III SA/Gd 862/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Wnioskiem złożonym na formularzu urzędowym PPF, skarżąca M. J. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na podstawie złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącej ustalono, że prowadzi ona sama gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku – mieszkanie komunalne o powierzchni 39,62 m2 zajmuje bez tytułu prawnego, oczekuje na przyznanie lokalu socjalnego, źródłem jej utrzymania jest zasiłek stały w kwocie 462,37 zł oraz emerytura w kwocie 7,76 zł, korzysta także z pomocy w formie dodatku mieszkaniowego w kwocie 115,99 zł oraz energetycznego w kwocie 11,22 zł. Skarżąca ponosi opłaty za czynsz w kwocie 55,17 zł miesięcznie oraz za energię elektryczną, którą zużywa także do ogrzewania w wysokości 300 zł miesięcznie. Nadto na zakup koniecznych leków przeznacza kwotę 100 zł miesięcznie. Skarżąca posiada zadłużenie w wysokości około 50.000 zł z tytułu opłat za mieszkanie. W tym stanie uznano, co następuje. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Powyższe oznacza, że skarżąca jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym referendarz sądowy, działając na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Odnośnie żądania ustanowienia zawodowego pełnomocnika z urzędu uznano natomiast, że instytucja prawa pomocy uregulowana w art. 243 – 262 p.p.s.a. stanowiąc jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści ww. przepisu wynika, że to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji materialnej i dochodowej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie złożonego wniosku uzależnione jest zatem wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Uznając oświadczenia skarżącej za wiarygodne oraz biorąc pod uwagę przedstawione we wniosku okoliczności faktyczne, w tym fakt niewielkich dochodów skarżącej oraz wysokość ponoszonych kosztów utrzymania, a nadto braku oszczędności i majątku uznano, że skarżąca, nie mając obecnie realnych możliwości poniesienia kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika z wyboru spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżąca wykazała zatem dostatecznie, że spełnia przesłankę przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W związku z dokonaną oceną sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącej, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie drugim sentencji.