III SA/Gd 88/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 15 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę. Decyzją z dnia 10 sierpnia 2018 r., wydaną na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 2 w zw. z art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2137 ze zm.) – dalej jako: "ustawa", Burmistrz Miasta cofnął zezwolenie nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, wydane dnia 22 stycznia 2015 r. przez Burmistrza Miasta dla A S.A. w W. Organ I instancji stwierdził, że strona występując o wydanie zezwolenia załączyła umowę sprzedaży zawartą w dniu 6 listopada 2014 r. w formie aktu notarialnego, repertorium A nr [...], jako potwierdzenie faktu posiadania tytułu prawnego do lokalu ( restauracji - kawiarni), w którym ma odbywać się sprzedaż alkoholu. Zawarta w dniu 6 listopada 2014 r. przez skarżącą z B Spółką z o.o. w Ł. umowa dotyczyła sprzedaży skarżącej prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w Ł. przy ul. N., obejmującej działki nr [...], [...] i [...] wraz z prawem własności posadowionych na nich budynków. Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2015 r. odmówił dokonania wpisu na rzecz skarżącej prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w Ł. przy ul. N. [...] wraz z prawem własności posadowionych na niej budynków, a Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt [...] oddalił skargę kasacyjną A S.A. w W. na powyższe postanowienie. Sąd Najwyższy wskazał, że przy zawieraniu umowy sprzedawcę reprezentowała osoba, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej , reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej , przedsiębiorstwie , spółdzielni lub stowarzyszeniu, co skutkuje nieważnością umowy sprzedaży. Zdaniem organu I instancji z powyższego wynika, że na dzień wydawania decyzji użytkownikiem wieczystym przedmiotowego gruntu i właścicielem posadowionych na nim budynków jest B Spółka z o.o. w upadłości likwidacyjnej. Organ swoje rozstrzygnięcie oparł na posiadanych dokumentach, a zeznania świadków, których przeprowadzenia domagała się strona, nie mogłyby nic wnieść do sprawy. Nadto to na posiadaczu zezwolenia na sprzedaż alkoholu ciąży obowiązek udowodnienia, że posiada tytuł prawny do nieruchomości. Decyzją z dnia 15 października 2018 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że starający się o zezwolenie do wniosku o wydanie zezwolenia zobowiązany jest dołączyć m.in. dokument potwierdzający jego tytuł prawny do lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych, zaś warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest m.in. posiadanie tytułu prawnego do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży. Zezwolenie organ zezwalający cofa m.in. w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych. Organ odwoławczy przedstawił, jako znane mu z urzędu, fakty dotyczące zakupu nieruchomości przez stronę, orzeczeń sądowych w przedmiocie wpisu do księgi wieczystej, zawieranych umów. Ustalenia powyższe doprowadziły organ odwoławczy do wniosku, że w dniu cofnięcia zezwolenia strona nie posiadała tytułu prawnego do nieruchomości. Kolegium dodało, że strona miała zapewnioną możliwość czynnego udziału w postępowaniu i możliwość przedstawienia dowodu w postaci tytułu prawnego do nieruchomości, jeśliby go faktycznie posiadała, ale nie uczyniła tego, wobec czego przyjąć należało , że stan faktyczny po postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2017 r. nie uległ zmianie. Dowody z zeznań świadków nie mogą zastąpić dowodu z dokumentu dotyczącego tytułu prawnego do nieruchomości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję A S.A. w W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, a nadto o dopuszczenie dowodu z akt spraw toczących się w stosunku do skarżącej przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym o numerach [...], [...] oraz [...]. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 18 ust. 7 pkt 5 w zw. z art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy poprzez jego błędne zastosowanie polegające na ustaleniu, że skarżąca nie ma tytułu prawnego do lokalu, co skutkuje cofnięciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, 2. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, niezapewnienie stronie możliwości aktywnego uczestniczenia w sprawie, odmienne i sprzeczne ustalenia stanu faktycznego w niniejszym postępowaniu oraz postępowaniach toczących się w stosunku do skarżącej przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym o numerach [...], [...] oraz [...], 3. art. 78 w zw. z art. 75 k.p.a. poprzez pominięcie mających istotne znaczenie dla sprawy wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niezawarcie w uzasadnieniu decyzji uzasadnienia faktycznego, tj. nie wskazanie faktów i okoliczności, które stanowiły podstawę orzeczenia. Zdaniem skarżącej aby stwierdzić, że utraciła ona tytuł prawny do lokalu należało ustalić, czy po postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2017 r. nie zawarła jakiejkolwiek innej umowy, na podstawie której ma prawo korzystać z lokalu restauracji położonej w Ł. przy ul. N. [...], gdyż sam fakt odmowy wpisania do księgi wieczystej prawa użytkowania wieczystego na rzecz skarżącej nie oznacza, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji, wszczęcia postępowania, nie dysponuje ona tytułem prawnym do lokalu. Zaskarżona decyzja powinna być wydana w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w sierpniu 2018 r. Skarżąca podniosła, że organ I instancji przed wydaniem decyzji nie poinformował jej o zebraniu całego materiału dowodowego, pominięciu zgłoszonych wniosków dowodowych, możliwości zapoznania się zebranym materiałem i zgłoszenia kolejnych dowodów, zwłaszcza że w ocenie organu I instancji to na skarżącej ciążył obowiązek wykazania, że dysponuje tytułem prawnym do lokalu. Jest to sprzeczne z art. 7 i art. 77 k.p.a., które nakładają na organ obowiązek wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych i przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2019 r. Sąd dopuścił dowód z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 października 2018 r. o numerach [...], [...] oraz [...] i oddalił wniosek dowodowy skarżącej w pozostałym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest bezzasadna. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się rozstrzygnięcia, czy skarżąca spółka, w okresie ważności wydanego na jej rzecz zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych utraciła tytuł prawny do korzystania z lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży, a tym samym, czy ziściła się przesłanka cofnięcia wydanego zezwolenia. Stosownie do art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi , do wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych należy dołączyć dokument potwierdzający tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych. Zgodnie z art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy, warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest posiadanie tytułu prawnego do korzystania z lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży. Z kolei art. 18 ust. 10 ustawy określa przesłanki cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, spośród których jedną z nich jest nieprzestrzeganie określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych (art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy). Z powyższych przepisów wynika, że utrata tytułu prawnego wnioskodawcy do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych jest równoznaczna z nieprzestrzeganiem określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych , skutkującym cofnięciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych ( art. 18 ust. 10 pkt 2 w zw. z ust. 7 pkt 5 ustawy). W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji trafnie uznały, że skarżąca utraciła tytuł prawny do nieruchomości, na której posadowiony jest budynek, stanowiący punkt sprzedaży alkoholu i nie posiadała go w dniu wydania decyzji przez organy obu instancji. Jak bowiem wynikało z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego, skarżąca uzyskała w dniu 22 stycznia 2015 r. zezwolenie Burmistrza Miasta na sprzedaż napojów alkoholowych, przy czym zezwolenie zostało wydane na wniosek skarżącej. Do wniosku załączono m.in. umowę sprzedaży z dnia 6 listopada 2014 r., zawartą w formie aktu notarialnego, rep. A nr [...]., na podstawie której B Spółka z o.o. w Ł. sprzedała skarżącej prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Ł., oznaczonej jako działki nr [...], [...] i [...] wraz z prawem własności posadowionego na niej budynku. Na podstawie ww. umowy w dniu 6 grudnia 2014 r. dokonany został wpis skarżącej, jako użytkownika wieczystego, w dziale II księgi wieczystej, prowadzonej dla opisanej wyżej nieruchomości. Postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 12 lutego 2015 r. wpis ten został utrzymany w mocy. Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2015 r. zmienił ww. postanowienie w ten sposób, że oddalił wniosek o dokonanie wpisu, zaś Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt [...], oddalił skargę kasacyjną skarżącej spółki od ww. postanowienia Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy stwierdził, że przy zawieraniu umowy z dnia 6 listopada 2014 r. sprzedawcę reprezentowała osoba, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej , reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie , spółdzielni lub stowarzyszeniu, co skutkuje nieważnością umowy sprzedaży. Tak ustalony stan faktyczny stanowił, w ocenie Sądu, wystarczającą podstawę do stwierdzenia, że skarżąca spółka utraciła tytuł prawny do lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych. Skarżąca nie wykazała też żadnym stosownym dokumentem, że w czasie wydawania decyzji przez organy obu instancji tytuł prawny do przedmiotowego lokalu posiadała. Podkreślić należy, że w świetle art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy obowiązkiem przedsiębiorcy, któremu wydano zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych jest spełnianie warunków prowadzenia sprzedaży przez cały okres, na jaki zezwolenie wydano. Skoro zaś zezwolenie wydaje się na wniosek przedsiębiorcy, do którego to wniosku – zgodnie z art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy – należy dołączyć m.in. dokument potwierdzający tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych, to przez spełnienie powyższego obowiązku należy rozumieć nieprzerwane posiadanie takiego prawa , potwierdzonego dokumentem, w okresie ważności zezwolenia. Dokumentem takim przedsiębiorca (beneficjent zezwolenia) powinien być w stanie w każdym czasie wykazać, że jego tytuł prawny do lokalu istnieje. To z woli ustawodawcy do wykazania tytułu prawnego do lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych, niezbędne jest przedłożenie dokumentu, co oznacza, że okoliczności tej przedsiębiorca nie może wykazywać innymi środkami dowodowymi. Dowód z zeznań świadków ( stron) nie może wobec tego zastąpić obligatoryjnego dowodu w postaci dokumentu stwierdzającego tytuł prawny do lokalu. W konsekwencji złożony przez skarżącą wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań prezesa zarządu skarżącej spółki oraz osób wchodzących w skład zarządu C Sp. z o.o. w W. zasadnie nie został uwzględniony. Zauważyć też należy, że wniosek dowodowy sformułowano bardzo ogólnikowo - skarżąca nie wskazała w nim na żadną konkretną umowę, stanowiącą podstawę jej tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. Prawidłowo zatem organy stwierdziły brak podstaw do przeprowadzenia zgłoszonych przez stronę dowodów. Dokumentem stwierdzającym tytuł prawny skarżącej do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych - w sposób oczywisty - nie jest znajdująca się w aktach sprawy umowa dzierżawy przedsiębiorstwa, zawarta między skarżącą jako wydzierżawiającym, a C Spółką z o.o. w W. jako dzierżawcą , w dniu 18 kwietnia 2018 r. Na ustalenie, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości nie mogły wpłynąć także okoliczności wynikające z treści załączonych do skargi decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, określające skarżącej spółce wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości za lata 2015, 2016 i 2017 r., które Sąd dopuścił jako dowód w sprawie. Z uzasadnień ww. decyzji wynikają wnioski odmienne niż wysnute przez skarżącą, a mianowicie SKO w ww. decyzjach stwierdziło, że skarżąca jest podatnikiem podatku od nieruchomości jako posiadacz samoistny nieruchomości położonej w Ł., przy ul. N. [...]. Jak wynika z treści art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1445 ze zm.), podatnikiem podatku od nieruchomości jest m.in. posiadacz samoistny nieruchomości lub obiektów budowlanych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzjach tych wyraźnie stwierdziło, że skarżącej należy przypisać cechy samoistnego posiadacza przedmiotowej nieruchomości, którym jest także osoba nie mająca jakiegokolwiek formalnego tytułu do nieruchomości, ale nią włada jak właściciel. Posiadania nieruchomości nie można utożsamiać z tytułem prawnym, o jakim mowa w art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy. Nie można w tej sytuacji podzielić zarzutów skargi, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało odmiennych ustaleń stanu faktycznego w niniejszym postępowaniu oraz postępowaniach toczących się w stosunku do skarżącej, a dotyczących wymiaru podatku od nieruchomości. We wszystkich tych postępowaniach Samorządowe Kolegium Odwoławcze stoi na tym samym stanowisku - że skarżąca nie dysponuje tytułem prawnym do przedmiotowego lokalu. Za zasadnością skargi nie przemawiał również przytoczony w jej uzasadnieniu pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawarty w wyroku z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II SA/Po 436/11 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Pogląd powyższy trafnie wskazuje na możliwość wykazania zarówno prawno-rzeczowego, jak i obligacyjnego tytułu prawnego do lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych. Jednakże skarżąca spółka nie zdołała wykazać jakimkolwiek dokumentem, że do lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych przysługuje jej czy to prawno-rzeczowy, czy to obligacyjny tytuł prawny. Zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wydane zostało skarżącej w związku z przedłożeniem przez nią tytułu prawnego do nieruchomości , wynikającego z umowy sprzedaży skarżącej prawa użytkowania wieczystego gruntu wraz z prawem własności posadowionego na nim budynku. Umowa ta została uznana za nieważną, wobec czego nie można mówić o tym, by na jej podstawie przysługiwał skarżącej tytuł prawny do lokalu. Skarżącej umożliwiono, przy wszczęciu przedmiotowego postępowania, wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i złożenie wyjaśnień, jednak w toku postępowania administracyjnego w obu instancjach skarżąca nie przedłożyła dokumentu, wykazującego jakikolwiek służący jej tytuł prawny co nieruchomości, powołując się jedynie ogólnie (w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a następnie w skardze na zaskarżoną decyzję SKO) na brak ustaleń organu co do warunków i podstawy posiadania przez skarżącą przedmiotowego lokalu, a w szczególności, czy po postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2017 r. skarżąca nie zawarła innej umowy, z której taki tytuł prawny wynikałby. Stwierdzić należy, że to w interesie skarżącej, jako beneficjenta zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, które wydawane jest na wniosek przedsiębiorcy, było wykazanie, że spełnia ona warunki prowadzenia sprzedaży. Dokumentu, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji posiadała tytuł prawny do lokalu, skarżąca nie przedstawiła ani w toku postępowania administracyjnego, ani nie powołała się nań przez sądem. W przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 18 ust. 10 ustawy organ wydający zezwolenie jest obowiązany wydać decyzję o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Warunki prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży określone w art. 18 ust. 7 ustawy muszą być przestrzegane bezwzględnie. Naruszenie któregokolwiek z tych warunków skutkuje cofnięciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Każde naruszenie warunków wymienionych w art. 18 ust. 7 ww. ustawy nakłada na organ zezwalający obowiązek cofnięcia zezwolenia na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy. Z tych względów Sąd uznał za bezzasadne zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 7 pkt 5 w zw. z art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy, albowiem organy dokonały prawidłowo subsumpcji ustalonego stanu faktycznego, z którego wynikało, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych, pod wynikające z ww. przepisów normy, co skutkowało obligatoryjnym cofnięciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W świetle dotychczasowych rozważań w ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, że stanowiące podstawę zaskarżonej decyzji ustalenia w zakresie okoliczności faktycznych dotyczących spełniania warunków prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu sprzedaży (art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy) i nieprzestrzegania tych warunków (art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy) zostały poczynione przez Kolegium z naruszeniem wskazanych w zarzutach skargi art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także art. 78 w zw. z art. 75 k.p.a. Nieusprawiedliwiony też jest zarzut naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia tego przepisu w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera elementy, o których mowa we wskazanym przepisie, zaś organy prawidłowo przedstawiły swoje stanowisko, zarówno co do kompletności zgromadzonego materiału dowodowego, jak i zastosowania przepisów prawa materialnego. Brak było podstaw, aby uwzględnić wniosek skarżącej o dopuszczenie dowodu w postaci całości akt spraw toczących się wobec skarżącej przez SKO w ww. sprawach w przedmiocie wysokości zobowiązań w podatku od nieruchomości, albowiem z uwagi na inny przedmiot postępowania akta tychże spraw nie miały znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy. W świetle bowiem art. 106 § 5 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.