III SA/Gd 844/19
WyrokWSA w Gdańsku2020-04-24
Skład orzekający: Alina Dominiak, Janina Guść, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedłożenie przez osobę ubiegającą się o status bezrobotnego skanu zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia zamiast oryginału, w terminie 7 dni od dnia rejestracji, może być uznane za skuteczne udokumentowanie okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedłożenie skanu zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia, potwierdzającego spełnienie warunków do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, w terminie 7 dni od dnia rejestracji, powinno być traktowane jako skuteczne udokumentowanie tego okresu, nawet jeśli oryginał dokumentu został dostarczony później. Błędna wykładnia art. 71 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przez organy administracji, polegająca na odmowie uznania skanu za dowód, doprowadziła do naruszenia przepisów postępowania i konieczności uchylenia decyzji w części dotyczącej odmowy przyznania zasiłku.Stan faktyczny
Skarżąca N.R. została uznana za osobę bezrobotną od dnia 6 września 2019 r., jednak odmówiono jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Organy administracji uznały, że skarżąca nie udokumentowała w wymaganym terminie (7 dni od rejestracji) posiadania co najmniej 365 dni okresu uprawniającego do zasiłku, w szczególności nie przedłożyła w tym terminie oryginału zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia z umowy zlecenia. Skarżąca argumentowała, że opóźnienie w dostarczeniu oryginału wynikało z przyczyn od niej niezależnych i że przedłożyła skan zaświadczenia, wyrażając gotowość do złożenia oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody w części utrzymującej w mocy decyzję Starosty o odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych; oddalono skargę w pozostałym zakresie (dotyczącym uznania za osobę bezrobotną).Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi N. R. na decyzję Wojewody z dnia 24 października 2019 r., nr (...) w przedmiocie przyznania statusu osoby bezrobotnej oraz odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Starosty z dnia 2 października 2019 r., nr (...) o odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie.
Zaskarżoną decyzją z dnia 24 października 2019 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 2 października 2019 r. o uznaniu N.R. za osobę bezrobotną oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Decyzją z dnia 2 października 2019 r. (nr (...)) Starosta - działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a/ i b/, art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2, art. 73 ust. 5 i ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz. U z 2019 r., poz. 1482 ze zm. – dalej także jako "u.p.z.r.p.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U z 2018 r., poz. 2096 ze zm.- dalej jako "k.p.a.") – orzekł o: 1/ uznaniu z dniem 6 września 2019 r. N. R. (dalej zwanej także "stroną", "skarżącą") za osobę bezrobotną oraz 2/ odmowie przyznania jej prawa do zasiłku.
W uzasadnieniu organ wskazał, że strona była zarejestrowana jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku od dnia 14 marca 2019 r., natomiast status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku z powodu podjęcia innej pracy zarobkowej strona utraciła z dniem 18 marca 2019 r.
W dniu rejestracji tj. 6 września 2019 r. strona przedłożyła zaświadczenie potwierdzające pracę na umowę zlecenie w okresie od 18 marca 2019 r. do 31 lipca 2019 r. Organ wyjaśnił, że strona nie rejestrując się w okresie 14 dni od dnia ustania pracy, nie spełniła wymogów zawartych w art. 73 ust. 5 u.p.z.r.p. Suma okresów, o których mowa w art. 71 ust. 1 i 2 tej ustawy przypadających w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji wynosi 365 dni, jednak strona nie udokumentowała osiąganego wynagrodzenia w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz opłacania składek na Fundusz Pracy. Z kolei oryginał zaświadczenia potwierdzającego wysokość otrzymywanego wynagrodzenia brutto oraz potwierdzającego odprowadzanie składki na Fundusz Pracy podczas wykonywania umowy zlecenia wpłynął w dniu 2 października 2019 r. tj. po dniu podjęcia przez stronę pracy. W tej sytuacji organ stwierdził, że strona spełniła warunki do uznania jej za osobę bezrobotną, jednakże prawo do zasiłku jej nie przysługuje, gdyż przesłanki zawarte w art. 73 ust. 7 u.p.z.r.p. do nabycia prawa do zasiłku uzupełniającego do poprzedniej rejestracji nie mają do niej zastosowania.
Po rozpatrzeniu odwołania strony, Wojewoda decyzją z dnia 24 października 2019 r. (nr (...)) – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71 w zw. z art. 73 ust. 7, art. 73 ust. 5 u.p.z.r.p. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że strona została zarejestrowana jako osoba bezrobotna w dniu 18 lutego 2019 r. Decyzją z dnia 18 lutego 2019 r. (nr (...)) stronie przyznano prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 18 lutego 2019 r. na okres 180 dni, pod warunkiem, że nie zajdą okoliczności powodujące utratę prawa do zasiłku. Status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku dla bezrobotnych strona utraciła od dnia 25 lutego 2019 r. z powodu podjęcia pracy. Następnie strona ponownie zarejestrowała się jako bezrobotna w dniu 14 marca 2019 r. Z uwagi na fakt, że strona zachowała 14-dniowy termin na dokonanie rejestracji po ustaniu zatrudnienia, i przyznano jej od dnia 14 marca 2019 r. prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres pomniejszony o poprzedni okres pobierania zasiłku. Strona była zarejestrowana jako osoba bezrobotna od dnia 14 marca 2019 r. do dnia 17 marca 2019 r. W okresie od 18 marca 2019 r. do 31 lipca 2019 r. strona świadczyła natomiast usługi na podstawie umowy zlecenia w firmie "A" Sp. z o.o. w W. - Biuro G.
W dniu 6 września 2019 r. strona zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy, dokumentując, że w ciągu 18 miesięcy przed zarejestrowaniem (tj. w przedziale czasowym od dnia 5 marca 2018 r. do dnia 5 września 2019 r.) pobierała świadczenie rehabilitacyjne od 5 marca 2018 r. do 14 lutego 2019 r. naliczone od podstawy wyższej od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ponadto przedstawiła zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 września 2019 r. potwierdzające zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych z tytułu wykonywania umowy zlecenia w "B" S.A.w okresie od 25 lutego 2019 r. do 8 marca 2019 r. oraz zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 września 2019 r. potwierdzające zgłoszenie strony do ubezpieczeń społecznych z tytułu wykonywania umowy zlecenia w "A" Sp. z o.o. w W. - Biuro G. w okresie od 18 marca 2019 r. do 31 lipca 2019 r. Powyższe zaświadczenia nie zawierały podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, dlatego w dniu 6 września 2019 r. strona (pouczona o treści art. 233 § 1 Kodeksu karnego) oświadczyła, że do 17 września 2019 r. dostarczy zaświadczenia potwierdzające wysokość otrzymanego wynagrodzenia oraz opłacania składek na Fundusz Pracy przez pracodawców: "A" Sp. z o.o. oraz "B" S.A.
W dniu 9 września 2019 r. strona przedstawiła niepotwierdzony za zgodność z oryginałem skan zaświadczenia o wysokości zarobków osiąganych podczas pracy na podstawie umowy zlecenia w firmie "A" Sp. z o.o. w W. - Biuro G., natomiast oryginał powyższego zaświadczenia wpłynął do organu w dniu 2 października 2019 r.
Organ odwoławczy stwierdził, że w dniu rejestracji, tj. 6 września 2019 r. strona spełniała wymogi art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.r.p., co uzasadnia uzyskanie przez stronę statusu osoby bezrobotnej od dnia 6 września 2019 r.
Odnosząc się do kwestii prawa do zasiłku dla bezrobotnych organ odwoławczy przywołał treść art. 73 ust. 5 i ust. 7 oraz art. 71 ust. 1-4 i ust. 6 u.p.z.r.p., zwracając uwagę w przypadku strony m.in. na to, że zaliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych podlegają przypadające w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem te okresy świadczenia usług na podstawie umowy zlecenia, w których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy wynosiła co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę obowiązujące w danym czasie (w przypadku niepełnych miesięcy okresów pracy w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca), oraz przypadający po ustaniu pracy okres pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli podstawę wymiaru tego świadczenia, z uwzględnieniem kwoty składek na ubezpieczenia społeczne, stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Jednocześnie organ podkreślił, że stosownie do art. 71 ust. 6 u.p.z.r.p. w przypadku udokumentowania przez bezrobotnego okresu uprawniającego do zasiłku po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy, jednak w okresie posiadania statusu bezrobotnego, prawo do zasiłku przysługuje od dnia udokumentowania tego prawa na okres, o którym mowa w art. 73 ust. 1.
Organ zaznaczył, że obowiązek wykazania posiadania co najmniej 365-dniowego okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w ciągu 18 miesięcy poprzedzających ostatnią rejestrację w urzędzie pracy spoczywa na bezrobotnym. Zgodnie bowiem z art. 33 ust. 2 u.p.z.r.p. rejestracja bezrobotnych i poszukujących pracy następuje po przedstawieniu przez te osoby dokumentów niezbędnych do ustalenia ich statusu i uprawnień. Ponadto - na podstawie § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych poszukujących pracy (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1299) - to osoba ubiegająca się o zarejestrowanie jako osoba bezrobotna przedkłada do wglądu pracownikowi powiatowego urzędu pracy dokonującemu rejestracji świadectwa pracy i inne dokumenty niezbędne do ustalenia jej uprawnień przysługujących na podstawie przepisów ustawy. Ciężar dowodu w zakresie właściwego udokumentowania okoliczności, od których uzależnione jest przyznanie prawa do zasiłku obciąża zatem bezrobotnego.
Mając to na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że podczas rejestracji oraz w okresie do 7 dni od dnia zarejestrowania się w urzędzie pracy, strona nie udokumentowała, w sposób prawnie skuteczny, posiadania w ciągu 18 miesięcy poprzedzających ostatnią rejestrację (tj. w okresie od 5 marca 2018 r. do 5 września 2019 r.) co najmniej 365-dniowego okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych.
Organ wyjaśnił, że do udokumentowanego okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych, w okresie do 7 dni od dnia zarejestrowania się w urzędzie pracy, zaliczony został potwierdzony zaświadczeniem ZUS z dnia 27 sierpnia 2019 r. okres pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, naliczonego od podstawy wyższej od minimalnego wynagrodzenia za pracę, pobieranego od 5 marca 2018 r. do 14 lutego 2019 r. (347 dni). Nie można było jednak – na podstawie przedstawionych przez stronę w dniu rejestracji zaświadczeń ZUS z dnia 4 i 6 września 2019 r. – zaliczyć do okresu uprawniającego do zasiłku usług świadczonych od 25 lutego 2019 r. do 8 marca 2019 r. na rzecz "B" S.A.oraz usług świadczonych od 18 marca 2019 r. do 31 lipca 2019 r. na rzecz "A" Sp. z o.o. (wykazanych na zaświadczeniach ZUS z dnia 4 i 6 września 2019 r.), gdyż nie zawierały one podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy.
Co prawda strona w dniu 9 września 2019 r. dostarczyła do Urzędu Pracy skan (wydruk z poczty elektronicznej) zaświadczenia mającego potwierdzać wysokość osiąganych przez nią zarobków na podstawie umowy zlecenia w "A" Sp. z o.o. w okresie pracy od 18 marca 2019 r. do 31 lipca 2019 r., jednakże z uwagi na to, że kopia ta nie była uwierzytelniona, wskazanych w niej zarobków nie można było uznać za udokumentowane, co uniemożliwiło zaliczenie ww. okresu świadczenia usług do okresu, od którego zależy przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W tej sytuacji strona została pisemnie zobowiązana do dostarczenia oryginału dokumentu, który wpłynął do organu dopiero w dniu 2 października 2019 r., co nakazywało stwierdzić, że strona nie udokumentowała tego okresu ani w dniu rejestracji, ani w okresie do 7 dni od tego dnia.
Mając to na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że strona nie udokumentowała w dniu rejestracji, ani w ciągu kolejnych 7 dni, określonych przez art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. c/ i ust. 2 pkt 3 u.p.z.r.p. wymogów niezbędnych do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, z uwagi na niewylegitymowanie się łącznie co najmniej 365-dniowym okresem uprawniającym do zasiłku, a przypadającym w przedziale czasowym 18 miesięcy poprzedzających rejestrację w urzędzie pracy. Według organu strona nie spełniła również przesłanek pozostałych przepisów art. 71 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2, ust. 3 i ust. 4 u.p.z.r.p., ponieważ nie udokumentowała posiadania w czasie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania żadnego innego okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych.
W tej sytuacji, odwołując się do art. 71 ust. 6 u.p.z.r.p., organ stwierdził, że przyznanie stronie prawa do zasiłku mogłoby nastąpić dopiero od dnia udokumentowania okresu uprawniającego do zasiłku, tj. od dnia 2 października 2019 r., w którym to do Urzędu Pracy wpłynęło zaświadczenie potwierdzające wysokość zarobków strony podczas pracy na podstawie umowy zlecenia w "A" Sp. z o.o. w okresie od 18 marca 2019 r. do 31 lipca 2019 r., jednakże pod warunkiem, że w tym dniu strona posiadałaby status osoby bezrobotnej. W aktach sprawy znajduje się jednak umowa zlecenia zawarta pomiędzy stroną a Spółką z o.o. "C", zgodnie z którą strona świadczy usługi na rzecz ww. spółki od dnia 9 września 2019 r., co oznacza, że od tego dnia wykonuje inną pracę zarobkową (w myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.r.p. statusu osoby bezrobotnej nie może posiadać osoba wykonująca inną pracę zarobkową i podlegająca z tego tytułu, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego), dlatego w tej sytuacji nabycie przez stronę prawa do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie art. 71 ust. 6 u.p.z.r.p. nie było możliwe.
Organ stwierdził, że w związku z niespełnianiem wymogów art. 71 u.p.z.r.p. – pomimo, że strona utraciła status osoby bezrobotnej na okres nie dłuższy niż 365 dni - to jednak nie może nabyć prawa do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie art. 73 ust. 7 u.p.z.r.p. na okres uzupełniający do niewykorzystanego podczas poprzedniej rejestracji w PUP.
Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, że strona nie spełniła warunków przysługiwania prawa do zasiłku dla bezrobotnych określonych w art. 73 ust. 5 u.p.z.r.p., gdyż warunkiem koniecznym przysługiwania prawa do zasiłku na podstawie tego przepisu jest uzyskanie statusu bezrobotnego w ciągu 14 dni od dnia zaprzestania wykonywania innej pracy zarobkowej, natomiast – jak wynika z akt sprawy - strona zakończyła wykonywanie innej pracy zarobkowej na rzecz "A" Sp. z o.o. w dniu 31 lipca 2019 r., a zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy dopiero w dniu 6 września 2019 r., czyli znacznie po upływie 14 dni od zakończenia wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia, i tym samym nie spełnia unormowań zapisu art. 73 ust. 5 u.p.z.r.p. do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Organ zaznaczył przy tym, że strona została prawidłowo pouczona o warunkach zachowania prawa do zasiłku w przypadku utraty statusu bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni, gdyż uzasadnienie decyzji Starosty z dnia 14 marca 2019 r. o przyznaniu stronie prawa do zasiłku dla bezrobotnych zawiera treść przepisu art. 73 ust. 5 u.p.z.r.p., a zatem należy przyjąć, że strona znała albo co najmniej znać powinna przesłanki zachowania prawa do zasiłku w przypadku utraty statusu bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni.
Odnosząc się do treści odwołania, a w szczególności twierdzeń, że opóźnienie w doręczeniu oryginału dokumentu było od niej niezależne, gdyż oczekiwała na korespondencję od pracodawcy oraz że wyraziła wolę złożenia oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej, co do danych zawartych w kopii zaświadczenia, organ stwierdził, że przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie przewidują możliwości przyznania prawa do zasiłku od dnia rejestracji w urzędzie pracy w sytuacji, gdy osoba bezrobotna przedłożyła wymagane dokumenty po upływie 7 dni od dnia rejestracji w charakterze bezrobotnego. Przepisy ww. ustawy precyzyjnie określają wymogi, od których zależy przysługiwanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, nie przewidując możliwości przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem rejestracji, z uwagi na okoliczności wskazane w odwołaniu, w szczególności ze względu na niezawinione przez stronę opóźnienie w wystawieniu i przesłaniu dokumentów przez zleceniodawcę, czy opóźnienia związane z doręczeniem stronie tych dokumentów.
Organ podkreślił także, że postępowanie administracyjne jest postępowaniem dowodowym i pisemnym, w związku z czym nie jest wystarczające złożenie oświadczenia, w którym strona potwierdziłaby treść kopii zaświadczenia. Zgodnie z wymogiem art. 71 ust. 6 u.p.z.r.p. istotne znaczenie w sprawie ma data udokumentowania przez stronę okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych, od którego to przepisu przedmiotowa ustawa nie przewiduje żadnych wyjątków ze względu na szczególne okoliczności sprawy, nawet niezawinione przez stronę.
Nie znajdują w sprawie potwierdzenia także zarzuty naruszenia art. 79a § 1 i § 2 k.p.a., gdyż strona już w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy została poinformowana o konieczności dostarczenia dokumentu potwierdzającego wysokość zarobków osiąganych podczas wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia od 25 lutego 2019 r. do 8 marca 2019 r. na rzecz "B" S.A. oraz od 18 marca 2019 r. do 31 lipca 2019 r. na rzecz "A" Sp. z o.o. Złożone w dniu rejestracji oświadczenie strony, że do 17 września 2019 r. dostarczy zaświadczenia potwierdzające wysokość otrzymanego wynagrodzenia oraz opłacania Funduszu Pracy przez pracodawców "A" Sp. z o.o. oraz "B" S.A.świadczy o tym, że organ I instancji poinformował stronę, że warunkiem przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych jest dostarczenie przez ww. dokumentów. Ponadto w dniu dostarczenia skanu zaświadczenia o wysokości zarobków w Spółce z o.o. "A" (tj. w dniu 9 września 2019 r.) urzędnik zobowiązał stronę do dostarczenia oryginału ww. dokumentu, a strona przyjęła do wiadomości treść tego zobowiązania, składając podpis pod wezwaniem do dostarczenia oryginału dokumentu.
Przyjąć należy, że strona zapoznała się z całym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie i miała możliwość wypowiedzenia się co do tego materiału. Była również dwukrotnie zobowiązana do dostarczenia dokumentu potwierdzającego okres pracy na podstawie umowy zlecenia w "A" Sp. z o.o., a zatem organ I instancji wskazał stronie przesłanki zależne od niej, które nie zostały jeszcze przez nią wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z jej żądaniem, dlatego w sprawie nie doszło zatem do naruszenia art. 79a k.p.a.
Reasumując organ stwierdził, że strona rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy wiedziała, że chcąc uzyskać prawo do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie art. 73 ust. 5 u.p.z.r.p. powinna zarejestrować się w okresie 14 dni od dnia zaprzestania wykonywania innej pracy zarobkowej, jednak tego nie uczyniła. W przypadku zachowania wyżej wskazanego terminu stronie przysługiwałoby prawo do zasiłku na okres skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu osoby bezrobotnej bez konieczności dokumentowania wysokości zarobków osiąganych podczas pracy w "B" i "A". Strona zdecydowała się jednak na rejestrację, jako osoba bezrobotna po upływie przedmiotowego 14-dniowego terminu, co spowodowało konieczność udokumentowania wysokości osiąganego podczas pracy na podstawie umowy zlecenia wynagrodzenia. Strona - pomimo stosownego pouczenia - uczyniła to dopiero w dniu 2 października 2019 r., tj. po niespełna miesiącu od dnia rejestracji, jednakże z uwagi na fakt, że od dnia 9 września 2019 r. podjęła inną pracę zarobkową, skuteczne udokumentowanie okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych miało miejsce już po utracie statusu osoby bezrobotnej w związku z podjęciem pracy, co uniemożliwiało przyznanie stronie prawa do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie art. 73 ust. 7 w zw. z art. 71 ust. 6 u.p.z.r.p.
N. R. zaskarżyła powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że w dniu 6 września 2019 r. zgłosiła się do PUP w celu sfinalizowania (po uprzednich kilkukrotnych wizytach w PUP) rejestracji oraz ubiegania się o prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Po dostarczeniu dokumentów okazało się, że jeden z dokumentów jest w formie mailowej (zaświadczenie z "A" o wysokości wynagrodzenia oraz odprowadzania składek na Fundusz Pracy), dlatego urzędniczka przyjmująca dokumenty poprosiła o dostarczenie tego dokumentu w oryginale, pomimo tego, że skarżąca wyraziła wolę złożenia oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej o danych zawartych w zaświadczeniu przesłanym mailowo. Pomimo, że skarżąca od dnia 3 września 2019 r. prowadziła korespondencję mailową z ww. firmą z wnioskiem o przesłanie oryginału ww. dokumentu, to zaświadczenie za pośrednictwem Urzędu Pocztowego otrzymała w dniu 27 września 2019 r. (tj. piątek godziny popołudniowe), dostarczając je do PUP w dniu 2 października 2019 r. (środa godzinny ranne).
Skarżąca podkreśliła, że dostarczenie zaświadczenia w oryginale nie zależało od niej, ponieważ wyczekiwała na nie od innej instytucji i nie miała wpływu na to, kiedy to zaświadczenie (w oryginale) zostanie jej przesłane. Powstała sytuacja nie wynikała z więc z jej opieszałości a wiązała się z działaniem innej instytucji i wyczekiwaniem na odpowiedni dokument. Ponadto w jej ocenie został naruszony art. 79a § 1 i 2 k.p.a., gdyż w dniu dostarczenia oryginału zaświadczenia została wydana decyzja o odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych, bez pisemnego wezwania do ostatecznego dostarczenia owego zaświadczenia, pozbawiając skarżącą jedynego źródła dochodu (w tym czasie), jak również możliwości uzyskania dodatku aktywizacyjnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi oraz wystąpił z wnioskiem o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym, natomiast skarżąca - wezwana do zajęcia stanowiska w tym zakresie – nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a.") sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym, bądź mogącym mieć, istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Sąd dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a.
Na wstępie Sąd pragnie wyjaśnić, że zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Wobec spełnienia wymogów określonych w art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Sąd w niniejszej sprawie orzekł w trybie uproszczonym.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody z dnia 24 października 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia 2 października 2019 r. orzekającą o: 1/ uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną od dnia 6 września 2019 r. oraz 2/ odmowie przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Materialnoprawną podstawę wydanych w obu instancjach decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1482 ze zm. - dalej jako: "u.p.z.r.p."), a w szczególności art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a/ i b/ oraz art. 71 ust. 1, 2 i 6, a także art. 73 ust. 7 tej ustawy.
Istota sporu pomiędzy stronami w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia o odmowie przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Bezsprzecznym natomiast dla organów w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, niekwestionowanym przez stronę skarżącą, a w ocenie Sądu prawidłowym, było bowiem stwierdzenie spełnienia przez skarżącą przesłanek koniecznych do zarejestrowania jej jako osoby bezrobotnej i rozstrzygnięcie o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną z dniem 6 września 2019 r., stosownie do art. 33 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.r.p.
Jeżeli chodzi o prawo do zasiłku dla bezrobotnych, to przesłanki warunkujące nabycie tego świadczenia zostały określone w art. 71 u.p.z.r.p. I tak, jednym z warunków koniecznych dla uzyskania prawa do zasiłku przez osobę posiadającą status bezrobotnego jest legitymowanie się odpowiednim "stażem aktywności zawodowej" w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień rejestracji. Wykaz okresów wliczanych do stażu warunkującego nabycie prawa do zasiłku jest bardzo obszerny i obejmuje dwie zasadnicze ich kategorie: okresy przejawiania w różnych formach i okolicznościach aktywności zawodowej (art. 71 ust. 1 pkt 2 u.p.z.r.p.) oraz okresy z nimi - dla potrzeb ustalania prawa do zasiłku - zrównane (art. 71 ust. 2 u.p.z.r.p.), z jednoczesną, co istotne, koniecznością osiągania w związku z tak rozumianą "aktywnością zawodową" wynagrodzenia co najmniej w kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, lub – w przypadku zaliczenia tzw. "okresów zrównanych" na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 3 u.p.z.r.p. – gdy podstawę wymiaru wskazanych tam zasiłków lub świadczeń z uwzględnieniem kwoty składek na ubezpieczenia społeczne, stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę.
Zgodnie bowiem z art. 71 u.p.z.r.p. – w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy – prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni świadczył usługi na podstawie umowy zlecenia, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca (ust. 1 pkt 2 lit. c/); jednocześnie do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się również okresy pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli podstawę wymiaru tych zasiłków i świadczenia, z uwzględnieniem kwoty składek na ubezpieczenia społeczne, stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę (ust. 2 pkt 3).
Jak wynika z akt sprawy – a czego nie kwestionowały organy - w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień 6 września 2019 r. czyli dzień zarejestrowania skarżącej jako osoby bezrobotnej (tj. w okresie od 5 marca 2018 r. do 5 września 2019 r.), skarżąca łącznie przez co najmniej 365 dni świadczyła usługi na podstawie umowy zlecenia (art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. c/ u.p.z.r.p.) oraz pobierała świadczenie rehabilitacyjne (art. 71 ust. 2 pkt 3 u.p.z.r.p.), a więc legitymowała się wymaganym "stażem aktywności zawodowej", co ustawa traktuje jako jeden z warunków koniecznych uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W aktach sprawy znajdują się bowiem m.in. następujące dokumenty potwierdzające ww. okoliczności: zaświadczenie z ZUS z dnia 27 sierpnia 2019 r. o wypłaconych zasiłkach/świadczeniach za okres po ustaniu ubezpieczenia wskazujące, że skarżąca w okresie od 20.02.2018 r. do 14.02.2019 r. pobierała świadczenie rehabilitacyjne; zaświadczenie z ZUS z dnia 4 września 2019 r. o zgłoszeniu do obowiązkowych ubezpieczeń skarżącej, jako osoby wykonującej umowę agencyjną, zlecenia lub umowę o świadczenie usług w "B" SA w okresie od 25.02.2019 r. do 8.03.2019 r. oraz zaświadczenie z ZUS z dnia 6 września 2019 r. o zgłoszeniu do obowiązkowych ubezpieczeń skarżącej, jako osoby wykonującej umowę agencyjną, zlecenia lub umowę o świadczenie usług w "A" Sp. z o.o. w okresie od 18.03.2019 r. do 31.07.2019 r.
Dodatkowym warunkiem nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, co zostało powyżej wskazane, oprócz legitymowania się wymaganym okresem "stażu aktywności zawodowej" jest także konieczność legitymowania się określoną wysokością otrzymywanego wynagrodzenia, stanowiącego w przypadku umowy zlecenia podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy (tj. kwotą co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca), jak też – w przypadku okresów zrównywanych na podstawie ustawy z "aktywnością zawodową" – określoną wysokością podstawy wymiaru zasiłków i świadczeń, z uwzględnieniem kwoty składek na ubezpieczenia społeczne (tj. kwotą wynoszącą co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę).
Mając to na uwadze organy przyjęły, że w przypadku skarżącej omawiany warunek - co wynika z treści ww. zaświadczenia ZUS z dnia 27 sierpnia 2019 r. - został niewątpliwie spełniony w okresie pobierania przez nią świadczenia rehabilitacyjnego czyli przez 347 dni (tj. od 5.03.2018 r. do 14.02.2019 r.). W ocenie organów skarżąca nie udokumentowała natomiast czy przez pozostałe co najmniej 18 dni, wykonując pracę zarobkową w "B" S.A. lub w "A" Sp. z o.o., podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła w jej przypadku kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca. Pomimo bowiem przedłożenia na tę okoliczność przez skarżącą w dniu 9 września 2019 r., a więc po 3 dniach od dnia rejestracji w Urzędzie Pracy, skanu zaświadczenia o wysokości zarobków osiąganych w firmie "A" Sp. z o.o. w miesiącach: marzec-lipiec 2019 r. wraz z informacją o odprowadzaniu od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenie społeczne (emerytalno-rentowe), zdrowotne oraz Fundusz Pracy, organ zobowiązał skarżącą do dostarczenia oryginału tego zaświadczenia, który wpłynął do organu w dniu 2 października 2019 r., a co w konsekwencji stanowiło podstawę do odmowy przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Zgodnie bowiem z art. 71 ust. 6 u.p.z.r.p. w przypadku udokumentowania przez bezrobotnego okresu uprawniającego do zasiłku po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy, jednak w okresie posiadania statusu bezrobotnego, prawo do zasiłku przysługuje od dnia udokumentowania tego prawa na okres, o którym mowa w art. 73 ust. 1. A contrario zatem z treści przywołanego przepisu wynika, że pomimo udokumentowania przez bezrobotnego okresu uprawniającego do zasiłku po dniu, w którym dokonuje on rejestracji, jednakże w terminie do upływu 7. dnia od dnia zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy, prawo do zasiłku - stosownie do art. 71 ust. 1 in principio u.p.z.r.p. - przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy, stwierdzenie przez organy braku udokumentowania przez skarżącą w terminie wyznaczonym w art. 71 ust. 6 u.p.z.r.p. wymogów określonych przez art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. c/ u.p.z.r.p., z uwagi na nieprzedłożenie oryginału ww. zaświadczenia (braku uwierzytelnienia przedłożonej kopii dokumentu), nie może być zaakceptowane.
Przede wszystkim zgodnie z art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej jako "k.p.a."), jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Niewątpliwie więc nawet nieuwierzytelniona kopia (skan) określonego dokumentu może stanowić dowód w sprawie. Prawem i wolą organu rozpoznającego sprawę w takim przypadku - który stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy - może być niewątpliwie chęć weryfikacji kopii przedłożonego dokumentu i potwierdzenia go z oryginałem. W takim jednak przypadku, gdy przepis prawa nie stanowi inaczej, przyjąć należy, że okazanie organowi oryginału dokumentu potwierdzającego treść przedłożonej uprzednio kopii tego dokumentu, skutkować powinno przyjęciem konsekwencji prawnych wynikających z tego dokumentu na dzień przedstawienia go w formie kopii, tym bardziej w sytuacji, gdy przepis prawa łączy konsekwencje prawne - a w szczególności negatywne skutki prawne dla strony - z terminowością okazania dokumentu organowi i udokumentowania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w świetle art. 71 ust. 6 u.p.z.r.p., który – jak to zostało powyżej zasygnalizowane – niewątpliwie różnicuje skutki prawne w zakresie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, w zależności od udokumentowania przez daną osobę okresu uprawniającego ją do zasiłku "przed upływem" albo "po upływie" 7 dni od dnia zarejestrowania jej jako osoby bezrobotnej w powiatowym urzędzie pracy, statuując w tym drugim przypadku prawo takiej osoby do zasiłku dla bezrobotnych dopiero od dnia udokumentowania przez nią tego prawa i jednocześnie pod warunkiem, że osoba ta w momencie przedkładania organowi danego dokumentu (dokumentowania okresu uprawniającego do zasiłku) nadal posiada status bezrobotnego, a więc w sposób mniej korzystny dla strony. Wobec powyższego - w ocenie Sądu - art. 71 ust. 6 u.p.z.r.p. należy wykładać w ten sposób, że za datę udokumentowania okresu uprawniającego do zasiłku można przyjąć datę przedłożenia kopii (skanu) dokumentu, w szczególności gdy treść merytoryczna dokumentu przedłożonego w formie kopii z treścią później dostarczonego oryginału tego dokumentu jest tożsama w zakresie dokonywanej na jego podstawie przez organ oceny istotnych dla sprawy okoliczności związanych z nabyciem prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W rozpoznawanej sprawie przedłożony w dniu 2 października 2019 r. przez skarżącą oryginał zaświadczenia o zarobkach w miesiącach: marzec-lipiec 2019 r., wystawiony przez "A" Sp. z o.o. w dniu 18 września 2019 r., w zakresie ustalenia czy w przypadku skarżącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła we wskazanym okresie kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca, nie różnił się w istocie od treści zaświadczenia o zarobkach za analogiczny okres, które zostało wystawione przez "A" Sp. z o.o. w dniu 6 września 2019 r. i przedłożone organowi przez skarżącą w formie kopii (skanu). Należało więc uznać, że skarżąca w sposób prawnie skuteczny udokumentowała – w terminie przed upływem 7 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy - wysokość zarobków otrzymywanych we wskazanym okresie wykonywania przez nią pracy "A" Sp. z o.o., co w istocie umożliwiało organom stwierdzenie okresu uprawniającego ją do zasiłku dla bezrobotnych, a ściślej mówiąc porównanie wysokości otrzymywanego przez nią wynagrodzenia i stwierdzenie czy podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy z tytułu wykonywanej przez skarżącą pracy na podstawie umowy zlecenia stanowiła wymagana do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnego kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu organy w rozpoznawanej sprawie dokonały błędnej wykładni art. 71 ust. 6 u.p.z.r.p., co doprowadziło także do naruszenia przepisów postępowania poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i dokonania oceny spełnienia przez skarżącą przesłanek nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnego (art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.) w świetle prezentowanej interpretacji art. 71 ust. 6 u.p.z.r.p. Podkreślenia wymaga, że udokumentowanie, o którym mowa w art. 71 ust. 6 u.p.z.r.p., oznacza obiektywne istnienie w stosunku do danej osoby materialnych przesłanek warunkujących w świetle art. 71 u.p.z.r.p. jej prawo do zasiłku dla bezrobotnego, nie zaś wyłącznie legitymowanie oryginałem dokumentu stwierdzającego zaistnienie przesłanek nabycia tego prawa (okresu uprawniającego do zasiłku). Dopuszczalne w takim wypadku może więc być przedłożenie dokumentu stwierdzającego okres uprawniający do zasiłku dla bezrobotnych w formie kopii, który następnie – na żądanie organu - zostanie potwierdzony oryginałem tego dokumentu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. – orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Wojewody w części utrzymującej w mocy pierwszoinstancyjną decyzję Starosty z dnia 2 października 2019 r. w zakresie odmowy przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych (pkt 1. sentencji wyroku). Z kolei na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie, tj. w zakresie zaskarżenia decyzji Wojewody w części utrzymującej w mocy pierwszoinstancyjną decyzję Starosty z dnia 2 października 2019 r. w zakresie orzeczenia o uznaniu skarżącej z dniem 6 września 2019 r. za osobę bezrobotną (pkt 2. sentencji wyroku).
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda - jako organ odwoławczy uprawniony do rozpoznania sprawy administracyjnej w jej całokształcie i wyposażony w tym celu w kompetencje kasacyjno-reformatoryjne (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) - zobowiązany będzie – stosownie do art. 153 p.p.s.a. - do uwzględnienia oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku oraz dokonania oceny wypełnienia przez skarżącą - od dnia jej zarejestrowania jako osoby bezrobotnej (tj. od dnia 6 września 2019 r.) przez okres posiadania przez nią statusu osoby bezrobotnej - przesłanek uprawniających ją do nabycia prawa do zasiłku dla osoby bezrobotnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło