III SA/Gd 851/15
PostanowienieWSA w Gdańsku2015-12-23
Skład orzekający: Referendarz sądowy Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku celowego, w której strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
W przypadku, gdy strona jest ustawowo zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) PPSA, postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinno zostać umorzone na podstawie art. 249a PPSA. Jednocześnie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, prawo pomocy powinno zostać przyznane w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący S. P. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku celowego. W trakcie postępowania sądowego złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca utrzymuje się ze świadczeń pomocy społecznej i nie posiada oszczędności ani majątku o znacznej wartości.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 4 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.
Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 4 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.
Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący S. P. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Na podstawie zawartego w formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz na podstawie zgromadzonych w aktach dokumentów ustalono, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe utrzymując się ze świadczeń z pomocy społecznej.
Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł.
W tym stanie uznano, co następuje.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem wniesionej do Sądu skargi skarżący uczynił decyzję wydaną w sprawie dotyczącej zasiłku celowego.
Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Powyższe oznacza, że wnioskodawca jest w rozpatrywanej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania.
W świetle obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. art. 249a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się, jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne.
Z uwagi na to, że skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych uznać należy, że w realiach rozpatrywanej sprawy spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych.
W konsekwencji referendarz sądowy działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.
Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
W świetle art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (to jest m. in. poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny.
Z uwagi na wyżej wskazaną regulację normatywną to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę wykazane.
Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawcy oraz biorąc pod uwagę ww. okoliczności faktyczne, w tym wysokość miesięcznego dochodu netto w zestawieniu z koniecznymi kosztami miesięcznego utrzymania referendarz sądowy uznał, że poniesienie przez wnioskodawcę kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru może spowodować skutki, o których mowa w wyżej wskazanej regulacji. Konieczność wygospodarowania określonych środków na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika przekracza bowiem w ocenie referendarza sądowego aktualne możliwości finansowe wnioskodawcy.
Wnioskodawca wykazał przy tym dostatecznie, że nie dysponuje żadnymi oszczędnościami ani też majątkiem, którego ewentualne zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru.
W związku z powyższym, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia przyznając wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło