobowiązany złożyć deklarację ZB2, w której wykazuje się odpowiadający jej numer deklaracji ZB1. Tak więc jeżeli towary zostały wykazane w rejestrze ZB1 a następnie w rejestrze ZB2 oznacza to, że zachowały one swoje pochodzenie. OLAF dokonał zestawienia danych dotyczących tkanin siatkowych z włókien szklanych wysłanych z Chin znajdujących się w rejestrze ZB1 z danymi zawartymi w rejestrze ZB2. Analiza przepływu towarów przez Strefę Wolnego Handlu w Port Klang z wykorzystaniem danych zawartych w ww. rejestrach pozwoliła na stwierdzenie, że towary stanowiące przedmiot niniejszego postępowania zostały wysłane z Chin do FCZ w Port Klang a następnie, po przeładowaniu, wysłane do Unii Europejskiej. Przeładunek miał na celu ukrycie faktycznego pochodzenia i uniknięcie zapłaty cła antydumpingowego.
Zarząd Port Klang prowadzi dodatkowy rejestr fizycznego przepływu kontenerów przez strefę FCZ, na podstawie którego jest w stanie śledzić ruch każdego kontenera, nawet gdy przesyłka nie została zarejestrowana w deklaracji ZB1 i ZB2. Zgodnie z informacjami uzyskanymi od Zarządu Port Klang w przypadku reeksportu towarów z FCZ operator jest zobowiązany złożyć w Zarządzie Port Klang deklarację ZB2, w której wpisuje numer rejestru ZB1. Tak więc powiązania poszczególnych ZB1 z ZB2 wbrew stanowisku strony nie dokonano wyłącznie w oparciu o wagę, ilość opakowań i zadeklarowaną wartość.
Ustalono, że towar stanowiący przedmiot niniejszego postępowania został przywieziony z Malezji w pięciu kontenerach o numerach: [...], [...], [...], [...], [...]. Przy porównaniu danych zawartych w rejestrach ZB1/ZB2 w tym m.in. numerów kontenerów oraz masy, wartości towaru i kraju pochodzenia wynika, że sporne towary zostały zarejestrowane w FCZ jako towar przywieziony z Chin wg deklaracji [...], a następnie po przeładunku do kontenerów o ww. numerach wywieziony do Polski wg deklaracji [...].
Odnosząc się do zarzutu spółki [...] organ wyjaśnił, że dopasowania kontenerów dokonano na podstawie danych zawartych w deklaracjach ZB1/ZB2. W deklaracji ZB2 znajduje się bowiem numer deklaracji ZB1 natomiast obie deklaracje zawierają dane dotyczące numerów kontenerów, wobec czego dopasowanie kontenerów z deklaracji ZB1 do deklaracji ZB2 jest możliwe. Jeżeli zaś chodzi o różnicę wagi pomiędzy deklaracjami ZB1/ZB2 a dokumentem SAD to należy zauważyć, iż dane w zgłoszeniu celnym zostały wypełnione w oparciu o dokument PACKING LIST wystawiony przez podmiot, który jak ustalono w toku postępowania nie był faktycznym eksporterem towaru.
W tej sytuacji znalazło zastosowanie rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) Nr 791/2011 z dnia 3 sierpnia 2011 r., zgodnie z którym na wymienione towary pochodzące z Chin stawka cła antydumpingowego ostatecznego została utrzymana na poziomie określonym dla cła tymczasowego - 62,9 %.
W sprawie nie zaistniały przesłanki do odstąpienia przez organ celny od retrospektywnego księgowania należności celnych wynikających z długu celnego, o których mowa w art. 220 ust. 2 lit. b WKC, bowiem wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu, jeżeli świadectwo zostało wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera. Ponadto w przywołanym przepisie chodzi o "samodzielny" błąd organu, a nie taki, który powstał na skutek wprowadzenia w błąd przez zobowiązanego. W niniejszej sprawie uzyskanie świadectwa pochodzenia spowodowane było przedstawianiem przez eksportera nieprawidłowych danych i nie można mówić o błędzie organów celnych.
Powołując się na regulacje wspólnotowe organ odwoławczy stwierdził, że raport OLAF ma charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 o.p. i jako taki stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Organ wskazał, że brak tłumaczenia nagłówków poszczególnych rubryk tabeli nie stanowi uchybienia, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza, że organ odwoławczy udostępnił tłumaczenie uczestnikom postępowania.
Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 o.p. poprzez brak ustalenia rzeczywistego pochodzenia towaru - jego producenta, a tym samym błędne przyjęcie w sposób uproszczony pochodzenia towaru jako chińskiego. Towary zostały zadeklarowane przez zgłaszającego jako pochodzące z Malezji, co zostało podważone na podstawie raportu OLAF, natomiast przy imporcie towarów spółka nie przedstawiła faktury handlowej z deklaracją producenta, która mogłaby stanowić podstawę do zastosowania innej niż stawka cła antydumpingowego "pozostała" w wysokości 62,9 %.
Przedmiotowy towar nigdy nie trafił do Głównego Obszaru Celnego Malezji, wobec czego nie mógł zostać poddany jakiejkolwiek obróbce czy procesom technologicznym. Z raportu OLAF wynika, że uzyskanie świadectw pochodzenia spowodowane było nadużyciami, mającymi na celu uzyskanie malezyjskiego pochodzenia towarów - deklarowano innych nadawców w Porcie Klang, innych zaś Urzędowi Celnemu Malezji i MITI.W konsekwencji organ odwoławczy twierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa.
[...] Spółka Akcyjna zaskarżyła powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia, jak również uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
Skarżąca zarzuciła decyzji:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 121, art. 122 w zw. art. 187 § 1 i art. 191 o.p. poprzez bezkrytyczną i jednostronną ocenę materiału dowodowego i oparcie ustaleń na tej części materiału dowodowego, z której wynikały okoliczności dla skarżącej niekorzystne, przy jednoczesnym pominięciu części, potwierdzającej malezyjskie pochodzenie towaru;
b. art. 180 o.p. polegającego na wydaniu decyzji w oparciu o dokumenty stanowiące jedynie opis dokumentów źródłowych widzianych przez funkcjonariuszy OLAF, przy czym dokumenty te nie zostały włączone do postępowania,
c. art. 121, art. 122 w zw. art. 187 § 1 i art. 191 o.p. poprzez niepodjęcie przez organy działań zmierzających do ustalenia rzeczywistych procedur celnych zastosowanych w odniesieniu do kontenerów dostarczonych skarżącej, a tym samym rzeczywistego ich pochodzenia, w sytuacji gdy w materiale dowodowym znajdowały się dokumenty potwierdzające przeprowadzenie dwóch różnych procedur celnych w odniesieniu do tego towaru, tj. eksportu (formularz K2) oraz reeksportu (formularz ZB2);
d. art. 121, art. 122, art. 187 § 1 i art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 o.p. poprzez pominięcie w toku postępowania oraz w treści zaskarżonej decyzji wyjaśnienia procedur celnych stosowanych w Porcie Klang, w szczególności zaś powiązań między rejestrami ZB1 i ZB2, metodologii, według której przyporządkowano towar pochodzenia chińskiego wpisany do rejestru ZB1 do kontenerów obejmujących towary zakupione przez skarżącą, możliwości wyprowadzenia towaru poza FCZ Port Klang wyłącznie w oparciu o procedurę ZB2;
e. art. 121, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. poprzez zaniechanie zbadania przez organy czy w stosunku do spornych towarów była wystawiana deklaracja ZB4 lub inny dokument w przypadku przepakowywania kontenerów w FCZ, pozwalający na powiązanie numerów kontenerów, w których towar wpłynął do Portu Klang z numerami kontenerów, w których został odprawiony do Polski,
f. art. 194 § 1 i 3 w zw. z art. 180 § 1 i art. 188 o.p. polegającego na:
- bezzasadnym oddaleniu przez organ odwoławczy wniosków dowodowych skarżącej zmierzających do wykazania, że okoliczności wskazane w raporcie OLAF nie są prawdziwe,
- przyjęciu, że dokumenty urzędowe jakimi są certyfikaty pochodzenia wydane przez MITI, nie stanowią dowodu na malezyjskie pochodzenie wskazanego w nich towaru, bez wskazania jakiekolwiek dowodu, który zgodnie z treścią art. 194 § 3 o.p. tym faktom by zaprzeczał;
II. naruszenie prawa materialnego, tj.:
a. art. 220 ust. 1 WKC w zw. z art. 1 i art. 2 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) Nr 791/2011, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, w której zgłoszone przez podatnika do odprawy celnej towary zostały zgłoszone, zgodnie z certyfikatami pochodzenia wydanymi przez MITI, jako pochodzące z Malezji, a tym samym nie można wobec nich stosować przepisów nakładających cła antydumpingowe na towary chińskie;
b. art. 220 ust 2 WKC polegające na jego niezastosowaniu w sytuacji, w której zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wyraźnie wskazuje na potwierdzanie przez urzędy malezyjskie malezyjskiego pochodzenia importowanego towaru, wobec czego kwota należności celnych została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności, działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca kwestionowała twierdzenia organów, iż procedury ZB1 i ZB2 stosowane są wyłącznie w przypadku, gdy dany towar trafia do Portu Klang, ale nigdy nie wchodzi do malezyjskiego obszaru celnego, zaś w porcie nie może być poddany obróbce a jedynie czynnościom logistycznym. Przedstawione przez organ zestawienia sporządzone przez OLAF nie mogą stanowić dowodu zastępującego rzeczywiste formularze czy ewidencje ZB1 i ZB2. Zestawienia te bez materiału źródłowego, jako nieweryfikowalne pod kątem ich zawartości merytorycznej, nie mogą stanowić podstawy ustaleń faktycznych. Powiązanie pomiędzy towarami przypisanymi do ewidencji ZB1 i ZB2 zostało dokonane wyłącznie w oparciu o wagę, ilość opakowań i zadeklarowaną wartość, a tymczasem skarżąca nie była jedynym odbiorcą siatki z włókna szklanego, której transport odbywał się poprzez wskazany port. W świetle obowiązujących tam procedur reeksportowych, każdorazowo w przypadku przepakowania towarów w strefie FCZ w ramach reeksportu, konieczne jest wystawienie deklaracji ZB4 lub innego analogicznego dokumentu, który wskazuje na powiązanie pomiędzy numerami starych i nowych kontenerów.
Z ustaleń raportu ponad 1/3 wyeksportowanej przez [...] do Unii Europejskiej siatki z włókna szklanego nie została zarejestrowana w ewidencji ZB1/ZB2, lecz została wyeksportowana z terytorium Malezji. Zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że to właśnie ta część siatki była przedmiotem dostaw na rzecz skarżącej.
Skarżąca podniosła, że istnieje po jej stronie "dobra wiara" w rozumieniu art. 220 ust. 2 WKC. Skarżąca zamawiała dostawy siatki od dwóch podmiotów malezyjskich: [...] oraz [...]. Rozpoczynając współpracę z kontrahentami malezyjskimi dochowała należytej staranności w zakresie ich weryfikacji. Wydane przez władze malezyjskie zaświadczenia o rejestracji obydwu kontrahentów wskazują, iż są oni producentami zarejestrowanymi w odpowiednich urzędach i prowadzą produkcję siatki z włókna szklanego. Jako dokumenty wydane przez Ministerstwo Handlu Międzynarodowego i Przemysłu Malezji, powyższe zaświadczenia posiadają charakter dokumentów urzędowych. Przeprowadzona przez prezesa zarządu skarżącej spółki wizytacja fabryki malezyjskiego kontrahenta wykazała, że podmiot ten posiada infrastrukturę niezbędną do wytwarzania siatki z włókna szklanego i w których faktycznie realizowana jest produkcja. Podanie przez skarżącą Malezji jako kraju pochodzenia sprowadzanego towaru, wynikające z treści dokumentów urzędowych, posiada domniemanie prawdziwości. W jednym z załączników do raportu OLAF władze malezyjskie stwierdziły, że dokonały weryfikacji i potwierdziły, że produkt opisany w świadectwie pochodzenia spełnia kryteria pochodzenia wynikające z przepisów unijnych dla siatki z tworzywa. Organ, oddalając wnioski dowodowe strony – w szczególności wniosek o wystąpienie do Zarządu Portu Klang w celu uzyskania konkretnych informacji - dokonał oceny tych dowodów przed ich przeprowadzeniem.
Osobną skargę złożyła [...] Spółka z o. o. w W., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji.
Spółka zarzuciła decyzji:
I. naruszenie prawa materialnego, tj.:
a. art. 220 ust. 2 lit. b WKC poprzez jego niezastosowanie w całości i przez to błędną subsumpcję oraz naruszenia prawa procesowego, tj. art.191 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów przez nieprzyjęcie, że organy malezyjskie wydające świadectwo pochodzenia wiedziały lub powinny wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji oraz art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy prawo celne poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, przez co nie rozpatrzono przesłanek przewidzianych w art. 220 ust. 2 lit. b WKC, co uniemożliwiło odstąpienie od retrospektywnego księgowania długu celnego;
b. błędne zastosowanie art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) Nr 791/2011 z dnia 3 sierpnia 2011 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego i ostatecznego pobrania tymczasowego cła nałożonego na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, podczas gdy cło antydumpingowe na produkty wysłane z Malezji zostało nałożone rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) Nr 672/2012 z dnia 16 lipca 2012 r. rozszerzającym ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) nr 791/2011 wobec przywozu niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, które weszło w życie po dokonaniu zgłoszenia celnego w niniejszej sprawie.
II. Naruszenie prawa procesowego, tj.:
a. art. 178 § 1 i § 3, art. 187 § 1 o.p. w zw. art. 73 ust. 1 ustawy prawo celne poprzez odmowę udostępnienia spółce załączników do raportu OLAF i nie włączenia części załączników do materiału dowodowego, z których organ wywodzi skutki prawne, co w istotny sposób narusza prawo do obrony swoich praw i zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych;
b. art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy prawo celne poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego polegający na braku dokumentów źródłowych tzn. deklaracji ZB1/ZB2 i K1/K2, dokumentujących towary wpływające i wypływające z Portu Klang i poprzestaniu na analizie rejestrów ZB1/ZB2 dotyczących wejścia i wyjścia towarów w Wolnej Strefie Handlowej Portu Klang, zaniechanie analizy rejestrów K1/K2 dotyczących wejścia i wyjścia towarów na Główny Obszar Celny Malezji, co w świetle informacji zawartej w raporcie OLAF w części dotyczącej importera [...], że część przesyłek znajdowała się w zarówno w rejestrze ZB1/ZB2 jak i K1/K2 mogło prowadzić do błędnego ustalenia, że towary zgłoszone do oclenia przez spółkę nie pochodzą z obszaru celnego Malezji i mają chińskie pochodzenie;
c. art. 191 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy prawo celne poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, pominięcie świadectwa pochodzenia FORM A nr [...], którego prawdziwość została potwierdzona przez MITI, licencji na produkcję siatki z włókna szklanego uzyskanej przez [...], raportu z wizyty weryfikacyjnej w [...] potwierdzającego malezyjskie pochodzenie produktów tej firmy oraz nie uwzględnienie sprzeczności między treścią raportu OLAF a treścią jego załączników;
d. art. 180 § 1 o.p. w zw. z art. 4 pkt 2 i 3 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (t.j.: Dz. U. 2011 r., Nr 43, poz. 224 ze zm.) poprzez prowadzenie postępowania w oparciu o nieprzetłumaczone dokumenty sporządzone w języku obcym.
W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Postanowieniem z dnia 5 listopada 2014 r. Sąd postanowił połączyć sprawy ze skarg [...] S.A. (sygn. akt III SA/Gd 830/14) i [...] Spółki z o.o. (sygn. akt III SA/Gd 831/14) w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzić je dalej pod sygnaturą III SA/Gd 830/14.
W piśmie z dnia 18 lutego 2015 r. skarżąca [...] S.A. podniosła, że dopiero na etapie postępowania przed sądem administracyjnym otrzymała pełny załącznik nr 2 do raportu OLAF zawierający wszystkie dostawy spornej siatki wraz z przyporządkowaniem każdej partii towaru (nr SAD) do poszczególnych rejestrów ZB1 i ZB2. Niejasności i błędy w tym zestawieniu wskazują, że nie może ono być wyłącznym dowodem na chińskie pochodzenie towaru. Wskazała też na różnice m.in. w masie towaru wynikające z ww. zestawienia i dokumentów przewozowych dotyczących przedmiotowego zgłoszenia celnego. Zdaniem skarżącej, organy nie dokonały weryfikacji danych ujętych w zestawieniu będącym załącznikiem do raportu z obiektywnymi, bezspornymi danymi wynikającymi z dokumentacji przywozowej i celnej.
Ponadto w ocenie skarżącej, organy celne dokonały wewnętrznie sprzecznych ustaleń twierdząc z jednej strony, że swoje ustalenia co do powiązania poszczególnych towarów (SAD) z konkretnymi numerami rejestrów ZB1/ZB2 potwierdzających chińskie pochodzenie towarów opierają zasadniczo na zestawieniu stanowiącym załącznik do raportu OLAF, z drugiej zaś wskazują na możliwość powiązania z rejestrem ZB1/ZB2 wszystkich pięciu kontenerów objętych dostawą nr SAD [...]. Powyższe ustalenie pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią załącznika nr 2 do raportu OLAF. Wskazany SAD wymieniany jest bowiem w dwóch różnych częściach dokumentu. O ile kontenery nr [...], [...] i [...] zostały przyporządkowane do rejestrów ZB1/ZB2 o numerach [...] i [...] (pola w kolorze niebieskim oznaczające dopasowanie danych przez OLAF), o tyle kontenery nr [...] i [...] nie zostały powiązane z jakimikolwiek transportami pochodzącymi z Chin, ani z jakimikolwiek innymi, które dokonywane były w ramach procedury reeksportowej (pola zestawienia w kolorze białym). Nie można więc mieć wątpliwości, że przy tak zebranym materiale dowodowym brak było jakichkolwiek podstaw faktycznych do tego by naliczyć cło od towarów znajdujących się w dwóch kontenerów, których OLAF nie przyporządkował do odpowiednich rejestrów ZB1/ZB2, tymczasem organy celne w sposób instrumentalny za podstawę naliczenia cła antydumpingowego wzięły całość towarów wynikających z ww. SAD-u, co stanowi naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej.
Na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. pełnomocnik skarżącej Spółki [...] podał, że nieudostępnienie płyty z raportem OLAF na etapie postępowania przed organami administracji celnej stanowiło naruszenie przepisów postępowania - art. 180 § 1 w zw. z art.188 Ordynacji podatkowej. Skarżącej odmówiono udostępnienia załącznika nr 2 do raportu OLAF. Skarżąca dopiero w styczniu 2015 r. przed Sądem uzyskała żądany załącznik 2 do raportu, a zatem dopiero na tym etapie mogła realnie ocenić wartość dowodową raportu OLAF.
Ponadto, na ostatniej rozprawie pełnomocnik Spółki [...] zarzucił organom naruszenie art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 11 ust 3 i 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 883/2013 i brak zweryfikowania podstawy faktycznej materiału dowodowego uzyskanego od OLAF przez weryfikację dokumentów źródłowych. Rozbieżność numerów kontenerów została podniesiona dopiero na etapie rozpoznania sprawy przed sądem i nie pozwala na przyporządkowanie towaru ujętego w ZB1 i ZB2, zaś istotą sporu jest tożsamość towaru, a co za tym idzie rzetelność raportu OLAF.
Pełnomocnik Spółki [...] poparł stanowisko Spółki [...], w tym zawarte w piśmie z dnia 18 lutego 2015 r. Dodał, że organy zakwestionowały prawidłowość świadectw pochodzenia, nie uznając przy tym błędu organu malezyjskiego, który je wydał, a który zdaniem skarżącej spółki miał miejsce.
W raporcie OLAF widnieją oświadczenia przedstawicieli urzędu malezyjskiego, którzy wizytowali fabryki w Malezji, wobec czego ich rzeczą było dostrzec, że wystawienie świadectw pochodzenia w tych okolicznościach było niedopuszczalne.
Pełnomocnik organu odnosząc się do pisma uzupełniającego na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. stwierdził, że różnice pomiędzy treścią załącznika 2 do raportu a dokumentami znajdującymi się w aktach wynikają z faktu, że inne dokumenty stanowiły podstawę zgłoszenia celnego. Towary były zgłaszane w ramach procedury uproszczonej, w której nie dokonuje się kontroli towaru, a przyjmuje się dane wynikające z dokumentów. Stwierdził, że wysokość należności celnych jest uzależniona od wartości celnej towaru i jego ilości w m2, a tych skarżąca nie kwestionowała. Inne wartości nie mają znaczenia, wobec czego wskazywane przez skarżącą nieścisłości w przyporządkowaniu poszczególnych zgłoszeń do deklaracji ZB1 i ZB2 nie mają znaczenia takiego, jakie przypisuje im skarżąca.
W piśmie z dnia 26 marca 2015 r. pełnomocnik organu podtrzymał dotychczasowe stanowisko dotyczące niezgodności danych importowanego towaru. Podniósł, iż to że w zestawieniu przekazanym przez OLAF (załącznik nr 2) do ZB2 przypisane zostały kontenery o numerach [....] (wiersze od 2125 do 2134 tabeli w formacie exel) i [...] (wiersze od 2500 do 2509 tabeli w formacie exel), a zgłoszeniem celnym nr [...] zgłoszony został towar przywieziony do Polski w kontenerach o numerach [...] i [...] to nie ulega wątpliwości, że jest to omyłka pisarska.
W przypadku jednego z kontenerów zamieniono kolejność 2 i 3 litery z numeru [...] zamiast [...], zaś w przypadku drugiego kontenera błędnie wpisano pierwszą cyfrę w numerze kontenera [...], zamiast [....].
Organ wyjaśnił, że rejestr ZB2 nie zawiera jedynie numerów kontenerów ale inne dane jak np. odbiorca towaru, nazwa statku, datę wysyłki towaru, które określają kto jest odbiorcą towaru wymienionego w deklaracji [....]. Natomiast dokumenty przewozowe załączone do zgłoszenia celnego, w tym konosament morski, wskazują jakie kontenery stanowiły przedmiot importu i są to kontenery [...] i [...]. Potwierdzeniem wystąpienia omyłki pisarskiej jest również sprawdzenie siódmej cyfry (cyfra kontrolna) zgodnie z międzynarodowym kodeksem identyfikacji kontenerów zaproponowanym przez [....] (B.I.C.) ([...]). Wskazał również, że całość danych dotyczącą kontenerów wymienionych w [...] można uzyskać w sposób kompletny z załączniku nr 2 w wersji elektronicznej zakładając filtr na kolumnę B (SADNO) poprzez wybranie (zaznaczenie) zgłoszeń celnych: [...] i [...] oraz ww. ZB2.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola zaskarżonych rozstrzygnięć przeprowadzona w oparciu o ww. kryterium prowadzi do uznania, że skargi są zasadne.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie są decyzje organów celnych ustalające, że krajem pochodzenia importowanego towaru nie jest Malezja, a Chiny oraz - na skutek tego ustalenia - nakładające cło antydumpingowe.
Na wstępie należy wskazać, że głównym instrumentem unijnej polityki ochrony rynku wspólnotowego przed praktykami polegającymi na obchodzeniu przepisów rozporządzeń antydumpingowych są akty prawne - rozporządzenia Rady wydawane na podstawie art. 13 rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. Urz. UE L nr 343 str. 51). Procedura przewidziana powołanym przepisem gwarantuje uczestnikom obrotu handlowego z krajami nie należącymi do Wspólnoty zabezpieczenia ich interesów - czyniąc jawnymi podejrzenia o obchodzenie przepisów antydumpingowych w odniesieniu do praktyki handlowej podmiotów działających w konkretnych Państwach i stwarzając możliwość dostosowania swej działalności do tej sytuacji.
Przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 727 ze zm.) stanowi, że do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Dział IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) dotyczy postępowania podatkowego.
Zatem do niniejszego postępowania zastosowanie miały przepisy Ordynacji podatkowej.
Natomiast podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć stanowi w niniejszej sprawie art. 78 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej zwanego "WKC"), w myśl którego po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia, zaś ust. 3 ww. artykułu stanowi, jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują zgodnie z wydanymi przepisami niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane którymi dysponują.
Nie może też budzić wątpliwości, że zasadnicze znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy ma regulacja zawarta w art. 67 WKC. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli szczególne przepisy nie stanowią inaczej, datą, którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której są zgłaszane towary - jest data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne - pod warunkiem przedstawienia towarów organom celnym, zgłoszenia, które spełniają warunki określone w art. 62, są natychmiast przyjmowane przez te organy (art. 63 WKC).
Dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru podlegającego należnością przywozowym, a w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego powstaje dług celny (art. 201 ust. 1 lit. a i ust. 2 WKC).
Dzień zgłoszenia celnego jest także wyznacznikiem dla zastosowania wobec towarów objętych zgłoszeniem celnym - środków polityki handlowej, jeżeli takie mają zastosowanie do danego towaru. Chodzi mianowicie o środki pozataryfowe, takie jak środki antydumpingowe w postaci ceł antydumpingowych, wprowadzane na mocy rozporządzeń Rady (WE) w wyniku postępowania antydumpingowego prowadzonego przez Komisję Europejską, jeżeli postępowanie takie wykaże stosowanie praktyk dumpingowych w przywozie określonego towar na wspólnotowy obszar celny.
Przedmiotem importu w niniejszej sprawie była siatka podtynkowa z włókna szklanego, zaklasyfikowana do kodu TARIC 7019 59 00 10.
Dla towarów zgłaszanych do procedury dopuszczenia do obrotu w dniu przyjęcia przedmiotowego zgłoszenia celnego, tj. w dniu 15 lipca 2011 r., pochodzącego z Malezji, zaklasyfikowanego do kodu TARIC 7019 59 00 10, stawka celna erga omnes wynosiła 7 %, a preferencyjna - 3,5 %.
Wobec przedmiotowego towaru zastosowano stawkę preferencyjną w wysokości 3,5 %, na podstawie przedłożonego przez importera świadectwa pochodzenia Form A, potwierdzającego malezyjskie pochodzenie.
I tak, w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego dla towaru zaklasyfikowanego do kodu TARIC 7019 59 00 10, pochodzącego z Chin, obowiązywało rozporządzenie Komisji (UE) Nr 138/2011 z dnia 16 lutego 2011 r., nakładającego tymczasowe cło antydumpingowe na przywóz niektórych tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. U. UE.L.2011.43.9), na mocy którego został nałożony na przywóz niektórych tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych o wadze powyżej 35g/m², objętych m.in. kodem 7019 59 00 10, obowiązek poboru tymczasowego cła antydumpingowego.
Natomiast w dniu 10 sierpnia 2011 r. weszło w życie rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) nr 791/2011 z dnia 3 sierpnia 2011 r. (Dz. Urz. L 204/1 z dnia 9 sierpnia 2011 r.) w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego i ostatecznego pobrania tymczasowego cła nałożonego na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, na mocy którego na towary pochodzące z Chin została utrzymana stawka w wysokości - 62,9%.
Z uwagi na otrzymane w 2011 r. informacje o unikaniu ceł antydumpingowych nałożonych na chińskie tkaniny siatkowe o otwartych oczkach z włókien szklanych, Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych przeprowadził wspólne dochodzenie w Malezji z udziałem urzędników Republiki Czeskiej, Niemiec, Rumunii i kompetentnych władz malezyjskich.
Z dochodzenia sporządzono raport końcowy, który przedłożono organom celnym państw Unii Europejskiej, także Polski. Do Urzędu Celnego raport ten wpłynął w dniu 26 lipca 2013 r. Na treści tego raportu oparły się organy celne w niniejszej sprawie ustalając, że przedmiotowe tkaniny siatkowe o otwartych oczkach miały niepreferencyjne pochodzenie chińskie.
Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) ustanowiony został decyzją Komisji z dnia 28 kwietnia 1999 r. (Dz.U.UE.L.1999.136.20), a kwestie dotyczące prowadzonych przezeń dochodzeń normowało Rozporządzenie Nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. (Dz.U.UE.L.1999.136.1).
Art. 9 tego Rozporządzenia stanowił, że na zakończenie dochodzenia prowadzonego przez Urząd opracowuje on raport, oraz że raporty stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym Państwa Członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania.
Obecnie Rozporządzenie Nr 1073/1999 zastąpione zostało Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) Nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r., dotyczącym dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999, które weszło w życie w dniu 1 października 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.248.1).
Także to Rozporządzenie - Nr 883/2013 - stanowi w art. 11 ust. 1, że po zakończeniu dochodzenia przez Urząd, sporządza się raport. W myśl art. 11 ust. 2 Rozporządzenia raporty stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym państwa członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach co raporty urzędowe sporządzane przez krajowych kontrolerów administracyjnych.
Tak więc z przywołanych przepisów wynika wprost, że raport OLAF stanowi dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym i że posiada taką samą wartość dowodową, jak podobne dokumenty sporządzane w postępowaniach prowadzonych przed organami krajowymi.
Raporty i zalecenia sporządzane w następstwie dochodzenia zewnętrznego i wszelkie związane z nimi stosowne dokumenty są przekazywane właściwym organom zainteresowanych państw członkowskich zgodnie z przepisami dotyczącymi dochodzeń zewnętrznych oraz, w razie konieczności, właściwym służbom Komisji - art.11 ust. 3 rozporządzenia.
Ponadto z art. 11 ust. 4 przywołanego rozporządzenia wynika, że wskazany raport, jak również wszystkie związane z nim dokumenty przekazywane są danej instytucji, organowi, urzędowi lub agencji, które podejmują działania, w szczególności dyscyplinarne lub prawne, uzasadnione wynikami dochodzenia. Normatywna treść przywołanych przepisów musi też uwzględniać cele wyraźnie deklarowane przez prawodawcę unijnego, zwłaszcza w pkt 31, pkt 28 i pkt 49 wprowadzenia do przywołanego rozporządzenia (vide: wyrok NSA z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt I GSK 376/13, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Z przywołanych regulacji wynika więc, że wskazany raport OLAF i we wcześniejszym stanie prawnym i obecnie stanowi dopuszczalny dowód w prowadzonym przez odpowiednie organy postępowaniu celnym, ukierunkowanym na przeprowadzenie kontroli zgłoszenia celnego.
Nie można zgodzić się w tej sytuacji z zarzutami skargi, że raport nie jest dowodem, a jedynie opisem widzianych przez funkcjonariuszy dokumentów źródłowych, które nie zostały włączone do przedmiotowego postępowania. Jest to, jak wyżej wskazano, dowód zrównany z protokołami kontroli.
Niemniej raport OLAF - który stanowi dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym, podlega takim samym regułom oceny jak reguły mające zastosowanie w zakresie dowodów zgromadzonych w prowadzonym przez krajowe organy celne postępowaniu. Innymi słowy, aby na podstawie dowodu poczynić ustalenia istotne dla rozstrzygnięcia sprawy musi on być wiarygodny i weryfikowalny na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Przede wszystkim jednak dowód ten nie powinien zawierać nieścisłości lub niejasności, które mogą nasuwać wątpliwości co do zgodności z istniejącym stanem rzeczy.
Zdaniem Sądu, znajdujący się w aktach raport OLAF w zakresie, w jakim odnosi się do towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia 15 lipca 2011 r., nr [...], zawiera nieścisłości, które budzą wątpliwości co do jego rzetelności, a które nie zostały wyjaśnione na etapie postępowania przed organami celnymi.
Jak wynika z raportu OLAF opisano w nim m.in. obowiązujące w porcie procedury oraz powiązano konkretne partie materiałów wysłane w kontenerach o konkretnych numerach z ich przeładunkiem do innych kontenerów, których numery także wskazano.
Również w decyzjach organy wskazały szczegółowo numery kontenerów, w których przywieziono chińską siatkę z włókna szklanego, numer przypisanej im deklaracji importowej ZB1, numery kontenerów, do których towar przeładowano i numer deklaracji importowej ZB2, w której kontenery te zostały ujęte.
Ponadto w decyzjach przypisano też towary, przywiezione z Chin w kontenerach o konkretnych numerach, do konkretnych zgłoszeń celnych dotyczących towarów wysyłanych z Portu Klang jako towary o pochodzeniu malezyjskim.
Zatem numery kontenerów mają istotne znaczenie dla prześledzenia drogi konkretnego towaru z Chin do miejsca przeznaczenia w Unii Europejskiej. Tym bardziej, że powiązania między towarami przypisanymi do ZB1 i ZB2, nie zostały dokonane w oparciu o wagę, ilość opakowań i zadeklarowaną wartość, bowiem uczyniono to w oparciu o numer referencyjny ZB1, który ujmowany jest w deklaracji ZB2. Obie zaś deklaracje, co należy podkreślić, zawierają dane o numerach kontenerów, co pozwala na ustalenie, w których kontenerach towar wprowadzono do Poru Klang i kontenerów, w których miejsce to opuściły.
W niniejszej sprawie takie powiązanie wraz z przypisaniem do poszczególnych rejestrów ZB1/ZB2 miało wynikać z załączonego do akt sprawy - wydruku w formie papierowej z wyciągu z załącznika nr 2 do raportu OLAF (dalej również: jako załącznik nr 2). Poza sporem było, że zgłoszenie celne z dnia 15 lipca 2011 r., nr [...] obejmowało pięć kontenerów.
Jednym z zarzutów podnoszonych przez obie skarżące spółki było udostępnienie treści raportu OLAF z pełną treścią załącznika nr 2 w formie płyty CD dopiero na etapie postępowania przed sądem. W konsekwencji udostępnienia treści załącznika nr 2 w formie elektronicznej, w piśmie procesowym z dnia 18 lutego 2015 r. (stanowiącym uzupełnienie skargi), skarżąca spółka [...] podniosła zarzut "braku przyporządkowania" dwóch kontenerów (z pięciu,) które były objęte zgłoszeniem celnym nr [...].
Trzeba tu zaznaczyć, że po udostępnieniu spółkom treści załącznika nr 2, przedmiotowy zarzut został sformułowany tylko w odniesieniu do ww. zgłoszenia celnego. W pozostałych sprawach rozpoznawanych przez tut. Sąd, w tym w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 832/14 takie jednoznaczne przyporządkowania kontenerów w załączniku nr 2 do raportu OLAF zostały dokonane.
Jak wywodziła skarżąca spółka przedmiotowe zgłoszenie wymieniane jest w dwóch różnych częściach dokumentu (tj. załącznika nr 2 do raportu OLAF w formie elektronicznej), i o ile kontenery o numerach: [...], [...] i [...] zostały przyporządkowane do rejestrów ZB1/ZB2 o numerach [...] i [...] (pola w kolorze niebieskim), o tyle kontenery numerach: [...] i [...] nie zostały powiązane z jakimikolwiek transportami pochodzącymi z Chin, ani z jakimikolwiek innymi, które dokonywane były w ramach procedury reeksportowej (pola w kolorze białym).
Niemniej, co należy również zaznaczyć, obie skarżące spółki miały w toku postępowania dostęp do materiału dowodowego, który znajduje się w aktach administracyjnych w formie papierowych wydruków (tj. wyciągu z załącznika nr 2 do raportu OLAF).
Jednak materiał ten, tak istotny z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zawiera nieścisłości, które poddają pod wątpliwość jego moc dowodową w odniesieniu do przedmiotowego zgłoszenia.
Jak przyznał w piśmie z dnia 26 marca 2015 r. pełnomocnik organu - w zestawieniu przekazanym przez OLAF (załącznik nr 2) do ZB2 przypisane zostały kontenery o numerach [...] (wiersze od 2125 do 2134 tabeli w formacie exel) i [...] (wiersze od 2500 do 2509 tabeli w formacie exel), a zgłoszeniem celnym nr [...] zgłoszony został towar przywieziony do Polski w kontenerach o numerach [...] i [...].
Tym samym zasadniczy dowód w postaci załącznika nr 2 do raportu OLAF, dotyczący powiązania konkretnych partii towarów wysłanych w kontenerach o konkretnych numerach, który został przekazany organom celnym zawiera w zakresie przedmiotowego zgłoszenia nieścisłości. Dotyczy to również, co istotne, dowodu w postaci wydruków w formie papierowej znajdujących się w aktach sprawy.
W okolicznościach niniejszej sprawy, wbrew stanowisku organu, rozbieżności tych nie można kwalifikować jako oczywistych omyłek pisarskich, mimo że dotyczą zmiany kolejności litery czy błędnego wpisania innej cyfry. Tym bardziej, że nie zostały one popełnione przez organy celne lecz są zawarte w przekazanym im dokumencie.
Istniejące w załączniku nr 2 do raportu OLAF nieścisłości, nie mogą być wyjaśniane przez organ dopiero na etapie postępowania sądowego, zwłaszcza że przedstawiona argumentacja zmierza m.in. do wykazania tożsamości kontenerów, co wiąże się z koniecznością dokonania ustaleń w tym zakresie. Niewątpliwie też akceptacja takiego postępowania organu, naruszałaby prawa stron do obrony.
Ponadto, kognicja sądu administracyjnego nie obejmuje dokonywania ustaleń w sprawie. Sąd może jedynie z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania - art. 106 § 3 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Podkreślić należy, że w sytuacji gdy organ celny dysponuje dokumentem urzędowym w postaci raportu OLAF, to dostrzegając wadliwość tego dowodu, w tym przypadku jego nieścisłości, zobligowany jest wyjaśnić sprawę w sposób nie budzący wątpliwości. Sam fakt wydania przez OLAF raportu, z takiego obowiązku organu celnego nie może zwalniać. Wynika to wprost z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, który nakłada na organ celny obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z kolei art. 191 Ordynacji podatkowej wyraża zasadę swobodnej oceny dowodów, według której organ celny prowadzący postępowanie podatkowe, przy ocenie wiarygodności zgromadzonych dowodów nie jest skrępowany żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych dowodów i dokonuje tej oceny w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania opartego na zebranym materiale dowodowym.
W świetle dokonanych rozważań, należy uznać, że doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Niewątpliwie załącznik nr 2 do raportu OLAF w zakresie w jakim odnosi się do objętego przedmiotowym zgłoszeniem towaru, zawiera nieścisłości, które budzą wątpliwości co do jego rzetelności i nie pozwalają na oparcie na nim ustaleń faktycznych. Dlatego organ odwoławczy powinien wyjaśnić zaistniałe rozbieżności, a następnie rozważyć czy podjęte przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcie było prawidłowe.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł, że nie może być ona wykonana.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło