III SA/Gd 851/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-12-14
Skład orzekający: Alina Dominiak, Felicja Kajut, Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły powierzchnię użytków rolnych dla celów przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, opierając się na danych z ortofotomap i pomiarów z lat wcześniejszych, podczas gdy strona skarżąca podnosiła, że stan faktyczny uległ zmianie i powoływała się na wcześniejsze decyzje administracyjne?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób jasny i niebudzący wątpliwości, z jakich powodów powierzchnia działek rolnych została ustalona na mniejszą niż zadeklarowana przez skarżącego. Uzasadnienie decyzji było lakoniczne i nie zawierało wystarczających danych do oceny prawidłowości ustaleń faktycznych, co naruszało przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące uzasadnienia decyzji i oceny dowodów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016. Organy administracji pomniejszyły przyznane płatności, uznając, że powierzchnia użytków rolnych jest mniejsza niż zadeklarowana przez skarżącego R. G. Ustalenia te oparto na danych z ortofotomap i pomiarów z lat wcześniejszych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących oceny dowodów i uzasadnienia decyzji, twierdząc, że organy błędnie oceniły powierzchnię jego działek, ignorując wcześniejsze ustalenia i aktualny stan faktyczny. Po utrzymaniu decyzji organu I instancji przez organ II instancji, skarżący wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz R. G. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 4 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz R. G. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 1 lutego 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał R. G. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016:
jednolitą płatność obszarową w wysokości 1.417,02 zł, płatność za zazielenienie w wysokości 1.004,42 zł, płatność redystrybucyjną w wysokości 104,84 zł. Płatności zostały pomniejszone ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności. Ponadto stwierdzono uczestnictwo strony w systemie małych gospodarstw.
Organ weryfikując wniosek ustalił, że zadeklarowana powierzchnia wynosiła 4,23 ha, a powierzchnia stwierdzona do płatności - 3,95 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej. Ustaleń nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno –gospodarczej odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku: w przypadku działki rolnej A , na działce ewidencyjnej [...] z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni wykluczono na podstawie wykonanych pomiarów 0,05 ha, w przypadku działki rolnej B - wykluczono 0,23 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wyniosła 0,28 ha, co w ujęciu procentowym stanowiło przedeklarowanie rzędu 7,09%. Wobec tego, z uwagi na treść art. 19a ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania powierzchnia zakwalifikowana do przyznania płatności wyniosła 3,74 ha.
Początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej została też zmniejszona ze względu na złożenie wniosku po terminie, tj. po dniu 15 czerwca - w dniu 11.07.2016 r. Na podstawie art. 13 ust. 1 akapit pierwszy w/w rozporządzenia zmniejszono kwotę płatności o 18%, tj. o kwotę w wysokości 311,05 zł. Po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej wyniosła 1417,02 zł
Należne kwoty płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) zostały przyznane do obszaru – odpowiednio – 3,95 oraz 0,74 ha. Kwoty płatności pomniejszono też ze względu na złożenie wniosku po terminie.
Decyzją z dnia 4 sierpnia 2017 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania R. G., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy potwierdził ustalone przez organ I instancji wartości PEG dla działki ewidencyjnej nr [...] (0,48 ha), dla działki ewidencyjnej nr [...] (0,54 ha), dla działki ewidencyjnej nr [...] (0,66 ha) i dla działki ewidencyjnej nr [...] (0,33) ha. Aktualny PEG pokrywał się ze śladem pomiaru z kontroli na miejscu z 2014 r. i odwzorowywał sytuację widoczną na ortofotomapie z dnia 21.04.2016 r., tj. obszary wykluczone w ramach kontroli na miejscu z roku 2014 na aktualnie dostępnej ortofotomapie także stanowią obszary nieuprawnione.
Odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdzono, że prawidłowe były ustalenia organu I instancji odnośnie powierzchni stwierdzonej dla działki rolnej A wynoszącej 1,18 ha oraz dla działki rolnej B wynoszącej 2,77 ha.
Za niezasadny uznano zarzut dotyczący niewykorzystania w postępowaniu dowodowym informacji z pomiarów geodezyjnych, kontroli na miejscu z 2016 r., dowodów z postępowania sądowego oraz z decyzji administracyjnej Nr [...] z dnia 25.09.2015 r. Wyjaśniono, że w sprawie jako dowód organ dopuścił między innymi wyniki oględzin działek ewidencyjnych nr [...], [...] oraz [...] z dnia 12.05.2016 r. oraz ortofotomapę z dnia 21.04.2016 r., która najlepiej obrazuje użytkowanie działek w roku 2016. Ortofotomapa odzwierciedla stan faktyczny istniejący w momencie jej sporządzania dlatego stanowi podstawę do weryfikacji materiału dowodowego, w tym załączników graficznych załączonych do wniosku, jak również pomiarów wykonanych w trakcie kontroli na miejscu. Powierzchnia działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i powierzchnia działek rolnych znajdujących się na tych działkach ewidencyjnych nie oznacza tego samego. Ilość działek rolnych, sposób ich wykorzystania, a także powierzchnia działek rolnych może się zmieniać w czasie, przy niezmienionych danych zawartych w rejestrze gruntów co do działek ewidencyjnych, ich powierzchni i rodzaju użytków rolnych na tych działkach. Dla ustalenia prawa do otrzymania płatności podstawowe znaczenie ma jednak rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona określona uprawa. Ponadto nie można dokonać płatności do powierzchni wykraczających poza działkę referencyjną, której powierzchnia ma być wyznaczona przy wykorzystaniu technologii GIS opartej na obrazie ortofotomapy. Zatem nieprawidłowe było powołanie się strony na ustalenia zawarte w decyzji nr [...] z dnia 25.09.2015 r. wydanej w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013, ponieważ zaskarżone rozstrzygnięcie jest konsekwencją analizy materiału dowodowego zgromadzonego w roku 2016. Powierzchna zmierzona działek ewidencyjnych nr [...], nr [...] oraz nr [...] wyniosła 0,81 ha i wynikała z dokonania pomiarów poza granicami działek ewidencyjnych. W rezultacie łączna powierzchnia PEG dla tych działek wyniosła 0,78 ha.
R. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, domagając się jej uchylenia.
Zarzucił naruszenie:
̶ art. 80 k.p.a. przez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, a zwłaszcza przez przyjęcie, iż ustalenia obszaru użytków rolnych skarżącego należy dokonać na podstawie ortofotomap, podczas gdy istniały źródła rzetelniejsze, tzn. ustalenia dokonane w toku postępowania przed Dyrektorem Oddziału Regionalnego ARiMR w G. zakończonej decyzją nr [...] z dnia 25.09.2015 r., a ustalenia te potwierdziły, iż obszar użytków rolnych skarżącego jest zgodny ze złożonym przez skarżącego wnioskiem;
̶ art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niezgromadzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i dokonaniu ustaleń faktycznych na podstawie dowodów nierzetelnych obarczonych ryzykiem błędu, a mianowicie na podstawie ortofotomap (PEG), podczas gdy w toku postępowania zakończonego decyzją z dnia 25.09.2015 r. ustalono, iż obszar użytków rolnych skarżącego jest zgodny ze złożonym przez skarżącego wnioskiem;
̶ art. 110 k.p.a. poprzez pominięcie, iż decyzje wiążą organy administracji publicznej, a więc organ był związany ustaleniami organu poczynionymi w decyzji z dnia 25.09.2015 r., które potwierdziły, iż obszar użytków rolnych skarżącego jest zgodny ze złożonym przez skarżącego wnioskiem;
- art. 5 rozporządzenia nr 640/2014 w zw. z art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 w zw. z art. 4 ust. 1 lit. e rozporządzenia nr 1307/2013, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż wartości PEG dla działek skarżącego nr [...], [...] obejmują łącznie wielkość 3.95 ha, gdy system identyfikacji działek rolnych, na podstawie którego ustalane jest PEG stosuje się na poziomie działek referencyjnych, a działki referencyjne obejmują jednostkę gruntu stanowiącą powierzchnię użytków rolnych, tj. każdy obszar zajmowany przez grunty orne, trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe lub uprawy trwałe, a zatem obszar rolny skarżącego winien zostać uwzględniony do wielkości 4,24 ha.
Nadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku o sygn. I SA/Gd 80/15; postępowania przed Dyrektorem Oddziału Regionalnego ARiMR w G. zakończonej decyzją nr [...] z dnia 25.09.2015 r. - na okoliczność ustalenia, że powierzchnia działek podlegających dopłatom bezpośrednim wynosi 4.24 ha.
Skarżący zarzucił pominięcie ustaleń dokonanych w toku postępowania zakończonego decyzją z dnia 25 września 2015 r. Wskazał, że podał wówczas tę samą powierzchnię działek, która również została zakwestionowana, a dopiero na skutek ponownego postępowania po wyroku WSA stwierdzono faktyczną powierzchnię działek. Od tego czasu nic się nie zmieniło. Zdaniem skarżącego organ dokonał też błędnego ustalenia powierzchni działek w oparciu o ortofotomapy, które, w jego ocenie, są niedokładne.
Skarżący podniósł, że działki referencyjne obejmują jednostkę gruntu stanowiącą powierzchnię użytków rolnych, które oznaczają każdy obszar zajmowany przez grunty orne, trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe lub uprawy trwałe. Wskazał, że prowadzi specjalistyczne gospodarstwo szkółkarsko-nasienne
i wszystkie grunty rolne niezabudowane budynkami, drogami czy innymi budowlami służą celom produkcyjnym. Na obszarze szkółki rosną drzewa, krzewy, wieloletnie rośliny ozdobne i owocowe. W skład nasadzeń wchodzą mateczniki drzew i krzewów ozdobnych i owocowych służące do pozyskiwania sadzonek, zrazów i nasion, drzewa alejowe, drzewa i krzewy ozdobne w pojemnikach, jagodniki i winnica. Zdaniem skarżącego gospodarstwo szkółkarsko - nasienne stanowi użytki rolne w rozumieniu rozporządzenia nr 1307/2013. Podniósł, że nawet gdyby przyjąć, że powierzchnię działek należy ustalić w oparciu o ortofotomapy, to ich prawidłowe odczytanie winno prowadzić do wniosku, że posiada on użytki rolne o pow.4,23 ha, bowiem użytki rolne posiada na całym zgłoszonym obszarze.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Dodatkowo organ wskazał, odnosząc się do definicji "użytków rolnych", że obszary porośnięte w szczególności roślinami nie będącymi młodymi drzewiastymi , nie mogą być zakwalifikowane jako użytki rolne. Słusznie zatem jako obszar nieuprawniony uznano szpaler drzew iglastych wieloletnich. Teren niekwalifikujący się do pomocy obrazują zdjęcia wykonane podczas kontroli , która miała miejsce co prawda w 2014 r., jednak jako jeden z elementów stanowiła podstawę wyznaczenia powierzchni ewidencyjno – gospodarczej na działkach objętych wnioskiem z 2016 r.
Na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 r. skarżący dodał, że organ zakwestionował jego stanowisko dotyczące dowodów z roku 2015 , sam powołując się na dowody z roku 2014. Podał, że na skutek postępowania prowadzonego w roku 2015, a które dotyczyło płatności na rok 2013 wykazał, że powierzchnia działek jest taka, jaką wskazywał pierwotnie. Zarzucił, że organ powołuje się na dane z 2014 r., mimo że stan faktyczny uległ zmianie, bo dokupił działki, w związku z tym zmieniła się ilość działek ewidencyjnych, a także wielkość działek referencyjnych. Zakwestionował stanowisko organu dotyczące interpretacji użytków rolnych wyjaśniając, że szpaler modrzewia wskazywany na zdjęciach jest wykorzystywany przez niego do pobierania sadzonek. Uprawy wskazane na zdjęciach dołączonych do odpowiedzi na skargę służą pozyskiwaniu między innymi materiału siewnego, sadzonek i zrazów. W rzeczywistości powierzchnia jego działek rolnych wynosi 4,24 ha, ale specjalnie zaniżył wielkość o jeden ar do 4,23 ha z uwagi na możliwość pomyłki w pomiarach. Zdjęcia z roku 2014 nie odzwierciedlają stanu działek na rok 2016.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. z 2017 r., poz. 1369; dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie istotę sporu stanowiło przyznanie skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 w pomniejszonej wysokości z uwagi na ustalenia organów, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana przez skarżącego. Organy przyjęły powierzchnię działek rolnych uwzględnionych w naliczeniu jednolitych płatności obszarowych jako 3,95 ha, wobec zadeklarowanej 4,23 ha, co skutkowało ostatecznie przyjęciem powierzchni zatwierdzonej do jednolitych płatności obszarowych w wielkości 3,74 ha, płatności za zazielenienie 3,95 ha oraz 0,74 ha w przypadku płatności redystrybucyjnej, jak również pomniejszeniem przyznanych płatności. Dodatkowo, czego skarżący nie kwestionował, płatności zostały pomniejszone z uwagi na złożenie wniosku po terminie.
Podstawę materialnoprawną kontrolowanego przez Sąd rozstrzygnięcia stanowiły m.in. przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz.U. z 2015 r., poz.1551 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".
W myśl przepisu art. 7 ustawy rolnikowi przyznawane są płatności bezpośrednie - co do zasady - wówczas, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.
Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej:
1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";
2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;
3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;
4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Z powyższego wynika, że w postępowaniu o przyznanie płatności obszarowych kluczowe znaczenie ma rzeczywisty areał gruntów rolnych. Jak już wyżej wskazano, organy uznały, że faktyczna powierzchnia działek jest mniejsza, niż deklarował skarżący.
Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji w części dotyczącej tej kwestii stwierdził, że powierzchnia działek rolnych w wysokości 3,95 ha ustalona została w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno –gospodarczej odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach działek ewidencyjnych, wykonanych na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku.
Organ odwoławczy natomiast wskazał, że przeprowadził dodatkowe postępowanie w celu weryfikacji PEG dla działek ewidencyjnych nr [...] oraz [...] i aktualny PEG pokrywa się ze śladem pomiaru na miejscu w 2014 r. –obszary wówczas wykluczone obecnie również stanowią obszary nieuprawnione. Ustaleń dokonano w oparciu o ortofotomapę z 21 kwietnia 2016 r. oraz wyniki oględzin działek ewidencyjnych nr [...] z dnia 12 maja 2016 r.
W ocenie Sądu z uzasadnień decyzji nie wynika w sposób jasny i nie budzący wątpliwości, z jakich powodów organy uznał, że obszar działek skarżącego jest inny od deklarowanego i że do naliczenia płatności należy przyjąć takie a nie inne powierzchnie działek. Organ odwoławczy powołał się co prawda na wizytację terenową i dane z ortofotomapy, ale są to stwierdzenia autorytatywne, nie poparte żadnymi konkretami dotyczącymi ustalonego stanu faktycznego i jego analizą. Nie wskazano , z jakich przyczyn wykluczono pewne części działek, wobec czego nie wiadomo, jaki jest ich stan i co się na nich znajduje. Uniemożliwia to w istocie ocenę, czy prawidłowo ustalono powierzchnię działek, od której zależy wysokość płatności.
Zauważyć należy, że – zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Jednym z takich przepisów, które mają zastosowanie w niniejszym postępowaniu jest art. 107 § 3 k.p.a., który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Wymogom tym organ nie sprostał.
Wskazać należy, że w aktach administracyjnych znajduje się płyta ze zdjęciami działek wykonanymi w dniach 6 - 7 sierpnia 2014 r. oraz szkice działek wykonane w sierpniu 2014 r. W aktach znajduje się ponadto protokół z oględzin działek referencyjnych w zakresie weryfikacji powierzchni działek ewidencyjnych nr [...] z dnia 12 maja 2016 r. W aktach znajduje się także pismo Kierownika Biura Kontroli na Miejscu z dnia 23 maja 2017 r. zawierające informację, że wyznaczony PEG odwzorowuje sytuację widoczną na orfofotomapie z dnia 21 kwietnia 2016 r. oraz że wyznaczony PEG nie musi stanowić zwartego obszaru i każdorazowo należy porównać szkic wnioskodawcy z wyznaczonym obszarem PEG w oknie wizualizacji. Dołączono szkic działki B z dnia 12 maja 2016 r. oraz ortofotomapę z dnia 21 kwietnia 2016 r.
Zauważyć wobec tego należy, że zdjęcia z 2014 r. nie zostały w żaden sposób omówione i nie wiadomo, które fragmenty działek zdjęcia te przedstawiają , ani też co na ich podstawie ustalono. Zdjęcia te ponadto obrazują stan z 2014 r., a wniosek skarżącego dotyczył roku 2016 r. Podobnie rzecz się ma ze szkicami z 2014 r.
Jak się wydaje protokół z oględzin działek nr [...] z dnia 12 maja 2016 r. niewiele wnosi do rozstrzygnięcia sporu, bowiem organ odwoławczy sam stwierdził, że konieczność weryfikacji PEG istniała w przypadku innych działek – działek ewidencyjnych nr [...].
Szkic działki B z dnia 12 maja 2016 r. oraz ortofotomapa z dnia 21 kwietnia 2016 r. również nie zostały omówione. Ponadto na przedłożonej ortofotomapie nie sposób odszukać nawet wszystkie działki ewidencyjne, nie mówiąc o stwierdzeniu na jej podstawie stanu ich zagospodarowania. Pismo Kierownika Biura Kontroli na Miejscu z dnia 23 maja 2017 r. nie jest natomiast dowodem w sprawie.
Stwierdzenia wymaga, że w przypadku przyjęcia przez organ, że obszar działek jest inny od deklarowanego we wniosku, nie jest on zwolniony z obowiązku uzasadnienia swego stanowiska w tym zakresie w sposób jasny, rzeczowy i przekonujący. Aby bowiem zaakceptować wywody dotyczące sposobu wyliczenia konkretnych płatności należy wpierw, w sposób niewątpliwy, ustalić stan faktyczny, rzutujący i na przyznanie płatności, i na ich wysokość. W niniejszej sprawie nie uzasadniono w sposób przekonujący, z jakich przyczyn wykluczono powierzchnię działek w wielkości wskazywanej przez skarżącego. Organ odwoławczy co prawda odwołuje się do dokumentów z 2014 r. i danych z ortofotomapy z 2016 r., ale twierdzenia te są arbitralne i nie poparte żadnymi konkretnymi danymi. Jak już wyżej wskazano organ przy ustalaniu powierzchni działek opiera się na danych za rok 2014 r., gdy wniosek dotyczy roku 2016 r. Skarżący na rozprawie stwierdził natomiast, że zdjęcia 2014 r. nie odzwierciedlają stanu działek w roku 2016r.
Tak więc zaskarżona decyzja wymyka się spod kontroli sądu, albowiem nie sposób na podstawie lakonicznego uzasadnienia dotyczącego ustaleń faktycznych w zakresie powierzchni działek ocenić, czy ustalenia te, które przecież stały się podstawą merytorycznego rozstrzygnięcia, były prawidłowe.
Skutkować to musiało uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Skarżący zarzuca w skardze, powołując się na definicję "użytków rolnych", że wszystkie należące do niego grunty rolne niezabudowane budynkami, drogami czy innymi budowlami służą celom produkcyjnym. Wskazuje, że prowadzi specjalistyczne gospodarstwo szkółkarsko- nasienne, w którym rosną drzewa, krzewy, wieloletnie rośliny ozdobne i owocowe, a całe jego gospodarstwo stanowi użytki rolne.
Do tych zarzutów skargi nie sposób się rzeczowo odnieść, albowiem dotyczą one kwestii, które nie były przedmiotem ustaleń i rozważań organów w wydanych decyzjach, przy czym, o ile skarżący uważa, że te okoliczności mogły zaważyć na treści decyzji, powinien je podnosić w toku postępowania przed organami, nie zaś dopiero przed sądem administracyjnym.
Podobnie rzecz się ma z kontrargumentacją organu, który w odpowiedzi na skargę, powołując się na treść zdjęć z 2014 r., polemizuje ze stanowiskiem skarżącego podnosząc m.in., że rośliny nie będące młodymi drzewiastymi nie mogą być zakwalifikowane jako użytki rolne. Wskazać wobec tego należy, że nie jest możliwe dokonanie przez Sąd oceny powyższego stanowiska organu, bowiem w zaskarżonej decyzji brak konkretnych ustaleń stanu faktycznego, rzutującego na określenie wielkości powierzchni działek skarżącego. Przywołane stanowisko organu wykracza poza argumentację prawną, zawierając elementy dotyczące stanu faktycznego (sposobu użytkowania działek). Rzeczą Sądu jest natomiast dokonywanie oceny legalności zaskarżonej decyzji, nie zaś argumentacji organu przedstawionej w odpowiedzi na skargę , która nie ma oparcia w ustalonym w sposób prawidłowy stanie faktycznym.
Zarzut naruszenia art. 5 rozporządzenia nr 640/2014 w zw. z art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 w zw. z art. 4 ust. 1 lit. e rozporządzenia nr 1307/2013 nie jest dla Sądu zrozumiały. Skarżący zarzuca bowiem błędną wykładnię tych przepisów polegającą na przyjęciu, że konkretne działki obejmują wielkość 3.95 ha, zamiast wskazywanej przez skarżącego wartości. Błędna wykładnia przepisów nie jest jednak równoznaczna ze stanem faktycznym. O ile intencją skarżącego było stwierdzenie, że błędna wykładnia przepisów doprowadziła do błędnego ustalenia stanu faktycznego, to z przyczyn opisanych wyżej trudno także do tego zarzutu wiążąco się odnieść.
Błędne - co do zasady - jest stanowisko skarżącego, że ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie należało czynić nie w oparciu o treść ortofotomap, a w oparciu o dowody zgromadzone w toku postępowania, zakończonego decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w G. z dnia 25 września 2015 r. Błędne jest też stanowisko skarżącego, że organ w niniejszym postępowaniu związany był ustaleniami poczynionymi w tej decyzji.
Organy w niniejszej sprawie nie są związane ustaleniami dotyczącymi roku 2013 r. , a postępowanie , na które powołuje się skarżący, dotyczyło przyznania płatności właśnie na rok 2013. Związanie organu treścią decyzji na mocy art. 110 § 1 k.p.a., dotyczącej roku 2013, nie rozciąga się na ustalenia stanu faktycznego dotyczącego roku 2016. Decyzja, na którą powołuje się skarżący, nie tylko dotyczyła roku 2013 r., ale także skarżący deklarował wówczas mniejszą powierzchnię działek, niż deklarował na rok 2016 r. Ustalenia poczynione w toku postępowania zakończonego wskazywaną przez skarżącego decyzją nie mogły zastąpić ustaleń czynionych przez organy w toku niniejszego postępowania.
Nie było wobec powyższego podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o dopuszczenie dowodu z akt tutejszego sądu sygn. akt I SA/Gd 80/15 oraz akt postępowania zakończonego decyzją z dnia 25 września 2015 r., bowiem przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów nie spowodowałoby wyjaśnienia istotnych wątpliwości w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a.
Sądowi wiadomo z urzędu, że przed tutejszym sądem toczyło się już kilka spraw ze skarg skarżącego na decyzje organów, dotyczących przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na kolejne lata, które były uwzględniane. Jednak wnioski skarżącego dotyczyły innych lat, a nie roku 2016 i ustalenia poczynione w toku tych postępowań nie mogą być przenoszone jako stan faktyczny do niniejszego postępowania. W każdym przypadku złożenia wniosku należy dokonać aktualnych ustaleń faktycznych i odnieść je do aktualnego stanu prawnego.
Skarżący powinien być świadomy faktu, że ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego stanowi w art. 3 ust. 3, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Ponadto z art. 2 pkt 3 i 4 ustawy wynika , że w postępowaniu takim jak przedmiotowe organ administracji publicznej jedynie na żądanie stron udziela niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz jedynie na żądanie stron zapewnia czynny udział w każdym stadium postępowania oraz przed wydaniem decyzji umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Tak więc postępowanie o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wymaga większego zaangażowania strony, pragnącej uzyskać satysfakcjonujące ją rozstrzygnięcie.
Na koniec na marginesie zauważyć należy, że organ powinien zadbać o większą staranność przy rozpatrywaniu spraw zapoczątkowanych wnioskami skarżącego.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania - art. 7, art. 80, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z przedstawionych względów Sąd , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR ponownie rozpatrzy wniesione odwołanie z uwzględnieniem powyższego stanowiska Sądu. O ile będzie to konieczne dla prawidłowego rozpoznania sprawy organ przeprowadzi dodatkowe postępowanie dowodowe z urzędu lub na żądanie strony.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło