III SA/Gd 844/14
WyrokWSA w Gdańsku2015-04-23
Skład orzekający: Jacek Hyla, Alina Dominiak, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy raport OLAF, sporządzony po wydaniu ostatecznej decyzji celnej, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania w sprawie określenia długu celnego, a także czy proces powlekania siatki z włókna szklanego w Malezji jest wystarczający do uznania jej preferencyjnego pochodzenia?Ratio decidendi
Raport OLAF, mimo sporządzenia po wydaniu ostatecznej decyzji, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę ujawnienia się nowych okoliczności faktycznych, które istniały przed wydaniem decyzji, ale nie były znane organowi. Proces powlekania siatki z włókna szklanego w Malezji nie jest wystarczający do uznania jej preferencyjnego pochodzenia, gdyż nie stanowi wystarczającej obróbki lub przetworzenia w rozumieniu przepisów prawa celnego, a do uzyskania preferencyjnego pochodzenia wymagana jest produkcja z przędzy przy użyciu urządzeń tkackich, których w badanych fabrykach nie stwierdzono.Stan faktyczny
Spółka A. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, która w wyniku wznowionego postępowania uchyliła wcześniejszą decyzję dotyczącą długu celnego i określiła należność celną. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując m.in. dopuszczalność raportu OLAF jako dowodu oraz uznanie procesu powlekania siatki w Malezji za niewystarczający do preferencyjnego pochodzenia. Sprawa dotyczyła importu siatki z włókna szklanego, dla której zastosowano preferencyjną stawkę celną na podstawie świadectwa pochodzenia z Malezji, jednak raport OLAF wskazał na podejrzenie pochodzenia towaru z Chin i niewystarczający proces obróbki w Malezji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 29 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji dotyczącej długu celnego oddala skargę.
Decyzją z dnia 29 sierpnia 2014 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 31 marca 2014 r., nr [...], którą to organ po przeprowadzeniu postępowania wznowionego uchylił w całości decyzję nr [...] z dnia 27 maja 2011 r., określił niezaksięgowaną kwotę należności celnych typu A00 w wysokości 5 323 zł podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu oraz na podstawie art. 65 ust. 5 ustawy Prawo celne odstąpił od poboru odsetek od ww. niezaksięgowanej kwoty cła.
W podstawie prawnej decyzji organu pierwszej instancji powołano art. 207, art. 245 § 1 ust. 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), art. 65 ust. 5, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 727 ze zm.), art. 20 ust. 3 lit. c, art. 27, art. 78, art. 220 ust. 1, art. 221 ust 1, art. 222 ust 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zm.), art. 97 f ust. 2 lit. a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz WE L 253 z dnia 11 października 1993 r., str. 1 ze zm.).
Utrzymując w mocy decyzję z dnia 31 marca 2014 r., organ odwoławczy wskazał, że w dniu 26 kwietnia 2011 r. P. Sp. z o.o., działając jako przedstawiciel bezpośredni w imieniu spółki A. zgłosił celem dopuszczenia do obrotu towar w postaci siatki z włókna szklanego, który zaklasyfikowano do kodu 7019 59 00 10. Eksporterem towaru była firma G. z Malezji. Zgłoszenie celne do wnioskowanej procedury zostało przyjęte i zarejestrowane pod nr [...]. Wobec przedmiotowego towaru została zastosowana stawka celna preferencyjna w wysokości 3,5 % na podstawie świadectwa pochodzenia Form A nr [...].
W lipcu 2013 r. do Urzędu Celnego w [...] wpłynął raport końcowy Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (dalej: "OLAF") z przeprowadzonego przy współpracy malezyjskich władz administracyjnych dochodzenia, które dotyczyło eksportu siatki z włókna szklanego do UE. Dochodzenie przeprowadzono w związku z podejrzeniem, że towar deklarowany jako pochodzący z Malezji faktycznie pochodzi z Chińskiej Republiki Ludowej. Wyniki oraz wnioski z przeprowadzonej w Malezji przez OLAF misji zawarte zostały w raporcie z dnia 12 kwietnia 2013 r. oraz w raporcie końcowym z dnia 2 maja 2013r., nr [...].
W rezultacie, postanowieniem z dnia 26 listopada 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] dotyczącą zgłoszenia celnego [...] w zakresie określenia prawidłowej kwoty długu celnego.
Organ odwoławczy wskazał, że z dokumentów odnoszących się do zgłoszenia [...] wynika, że towar stanowiący przedmiot postępowania przywieziony został z Malezji w dwóch kontenerach o numerach: [...], [...]. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje jednak podstaw do przyjęcia, że towar posiada pochodzenie chińskie. Jako kraj pochodzenia spornych towarów przyjęto zatem zadeklarowaną przez stronę Malezję. Organy kategorycznie zakwestionowały jednak dopuszczalność zastosowania wobec towaru preferencyjnej stawki celnej. Po pierwsze stwierdzono, że z treści Raportu OLAF wynika, że uzyskanie od MITI świadectw pochodzenia było spowodowane nadużyciami, które miały na celu uzyskanie malezyjskiego pochodzenia towarów. Ponadto w Raporcie w części dotyczącej eksporterów malezyjskich odnośnie firmy G. jednoznacznie wskazano, że przy ubieganiu się o świadectwa potwierdzające preferencyjne malezyjskie pochodzenie G. przedstawił MITI fałszywe informacje. W toku dochodzenia prowadzonego przez OLAF ustalono, że G. z uwagi na posiadane urządzenia mógł jedynie realizować proces powlekania tkanin siatkowych, co nie stanowi wystarczającej obróbki towaru dla uznania jego preferencyjnego pochodzenia. Organ odwoławczy podkreślił, że organy celne na żadnym etapie postępowania nie kwestionowały istnienia w fabrykach w Malezji infrastruktury niezbędnej do powlekania siatki. Fakt ten został również potwierdzony w Raporcie OLAF, jednak łącznie z okolicznością, że proces powlekania jest niewystarczający dla uzyskania preferencyjnego malezyjskiego pochodzenia. Warunkiem jego uzyskania zgodnie z obowiązującymi przepisami tj. art. 76 ust. 1 RWKC jest bowiem wytwarzanie (produkcja) wyrobów z przędzy, a ta wymaga urządzeń tkackich, których nie stwierdzono w badanych fabrykach. Zatem sporne towary z cała pewnością nie zostały wyprodukowane w Malezji, a jedynie - na co wskazywała także strona w toku postępowania - poddane na jej obszarze procesowi powlekania "surowej" siatki specjalnym roztworem nadającym jej cech fizycznych i chemicznych, które decydują o możliwości przemysłowego wykorzystania tego materiału.
Skargę do Sądu wniosła Spółka A. z siedzibą w P. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego i zasądzenie od organów kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonym decyzjom zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a). art. 121, art. 122 w zw. art. 187 § 1 i art. 191 o.p. poprzez bezkrytyczną i jednostronną ocenę materiału dowodowego i dowolne oparcie poczynionych ustaleń na tej części materiału dowodowego, z której wynikały okoliczności dla skarżącej niekorzystne, przy jednoczesnym pominięciu tej jego części, która jednoznacznie potwierdzała fakt, że sprowadzany towar miał pochodzenie malezyjskie;
b). art. 180 o.p. polegającego na wydaniu decyzji w oparciu o dokumenty, które nie stanowią dowodów w rozumieniu tego przepisu lecz są jedynie opisem widzianych przez kontrolujących - funkcjonariuszy OLAF, dokumentów źródłowych, przy czym dokumenty te nie zostały włączone do postępowania w sprawie;
c). art. 194 § 1 i 3 w zw. z art. 180 § 1 i art. 188 o.p. polegającego na przyjęciu, że dokumenty urzędowe jakimi są certyfikaty wydane przez MITI, nie stanowią dowodu na malezyjskie pochodzenie wskazanego w nich towaru, bez wskazania jakiegokolwiek dowodu, który zgodnie z treścią art. 194 § 3 o.p. tym faktom by zaprzeczał,
d). art. 180 § 1 i art. 188 o.p. poprzez oddalenie przez organ odwoławczy wniosków dowodowych skarżącej dotyczących przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego do spraw włókiennictwa, który miał służyć wykazaniu istnienia dużego wpływu procesów jakim poddawany był sporny towar w Malezji dla końcowej postaci produktu, co miało kluczowe znaczenie dla przedmiotowej sprawy,
e). art. 240 § 1 pkt 5) w zw. z art. 241 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędne
zastosowanie polegające na uznaniu, że nowe dowody w postaci raportów OLAF powstałych po wydaniu decyzji ostatecznej, w przedmiocie której wznowiono postępowanie, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego, w sytuacji gdy w świetle powyższego przepisu podstawę taką stanowić mogą wyłącznie okoliczności i dowody istniejące w chwili wydania decyzji pierwotnej, które nie były wówczas znane organowi wydającemu decyzję podlegającą uchyleniu w trybie wznowienia;
f). art. 24 WKC polegające na jego niezastosowaniu ze względu na bezzasadne przyjęcie, iż proces przetwarzania siatki w zakładach Malezyjskich nie był wystarczający do uznania Malezji jako kraju, w którym został on poddany ostatniej istotnej, ekonomicznie uzasadnionej obróbce lub przetworzeniu, co stanowiło istotny etap wytwarzania w przedsiębiorstwie przystosowanym do tego celu.
II. naruszenie prawa materialnego, tj.:
a). art. 220 ust 2 WKC polegające na jego niezastosowaniu w sytuacji, w której zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym w szczególności certyfikaty MITI i towarzysząca im korespondencja mailowa tajskiego ministerstwa, wyraźnie wskazują na potwierdzanie przez te urzędy malezyjskiego pochodzenia importowanego towaru i wobec czego kwota należności celnych została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego.
W treści uzasadnienia skargi w pierwszej kolejności zawarto obszerną argumentację mającą wykazać nieprawidłowości przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i w konsekwencji błędne przyjęcie przez organy, że objęty zgłoszeniem towar pochodzi z Chin. Podkreślono, że nawet z ustaleń OLAF wynika, że cześć siatki wyeksportowanej do UE nie została zarejestrowana w ewidencji ZB1/ZB2, lecz wyeksportowana z terytorium Malezji. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w żadnym wypadku nie daje zaś postaw do kwestionowania, że to właśnie ta cześć siatki była przedmiotem dostaw na rzecz A..
Skarżąca podniosła ponadto, że istnieje po jej stronie "dobra wiara" w rozumieniu art. 220 ust. 2 WKC. Skarżąca zamawiała dostawy siatki od dwóch podmiotów malezyjskich: G. oraz GF. Rozpoczynając współpracę z kontrahentami malezyjskimi dochowała należytej staranności w zakresie ich weryfikacji. Wydane przez władze malezyjskie zaświadczenia o rejestracji obydwu kontrahentów wskazują, iż są oni producentami zarejestrowanymi w odpowiednich urzędach i prowadzą produkcję siatki z włókna szklanego. Jako dokumenty wydane przez Ministerstwo Handlu Międzynarodowego i Przemysłu Malezji, powyższe zaświadczenia posiadają charakter dokumentów urzędowych. Przeprowadzona przez prezesa zarządu skarżącej spółki wizytacja fabryki malezyjskiego kontrahenta wykazała, że podmiot ten posiada infrastrukturę niezbędną do wytwarzania siatki z włókna szklanego i w których faktycznie realizowana jest produkcja. Zakłady te były wyposażone w urządzenia pozwalające na produkcję towaru wskazanego w zaświadczeniach z malezyjskiego rejestru przedsiębiorców. Dokonanie przez OLAF odmiennych ustaleń co do zakresu czynności produkcyjnych realizowanych w obu przedmiotowych fabrykach jest o tyle niemiarodajne, że raport, w tym wszelkie czynności kontrolne i operacyjne związane z jego opracowaniem, miały miejsce dopiero w 2013 r., po zniesieniu preferencji celnych na produkty pochodzenia malezyjskiego, co skutkowało wygaszaniem skali i zakresu produkcji w obu fabrykach. Obserwacje OLAF są nieadekwatne do sytuacji mającej miejsce w 2011 r., kiedy towar został wyprodukowany.
Podanie przez skarżącą Malezji jako kraju pochodzenia sprowadzanego towaru, wynikające z treści dokumentów urzędowych, posiada domniemanie prawdziwości.
Organy celne zdaniem skarżącej nie przestawiły zaś żadnego dowodu, który podważałby konsekwentne stanowisko władz malezyjskich.
Skarżąca wskazała nadto, że zaskarżona decyzja wydana została w trybie nadzwyczajnym, tj. w ramach wznowienia postępowania, a konkretnie na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 oraz art. 241 § 1 Ordynacji podatkowej. Powyższe oznacza, że podstawą wznowienia postępowania podatkowego w niniejszej sprawie powinno być pojawienie się istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania pierwotnych decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Pierwotne postępowanie zakończyło się wydaniem przez Naczelnika Urzędu Celnego ostatecznej decyzji z dnia 6 grudnia 2012 r., w której umorzył postępowanie wszczęte z urzędu w sprawie kontroli przedmiotowego zgłoszenia celnego. W efekcie, aby poddanie powyższej decyzji kontroli w trybie nadzwyczajnym było dopuszczalne na wskazanej przez organ I instancji podstawie prawnej, te nowe okoliczności i dowody musiały istnieć już w dniu wydania pierwotnych decyzji umarzających postępowanie. Tymczasem zaznaczyć należy, że całość poczynionych przez Naczelnika Urzędu Celnego w zaskarżonych decyzjach ustaleń, które doprowadziły do uchylenia pierwotnej decyzji i określenia niezaksięgowanej kwoty należności celnych w innej wysokości niż wynikało to ze zgłoszenia celnego, poczynione zostało w oparciu o raporty i inne materiały opracowane przez OLAF. Powyższe znajduje oczywiste odzwierciedlenie w redakcji zaskarżonej decyzji, która stanowi w znacznej części mechaniczne powielenie treści raportu końcowego z dnia 2 maja 2013 r., a także części raportu z misji sporządzonego w dniu 12 kwietnia 2013 r. Zestawienie powyższych dat z datą wydania pierwotnej decyzji w stosunku do Skarżącego, będącej przedmiotem wznowienia postępowania w niniejszej sprawie, pozwala na jednoznaczne uznanie, że całość dokumentów pochodzących od OLAF i wpływających na zmianę oceny stanu faktycznego sprawy powstało prawie pół roku po wydaniu pierwotnych decyzji. W świetle zatem literalnego brzmienia art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wskazane dowody z jednej strony nie mogły in casu stanowić podstawy do wszczęcia postępowania w nadzwyczajnym trybie jakim jest wznowienie postępowania, z drugiej zaś, nawet przy hipotetycznym założeniu, że wznowienie postępowania z innych powodów było dopuszczalne, nie mogły w jego ramach dokonywać ustaleń w oparciu o wskazane dowody. W sytuacji zatem gdy w aktach sprawy brak innych dowodów, które mogłyby stanowić podstawę do zakwestionowania malezyjskiego pochodzenia spornych towarów, w szczególności wydanych przez MITI świadectw pochodzenia dla spornych towarów, nie ulega wątpliwości, że obowiązkiem organu meriti było wydanie decyzji odmawiającej uchylenia pierwotnej decyzji umarzającej postępowanie w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem importu w niniejszej sprawie była siatka podtynkowa z włókna szklanego, dla której wskazano kod TARIC 7019 59 00 10. Dla towarów zgłaszanych do procedury dopuszczenia do obrotu w dniu przyjęcia przedmiotowego zgłoszenia celnego, tj. w dniu 26 kwietnia 2011 r. pochodzących z Malezji, zaklasyfikowanych do kodu TARIC 7019 59 00 10, stawka celna erga omnes wynosiła 7 %, a preferencyjna - 3,5 %.
W związku ze złożeniem przez importera świadectwa pochodzenia FORM A już po dopuszczeniu towaru do obrotu, wydana została przez Naczelnika Urzędu Celnego decyzja z dnia 27 maja 2011 r. uwzględniająca zastosowanie preferencyjnej stawki celnej 3,5% w miejsce stawki konwencyjnej 7% i rozstrzygająca o zwrocie cła w wysokości nadpłaconej. Decyzja ta stała się ostateczna. W tej sytuacji ujawniona przez organ administracji w 2013 r. na podstawie raportu OLAF okoliczność pochodzenia importowanego towaru z innego kraju niż wskazany w zgłoszeniu celnym została słusznie uznana za nową okoliczność faktyczną istniejącą w dacie orzekania przez organ administracji w dniu 27 maja 2011 r. lecz nieznaną temu organowi (art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej). Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut strony skarżącej co do tego, że nie została spełniona przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej z uwagi na to, że raport OLAF powstał już po wydaniu decyzji z 27 maja 2011 r. Zwrócić bowiem należy uwagę, że przywołany przepis określa dwie odrębne przesłanki wznowienia postępowania: pierwszą z nich jest ujawnienie się nowych okoliczności faktycznych, zaś drugą jest ujawnienie się nowych dowodów. Każda z tych przesłanek musi spełniać kryteria istnienia w dacie wydania ostatecznej decyzji oraz braku wiedzy organu wydającego decyzję o jej istnieniu. Z pewnością nie zachodzi w sprawie niniejszej przesłanka wyjścia na jaw dowodu istniejącego w dacie wydania decyzji. Raport OLAF, na który powołała się skarżąca spółka powstał bowiem już po 27 maja 2011 r. Natomiast okoliczność faktyczna istotna dla rozstrzygnięcia w postaci pochodzenia towaru innego niż określone w zgłoszeniu celnym niewątpliwie istniała w dacie 27 maja 2011 r., choć wiedzę na jej temat organ uzyskał dopiero z raportu OLAF.
Z uwagi na otrzymane w 2011 r. informacje o unikaniu ceł antydumpingowych nałożonych na chińskie tkaniny siatkowe o otwartych oczkach z włókien szklanych, Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych przeprowadził wspólne dochodzenie w Malezji z udziałem urzędników Republiki Czeskiej, Niemiec, Rumunii i kompetentnych władz malezyjskich.
Z dochodzenia sporządzono raport końcowy datowany 2 maja 2013 r., nr [...]. Do Urzędu Celnego raport ten wpłynął w lipcu 2013 r. Na jego treści oparły się organy celne w niniejszej sprawie ustalając, że przedmiotowe tkaniny siatkowe o otwartych oczkach nie były wyprodukowane w Malezji.
Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) ustanowiony został decyzją Komisji z dnia 28 kwietnia 1999 r. (Dz. U. UE z 1999 r., Nr L 136.20), a kwestie dotyczące prowadzonych przezeń dochodzeń normowało rozporządzenie nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. (Dz. U. UE z 1999r., Nr L 136.1).
Art. 9 tego Rozporządzenia stanowił, że na zakończenie dochodzenia prowadzonego przez Urząd opracowuje on raport, oraz że raporty stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym Państwa Członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania.
Obecnie Rozporządzenie nr 1073/1999 zastąpione zostało Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) Nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r., dotyczącym dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999, które weszło w życie w dniu 1 października 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.248.1).
Także to Rozporządzenie - Nr 883/2013 - stanowi w art. 11 ust. 1, że po zakończeniu dochodzenia przez Urząd, sporządza się raport. W myśl art. 11 ust.2 Rozporządzenia raporty stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym państwa członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach co raporty urzędowe sporządzane przez krajowych kontrolerów administracyjnych.
Tak więc z przywołanych przepisów wynika wprost, że raport OLAF stanowi dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym i że posiada taką samą wartość dowodową, jak podobne dokumenty sporządzane w postępowaniach prowadzonych przed organami krajowymi.
Ponadto z art. 11 ust. 4 przywołanego rozporządzenia wynika, że wskazany raport, jak również wszystkie związane z nim dokumenty przekazywane są danej instytucji, organowi, urzędowi lub agencji, które podejmują działania, w szczególności dyscyplinarne lub prawne, uzasadnione wynikami dochodzenia. Normatywna treść przywołanych przepisów musi też uwzględniać cele wyraźnie deklarowane przez prawodawcę unijnego, zwłaszcza w pkt 31, pkt 28 i pkt 49 wprowadzenia do przywołanego rozporządzenia (porównaj też wyrok NSA z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt I GSK 376/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z przywołanych regulacji wynika więc, że wskazany raport OLAF i we wcześniejszym stanie prawnym i obecnie stanowi dopuszczalny dowód w prowadzonym przez odpowiednie organy postępowaniu celnym, ukierunkowanym na przeprowadzenie kontroli zgłoszenia celnego. Nie można zgodzić się w tej sytuacji z zarzutami skargi, że raport nie jest dowodem, a jedynie opisem widzianych przez funkcjonariuszy dokumentów źródłowych, które nie zostały włączone do przedmiotowego postępowania. Jest to, jak wyżej wskazano, dowód zrównany z protokołami kontroli.
Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących bezzasadności oddalenia zgłoszonych przez skarżącą wniosków dowodowych.
Kwestie dotyczące wzajemnych relacji między deklaracjami wwozowymi i wywozowymi z Portu Klang pozostawały bez znaczenia w przedmiotowej sprawie, ponieważ organy nie przyjęły bynajmniej, że importowany towar pochodził z Chin.
Nie było też podstaw do przeprowadzenia dodatkowych dowodów dla stwierdzenia okoliczności dotyczących procesów technologicznych, jakim importowany towar mógł być poddany w Malezji, skoro z raportu OLAF wynika w sposób w pełni wiarygodny i przekonywujący, że spółka G. z uwagi na posiadane urządzenia mogła realizować jedynie proces powlekania niepowleczonych tkanin siatkowych. Natomiast proces powlekania jest niewystarczający dla uzyskania preferencyjnego malezyjskiego pochodzenia. Warunkiem jego uzyskania, zgodnie z obowiązującymi przepisami – art. 76 ust. 1 RKWC jest wytwarzanie (produkcja) wyrobów z przędzy zaś ta wymaga urządzeń tkackich, których nie stwierdzono w badanych fabrykach. Nawet jeśli importowane przez skarżącą towary zostały poddane na terenie Malezji jakiemuś procesowi technologicznemu, to nie był on wystarczający dla uznania preferencyjnego statusu pochodzenia.
Ustalenia i merytoryczna treść raportu OLAF, którego wyczerpująca treść i argumentacja nie budzi wątpliwości Sądu, nie pozwalają na oparcie ustaleń faktycznych na malezyjskim świadectwie pochodzenia towaru: Form A.
Organy celne uznały, że brak podstaw do jednoznacznego przyjęcia, że towar posiada pochodzenie chińskie. W materiałach nadesłanych przez OLAF nie wykazano bowiem numeru deklaracji ZB1 potwierdzającej, że towar został wysłany z Chin do FCZ. Możliwość preferencyjnego oclenia spornych towarów zakwestionowano natomiast z uwagi na ustalone w toku dochodzenia fakty dotyczące braku urządzeń tkackich w fabryce, a nie fakty dotyczące mechanizmów przeładunkowych w Porcie Klang.
Z powyżej podanych przyczyn nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania tj. art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 Ordynacji podatkowej. Organy podjęły konieczne działania zmierzające do ustalenia pochodzenia towaru i w ich wyniku doszły do zasadnego wniosku, że w stanie faktycznym sprawy możliwa do zastosowania jest obowiązująca w dniu dokonywania zgłoszenia stawka erga omnes w wysokości 7%.
Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organy przepisów prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca zarzucała też naruszenie art. 220 ust. 2 WKC przez jego niezastosowanie. W ocenie skarżącej stanowisko organów malezyjskich co do świadectwa pochodzenia wskazuje na błąd samych organów celnych, który nie mógł zostać w sposób racjonalny wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności, działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów.
Z treści zarzutu wynika, że skarżąca zarzuca naruszenie art. 220 ust. 2 lit. b WKC, który stanowi, że: "z wyjątkiem przypadków określonych w art. 217 ust. 1 akapit drugi i trzeci zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się, gdy kwota należności prawnie należnych zgodnie z przepisami prawa nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. Jeżeli preferencyjny status towaru potwierdzony został w ramach systemu współpracy administracyjnej z udziałem organów państwa trzeciego, wydanie przez te organy świadectwa, o ile stwierdzono jego nieprawidłowość, stanowi błąd, którego w racjonalny sposób nie można było wykryć w rozumieniu pierwszego akapitu. Jednakże wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu, jeżeli świadectwo zostało wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, z wyjątkiem przypadku, gdy w szczególności jest oczywiste, że organy wydające świadectwo wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji. Osoba odpowiedzialna za uiszczenie należności może powołać się na dobrą wiarę, jeżeli może udowodnić, że w okresie przedmiotowych operacji handlowych zachowała należytą staranność, aby upewnić się czy spełnione zostały wszystkie warunki korzystania z preferencji. Jednakże osoba odpowiedzialna za uiszczenie należności nie może powoływać się na dobrą wiarę, jeżeli Komisja opublikowała w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich opinię wyrażającą uzasadnione wątpliwości w odniesieniu do prawidłowego stosowania uzgodnień preferencyjnych przez kraj korzystający".
Z powyższego przepisu wynika, że wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu samych organów celnych, jeżeli zostało ono wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera z wyjątkiem przypadku, gdy organy wydające świadectwo wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji.
Z materiału dowodowego sprawy wynika, że organy celne Malezji wystawiając przedmiotowe świadectwo zostały wprowadzone w błąd przez eksportera, który nie mógł być producentem wyeksportowanego do Unii Europejskiej towaru.
W tej sytuacji wydanie świadectwa pochodzenia FORM A, potwierdzającego malezyjskie pochodzenie towaru nie stanowi błędu organu w rozumieniu przepisu art. 220 ust. 2 lit. b WKC.
Działanie w dobrej wierze, które, jak wynika z zarzutów skargi, skarżąca chciałaby wykazać, łączy się ściśle z istnieniem błędu organu celnego i możliwością jego wykrycia przez importera (por. Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz pod red. Wojciecha Morawskiego, Warszawa 2007, s. 941). W sprawie niniejszej ustalono, że wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowiło błędu organów celnych z uwagi na niewłaściwe działanie eksportera, wobec czego wykazanie okoliczności przywołanych przez skarżącą w skardze, a dotyczących jej przeświadczenia o preferencyjnym, malezyjskim pochodzeniu towaru nie mogłoby jej zwolnić z retrospektywnego księgowania należności.
W ocenie Sądu brak było zatem podstaw do uwzględnienia skargi.
Organy celne słusznie uznały bowiem, że nie można przyjąć chińskiego pochodzenia importowanego towaru ale brak było również podstaw do przyjęcia, że spełnia on warunki do zastosowania stawki celnej preferencyjnej, w sytuacji gdy produkcja importowanego towaru nie miała miejsca w Malezji. W tym zakresie również władze malezyjskie przy weryfikacji wydanego świadectwa pochodzenia uznały, że ostateczne wyjaśnienie tej okoliczności należy do OLAF-u, co nastąpiło w wyżej powołanym Raporcie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło