III SA/Gd 845/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy sprawy ze skargi I. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 kwietnia 2021 r., nr BP.501.2011.2020.0180.GD11.1836 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa postanawia uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 października 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 845/21. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 21 lipca 2022 r. oddalił skargę I. T. (dalej zwanego także "skarżącym") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 kwietnia 2021 r. (nr BP.501.2011.2020.0180.GD11.1836) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa. W dniu 27 lipca 2022 r. pełnomocnik skarżącego – za pośrednictwem komunikacji elektronicznej – złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku oraz o doręczenie mu wyroku wraz ze sporządzonym uzasadnieniem, jednocześnie wskazując "aktualny adres kancelarii" (vide: pismo z dnia 27 lipca 2022 r. - k. 72 akt sądowych). Odpis przedmiotowego wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącemu za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 29 sierpnia 2022 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 100 akt sądowych). Natomiast pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną, za pośrednictwem komunikacji elektronicznej, w dniu 29 września 2022 r. (vide: Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia – k. 122 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 24 października 2022 r. (sygn. akt III SA/Gd 845/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł o: 1/ odrzuceniu skargi kasacyjnej; 2/ zwrocie skarżącemu wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 176 zł, przyjmując, że ustawowy trzydziestodniowy termin do złożenia skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie upływał w dniu 28 września 2022 r., zaś skarga kasacyjna została wniesiona, za pośrednictwem komunikacji elektronicznej, o godz. 00:25:07 w dniu 29 września 2022 r., a więc po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia. Na powyższe postanowienie I. T., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł zażalenie zarzucając wydanie tego postanowienia z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszeniem art. 74a § 1 pkt 2 w zw. z art. 65 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a.") poprzez jego niezastosowanie i doręczenie wyroku z dnia 21 lipca 2022 r. (sygn. akt III SA/Gd 845/21) wraz z uzasadnieniem przez operatora pocztowego, chociaż skarżący wniósł o doręczanie pism za pomocą środków elektronicznych, wskazał Sądowi adres elektroniczny i nie zrezygnował z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, co w konsekwencji doprowadziło Sąd do błędnego przekonania, jakoby termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął (z uwagi na doręczenie pisemne wyroku pocztą 29 sierpnia 2022 r. i wniesienie skargi kasacyjnej elektronicznie 29 września 2022 r. o godz. 0:25), chociaż termin do wniesienia skargi kasacyjnej nie rozpoczął biegu z uwagi na nieprawidłowe doręczenie zaskarżonego wyroku wraz z uzasadnieniem, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 195 p.p.s.a. akta sprawy wraz z zażaleniem wojewódzki sąd administracyjny przedstawia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu po doręczeniu zażalenia pozostałym stronom (§ 1 zd. 1), przy czym jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo, zaś od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych (§ 2). Według przepisu art. 195 § 2 p.p.s.a uchylenie zaskarżonego postanowienia przez sąd, który je wydał, jest możliwe wtedy, gdy zażalenie jest "oczywiście uzasadnione", co wskazuje na to, że podstawą "autokontrolnego uchylenia" mogą być objęte zarówno przyczyny formalne, które zadecydowały o wydaniu zaskarżonego postanowienia, jak i względy merytoryczne (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 374/04, LEX nr 707782). Zwrot "oczywiście uzasadnione" użyty w art. 195 § 2 p.p.s.a. oznacza, że chodzi tu o zarzuty uzasadnienia "wskazujące na jaskrawy błąd" - wadliwość zaskarżonego postanowienia jest zauważalna bez potrzeby dokonywania jego głębszej analizy. Zażalenie jest "oczywiście uzasadnione", jeżeli sąd podziela zarzuty i żądania w nim zawarte, uznając swą pomyłkę w tym zakresie (zob. LEX/el – komentarz do art. 195 p.p.s.a. [w:] J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, LexisNexis 2011 oraz B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 2019). Jak wynika z akt sprawy oczywistym jest, że skarżący, działając przez pełnomocnika, w dniu 27 lipca 2022 r. za pośrednictwem komunikacji elektronicznej złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku tut. Sądu z dnia 21 lipca 2022 r. (sygn. akt III SA/Gd 845/21) oraz o doręczenie mu tego wyroku wraz ze sporządzonym uzasadnieniem. Jednocześnie w piśmie tym pełnomocnik skarżącego poinformował o zmianie dotychczasowego adresu kancelarii, wskazując "aktualny adres kancelarii". Stosownie do art. 74a § 1 p.p.s.a. doręczenie pism przez sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli strona spełniła jeden z następujących warunków: 1) wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo; 2) wystąpiła do sądu o takie doręczenie i wskazała sądowi adres elektroniczny; 3) wyraziła zgodę na doręczanie pism za pomocą tych środków i wskazała sądowi adres elektroniczny. W myśl natomiast art. 74a § 2 p.p.s.a. jeżeli strona zrezygnuje z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, sąd doręcza pismo w sposób określony dla pisma w formie innej niż forma dokumentu elektronicznego. Oświadczenie o rezygnacji z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej składa się w formie dokumentu elektronicznego. Sąd oceniając zasadność złożonego zażalenia stwierdził, że istnieją uzasadnione powody do uznania wadliwości zaskarżonego postanowienia tut. Sądu z dnia 24 października 2022 r. i uchylenia go na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. Jakkolwiek wskazanie przez pełnomocnika skarżącego "aktualnego adresu kancelarii (P. S., ul. [...],[...])" wraz z jednocześnie składanym wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia oraz o doręczenie mu wyroku wraz z uzasadnieniem, mogło sugerować, że wolą pełnomocnika jest otrzymywanie korespondencji na nowy adres kancelarii, czyli – tak jak dotychczas – za pomocą operatora pocztowego, to jednak należy zgodzić się ze stroną skarżącą, że udzielonej informacji nie można utożsamiać z oświadczeniem o rezygnacji z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, o której mowa w art. 74a § 2 zd. 2 p.p.s.a. W tej sytuacji, po wniesieniu przez skarżącego zażalenia na postanowienie z dnia 24 października 2022 r., uzasadnionym i koniecznym było zastosowanie w niniejszej sprawie trybu autokontroli przewidzianego w art. 195 § 2 p.p.s.a. w odniesieniu do zaskarżonego postanowienia. W doktrynie podnosi się, że wykorzystanie możliwości uchylenia postanowienia zaskarżonego oczywiście uzasadnionym zażaleniem i rozpoznanie sprawy, w miarę potrzeby, na nowo, powinno być traktowane jako obowiązek sądu pierwszej instancji, gdyż przeciwdziała skutecznie przewlekaniu postępowania, natomiast uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie sprawy na nowo następuje w jednym postanowieniu (zob. H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, T. Woś [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 584). Mając to na uwadze Sąd, dostrzegając oczywistą zasadność złożonego przez skarżącego zażalenia na postanowienie tut. Sądu wydane w dniu 24 października 2022 r. w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, postanowił - na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. - uchylić wskazane postanowienie, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).