III SA/Gd 862/17

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata Ł. I. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" postanawia: 1. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku – adwokatowi Ł. I. kwotę 221,40 zł brutto /słownie: dwieście dwadzieścia jeden złotych czterdzieści groszy/ za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, 2. odmówić przyznania wynagrodzenia w pozostałym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 8 lutego 2018 r. oddalił skargę M. J. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej w dniu 30 marca 2018 r. (k. 31). Prawomocnym postanowieniem z dnia 15 maja 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. W piśmie z dnia 30 maja 2018 r. Okręgowa Rada Adwokacka [...] zawiadomiła Sąd, iż pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej został wyznaczony adwokat Ł. I., który w dniu 8 czerwca 2018 r. udzielił upoważnienia aplikantce adwokackiej P. P. do zastępowania go w sprawie. Dnia 12 czerwca 2018 r. upoważniona aplikantka wykonała fotografie akt sprawy (k. 52). Pełnomocnik skarżącej nie stwierdził podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Dnia 29 czerwca 2018 r. wniósł stosowną opinię, którą sporządził w dniu 21 czerwca 2018 r. i w której zawarł wniosek o przyznanie kosztów z tego tytułu w wysokości 150% opłaty wraz z należnym podatkiem od towarów i usług. Pełnomocnik swój wniosek o podwyższenie wynagrodzenia uzasadnił nakładem wykonanej osobiście pracy, poświęconym czasem oraz złożeniem przedmiotowej opinii przed upływem 30 dni od jej sporządzenia. Jednocześnie oświadczył, że koszty udzielonej pomocy prawnej nie zostały uiszczone w całości ani w części. Dołączył także jej odpis dla skarżącej. Na podstawie art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako p.p.s.a.), wyznaczony pełnomocnik (adwokat) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w niniejszej sprawie reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714, dalej jako: rozporządzenie). W myśl § 2 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wyznaczonemu adwokatowi, który nie prowadził sprawę w pierwszej instancji, przysługuje 75% opłaty określonej w punkcie 1, nie mniej niż 120 zł. Opłatę tę podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług, o czym stanowi § 4 ust. 3 rozporządzenia. W niniejszej sprawie do wysokości należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia zastosowanie będzie miała opłata określona w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia, która wynosi 240 zł. Mając na uwadze powyższe, za dokonaną czynność należało przyznać pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości 221,40 zł, w tym kwotę 41,40 zł tytułem VAT, o czym na podstawie art. 250 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia. Referendarz sądowy za nieuzasadniony uznał wniosek pełnomocnika o zasądzenie wynagrodzenia w wysokości stanowiącej 150% opłaty ustalonej na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia. Pełnomocnik wniosek o przyznanie wynagrodzenia za dokonaną czynność w kwocie wyższej uzasadnił nakładem pracy, polegającym na osobistym jej wykonaniu oraz poświęconym czasie, oraz złożenie przedmiotowej opinii przed upływem ustawowego terminu do jej wniesienia, określonego w art. 177 § 4 zdanie 1 p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić pełnomocnikowi, iż terminowość podejmowanych przez – co wymaga podkreślenia – zawodowego pełnomocnika czynności procesowych należy do podstawowych zasad staranności i profesjonalizmu. Zatem zachowanie przez pełnomocnika 30-dniowego terminu do złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie uzasadnia podwyższenia mu wynagrodzenia z tego tytułu. Zdaniem orzekającego podwyższenia wynagrodzenia pełnomocnikowi nie uzasadnia podnoszony przez niego nakład pracy, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. Ustawodawca, określając wysokość stawek minimalnych za poszczególne czynności lub za udział w poszczególnych postępowaniach, jednocześnie pozostawił możliwość uwzględnienia przez sąd pewnych nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie zwiększają diametralnie nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pełnomocnika procesowego (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt III AKz 643/09, publ. LEX nr 553823). Zgodzić się należy ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie, że nie ma powodów do podwyższenia stawki wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, gdy jego aktywność w wypełnianiu obowiązków w toku całego postępowania nie przekracza granic zwykłej staranności (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 13 września 2006 r., sygn. akt II AKz 350/06, publ. KZS 2006/10/21). Pełnomocnik, którego aktywność przejawiła się jedynie w zapoznaniu się z fotokopią akt sprawy (czynność ta została wykonana przez aplikantkę w siedzibie sądu) i sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, nie wskazał bowiem żadnych szczególnych okoliczności wymagających zwiększonego nakładu pracy, w tym czasu poświęconego sprawie, ani też nie wyjaśnił na czym miałaby polegać jego szczególna aktywność, uzasadniająca przyznanie wynagrodzenia w podwyższonej wysokości. Z treści sporządzonej opinii wynika, iż pełnomocnik swoje stanowisko w sprawie zawarł na dwóch stronach (str. 6-8), zaś na poprzednich powielił stanowisko sądu I instancji i je podzielił, przytaczając poglądy doktryny i orzecznictwa w kwestii uznaniowego charakteru decyzji. Pomoc prawna z urzędu sprowadzała się zatem do zapoznania się z aktami sprawy (1 tomem akt sądowych, w których znajduje się skarga, odpowiedź organu na skargę oraz wyrok sądu I instancji oraz 1 teczką akt administracyjnych), zapoznania się z orzecznictwem sądów administracyjnych oraz rozstrzygnięciem sądu I instancji i oceną jego zasadności, czemu dał wyraz w sporządzonym jednym piśmie procesowym – opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Z tych przyczyn wniosek o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wyższej wysokości nie mógł zostać uwzględniony, o czym referendarz sądowy orzekł jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.