III SA/Gd 858/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji do prowadzenia pojazdów postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 21 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji do prowadzenia pojazdów. W dniu 29 grudnia 2014 r. do Sądu została przesłana skarga kasacyjna od ww. postanowienia podpisana przez skarżącego oraz radcę prawnego A.D. W skardze kasacyjnej zawarty został wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 8 stycznia 2015 r. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wezwał skarżącego do złożenia pełnomocnictwa procesowego dla radcy prawnego A. D. do działania w imieniu skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz do wskazania adresu tegoż pełnomocnika. W wydanym zarządzeniu określono termin na jego wykonanie oraz rygor odrzucenia skargi kasacyjnej. Jednocześnie - z uwagi na ww. wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych - skarżącemu przesłany został urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF). Stosowne wezwanie oraz formularz PPF skarżący odebrał w dniu 16 stycznia 2015 r. W dniu 20 stycznia 2015 r. skarżący wysłał do Sądu wypełniony formularz PPF (data wpływu do Sądu – 27 stycznia 2015 r.) wskazując, że wnosi o przydzielenie "bezpłatnej obsługi prawnej ponieważ nie posiada pracy jak i dochodów [...]". Jednocześnie w rubryce nr 5 formularza PPF skarżący podał adres radcy prawnego A. D. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 30 stycznia 2015 r. wydanym na podstawie art. 255 w zw. z art. 258 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skarżący został wezwany do przedłożenia następujących dokumentów i oświadczeń: a) wobec zadeklarowanego braku dochodów – oświadczenia wskazującego z jakich środków finansowych wnioskodawca oraz jego żona ponosili wydatki związane z własnym utrzymaniem w okresie ostatnich trzech miesięcy; b) kopii zaświadczenia wydanego przez właściwy miejscowo powiatowy urząd pracy potwierdzającego posiadanie przez wnioskodawcę statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku; c) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę oraz żonę rachunków bankowych i innych (w tym rachunków lokat terminowych, rachunków dewizowych i maklerskich), na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię (wszystkie przelewy, wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; d) kopii dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania wnioskodawcy oraz jego żony (opłaty związane z utrzymaniem zamieszkiwanej nieruchomości, opłaty za energię elektryczną, gaz, telefon, wydatki na lekarstwa i leczenie); e) oświadczenia w przedmiocie wszelkich zarejestrowanych na wnioskodawcę bądź żonę pojazdów mechanicznych (z podaniem ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości); f) oświadczenia czy względem wnioskodawcy bądź jego żony toczy się obecnie jakiekolwiek postępowanie egzekucyjne (sądowe bądź administracyjne); jeżeli tak wnioskodawca winien był przedstawić kopie dokumentów obrazujących wysokość egzekwowanych należności oraz dokonane czynności egzekucyjne z okresu ostatnich trzech miesięcy. W dniu19 lutego 2015 r. do Sądu wpłynęło wysłane w dniu 14 lutego 2015 r. pisemne oświadczenie skarżącego, z którego wynikało, że skarżący oraz jego żona pozostają na wyłącznym utrzymaniu córki i zięcia. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem skarżący oraz jego żona nie posiadają rachunków bankowych. Skarżący podał ponadto, że w sądach toczą się postępowania dotyczące zobowiązań wobec ZUS oraz firmy paliwowej. Do oświadczenia skarżący załączył zaświadczenie wydane przez Prezydenta Miasta obrazujące fakt zarejestrowania skarżącego jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Jednocześnie skarżący przesłał trzy potwierdzenia przelewów dokonanych z rachunku bankowego należącego do A. K. Z uwagi na niewykonanie ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 stycznia 2015 r. wzywającego do złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przez radcę prawnego A. D. jak i z uwagi na rozbieżność pomiędzy zakresem wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazanym w złożonej przez tego pełnomocnika skardze kasacyjnej (gdzie wniesiono o zwolnienie od kosztów sądowych) oraz w złożonym przez skarżącego formularzu PPF (gdzie wnioskodawca wniósł o "przydzielenie bezpłatnej obsługi prawnej") zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 20 lutego 2015 r. S. K. został wezwany do sprecyzowania - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania – co jest przedmiotem jego wniosku o przyznanie prawa pomocy, to jest do wskazania czy skarżący: - wnosi wyłącznie o zwolnienie od kosztów sądowych, - wnosi wyłącznie o zwolnienie od kosztów sądowych w części, to jest poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej; - wnosi o zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie wskazanego w formularzu PPF radcy prawnego z urzędu. Stosowne wezwanie skarżący otrzymał w dniu 2 marca 2015 r. (dowód: z.p.o. w aktach sprawy). W piśmie z dnia 2 marca 2015 r. (data wysłania do Sądu – 5 marca 2015 r.; data fizycznego wpływu – 10 marca 2015 r.) skarżący wskazał, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym o ustanowienie radcy prawnego wskazanego w formularzu PPF. W tym stanie należało wskazać, co następuje. Instytucja prawa pomocy uregulowana w art. 243 – 263 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiąc jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego Uprawnienie do przeniesienia ciężarów finansowych postępowania sądowoadministracyjnego na Skarb Państwa nie ma jednakże charakteru absolutnego i podlega prawnie uzasadnionym ograniczeniom. Ilość funduszy publicznych dostępna na udzielenie pomocy prawnej osobom niemajętnym sprawia bowiem, że swoistą koniecznością jest przyjęcie procedury ich racjonalnej selekcji uzasadnionej okolicznościami dotyczącymi stanu majątkowego i dochodów danego podmiotu (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2010 r.; sygn. akt I GZ 340/10; Centralna Baza Orzeczeń Sadów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe regulacje normatywne oraz okoliczności faktyczne ustalone w toku prowadzonego postępowania uznano, że wnioskodawca będący osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i pozostający na wyłącznym utrzymaniu osób trzecich spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca wykazał bowiem w sposób dostateczny, iż ani on ani jego żona nie osiągają jakichkolwiek dochodów. Z przedłożonych do akt dokumentów wynika ponadto, że wnioskodawca oraz jego żona nie dysponują żadnymi oszczędnościami ani też majątkiem, którego ewentualne zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie kosztów przedmiotowego postępowania. W związku z powyższym, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia przyznając wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym.