III SA/Gd 886/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 22 sierpnia 2013 r. nr [...], [...] w przedmiocie sprostowania zgłoszenia celnego oddala skargę. Dnia 27 czerwca 2012 r. M. Sp. z o.o. z siedzibą w K., działając poprzez J. jako przedstawiciela bezpośredniego, złożyła zgłoszenie celne o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towar opisany jako "polietylen liniowy o małej gęstości", o wartości 61700,00 USD, któremu zadeklarowano kod TARIC 3901 10 10 00. Zgłoszenie zostało przyjęte w tym samym dniu i zarejestrowane pod numerem [...]. Towar został zwolniony do wnioskowanej procedury dnia 28 czerwca 2012 r. bez weryfikacji. Pismem z dnia 25 października 2012 r. strona zwróciła się do Naczelnika Urzędu Celnego z wnioskiem o korektę ww. dokumentu SAD z uwagi na fakt, iż dostarczony towar jest niezgodny z zamówieniem. Decyzją z dnia 12 marca 2013 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego odmówił sprostowania zgłoszenia celnego w zakresie wnioskowanym przez stronę. W uzasadnieniu wskazano, że dołączone do zgłoszenia celnego dokumenty potwierdzają zgodność danych w nim zawartych z tymi, które zostały podane w [...] z dnia 27 czerwca 2012 r. i wskazują na prawidłowość dokonanego zgłoszenia, w tym wyliczonych należności celnych i podatku od towarów i usług VAT. W ocenie organu proponowana przez Spółkę korekta spowodowałaby, że dane wskazane w ww. dokumentach byłyby niezgodne z tymi, na podstawie których powstał dług celny. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. Sp. z o.o. z siedzibą w K. zarzucając Naczelnikowi Urzędu Celnego: - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 121 § 1 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do organu celnego oraz niewyjaśnienie istoty sprawy i nieprzeprowadzenie rewizji towaru objętego zgłoszeniem celnym, mimo że istnieje jeszcze możliwość jego okazania; - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez zgromadzenie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący oraz nieuwzględnienie wniosku Spółki o przeprowadzenie rewizji towaru objętego zgłoszeniem celnym, mimo że istnieje jeszcze możliwość jego okazania; - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez arbitralne przyjęcie, że Spółka mogła dokonać ingerencji w stan towaru objętego zgłoszeniem celnym, mimo że Spółka wyjaśniła, że opóźnienie w poinformowaniu organu celnego o zaistniałej niezgodności przedmiotowego towaru spowodowane było koniecznością jego identyfikacji, co wymagało wiadomości specjalnych oraz przedstawiła w tym względzie stosowne dowody; takie ustalenie jest również sprzeczne z zasadami logiki, ponieważ zgłaszając wniosek o sprostowanie zgłoszenia celnego Spółka liczyła się z tym, że taka czynność spowoduje ustalenie długu celnego, podczas gdy w przypadku danych zawartych w zgłoszeniu celnym taki dług nie powstał; - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 78 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny poprzez jego niezastosowanie, mimo że zostały spełnione przesłanki określone w tym przepisie. Decyzją z dnia 22 sierpnia 2013 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że w myśl art. 67 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny datą, którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, jest data przyjęcia zgłoszenia celnego. Z kolei w art. 201 ust. 2 WKC ustanowiono, że dług celny powstaje z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego. Natomiast w myśl przepisu art. 214 WKC kwota należności celnych przywozowych lub należności celnych wywozowych jest określana na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego. Tak więc, to właśnie data przyjęcia zgłoszenia celnego, zgodnie z wyżej przywoływanymi przepisami jest zasadniczo miarodajną datą dla obliczenia długu celnego, jeżeli towary podlegają należnościom celnym. Data ta jest istotna również w odniesieniu do wszelkich danych deklarowanych przez importera w zgłoszeniu celnym, niezbędnych do ustalenia tożsamości towaru, a więc dla rodzaju towaru, jego wartości celnej, ilości towaru, jak i stosowanych stawek celnych. Zgodnie bowiem z art. 1 pkt 5 Rozporządzenia wykonawczego do WKC dane niezbędne do ustalenia tożsamości towarów oznaczają: z jednej strony, dane stosowane w celu ustalenia tożsamości towarów pod wzglądem handlowym, pozwalające organom celnym na określenie klasyfikacji taryfowej oraz, z drugiej strony, ilość towarów. W świetle powyższego, faktycznie wprowadzonym towarem na obszar Wspólnoty jest towar zadeklarowany w momencie przyjęcia zgłoszenia celnego, kiedy to znajduje się pod dozorem celnym, a więc przed rozpoczęciem jakichkolwiek czynności rozładunkowych. Tylko dokonane w tym czasie z udziałem organów celnych (bądź za ich zgodą), badania towaru można uznać za w pełni wiarygodne. Przedstawiony przez stronę raport z przeprowadzonych badań nr [...] z dnia 16 października 2012 r. i zawarte w nim wyniki dotyczą pomiarów dokonanych po zwolnieniu towaru, czyli już bez realnej możliwości sprawowania dozoru nad towarem przez organy celne. Organ podniósł, iż z informacji zgromadzonych w toku prowadzonego postępowania odwoławczego wynika, że importowany towar nie został formalnie przyjęty do magazynu a jedynie został złożony na osobnych paletach, czego potwierdzenie stanowi dokumentacja fotograficzna nadesłana przy piśmie z dnia 10 czerwca 2013 r. Tak więc na obecnym etapie postępowania nie ma możliwości potwierdzenia czy towar znajdujący się poza stanem magazynowym jest towarem, który został dopuszczony do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego nr [...]. Jak wynika z treści raportu nadesłanego przez stronę worki ze spornym towarem nie posiadają oznakowania producenta. Oznacza to, że wyniki w "Raporcie..." przedłożonym przez stronę w świetle okoliczności faktycznych sprawy nie mogą stanowić podstawy do sprostowania zgłoszenia celnego we wnioskowanym zakresie. Organ odwoławczy wyjaśnił także, iż zgodnie z przepisem art. 78 ust. 1 WKC po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać sprostowania zgłoszenia. W art. 78 ust. 3 WKC wskazano jednocześnie, że jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. Tak więc, w istocie istnieje możliwość dokonania na wniosek importera sprostowania zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów. Powyższe nie oznacza jednak, że organy celne muszą obligatoryjnie uznawać każdy wniosek strony. Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że organ celny jest uprawniony, a nawet zobowiązany do wnikliwego zbadania zasadności takiego wniosku. Jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdzi, że dane i okoliczności wskazywane we wniosku nie zasługują na uwzględnienie może odmówić sprostowania danych. Organ odwoławczy wyjaśnił również, iż postępowanie dotyczące sprostowania zgłoszenia po zwolnieniu towaru należy traktować jako postępowanie o charakterze szczególnym, dopuszczonym przez przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego w celu korygowania danych zadeklarowanych przez zgłaszającego, jeżeli w sposób niewątpliwy można ustalić, że takie działanie jest uzasadnione i znajduje swoje podstawy faktyczne. Zdaniem organu przepisy prawa celnego czynią zgłaszającego odpowiedzialnym za prawdziwość informacji podanych w zgłoszeniu celnym i jednocześnie dają zgłaszającemu szerokie możliwości zbadania towarów przed dokonaniem zgłoszenia celnego, tak by uniknąć postępowania kontrolnego a posteriori, które nie zawsze skutkować może dokonaniem zmian w zgłoszeniu celnym i korzystnym dla zgłaszającego rozstrzygnięciem, chociażby ze względu na trudność w udowodnieniu okoliczności, na które powołuje się zgłaszający. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony, albowiem w chwili dopuszczenia towaru do obrotu strona dysponowała dokumentami (m.in. faktury oraz certyfikaty jakości), które pozwalały w sposób jednoznaczny przyjąć, że dane w oparciu o które dokonano zgłoszenia celnego były rzetelne. Ponadto organ wskazał, że do dnia dzisiejszego strona nie dysponuje nowymi dowodami, które dawałyby podstawę do zakwestionowania prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, tj. dokumentów, które miałyby jakikolwiek wpływ na ustalenia wynikające z dokumentacji handlowej. Strona nie wystąpiła również do Komisji Arbitrażowej przy Radzie Promocji Międzynarodowego Handlu (CCPIT) w Chinach, do której zgodnie z umową sprzedaży Nr [...] miała zostać przekazana sprawa w przypadku braku porozumienia między stronami umowy co do sporu powstałego w związku z realizacją zamówienia. Za taki nie może zostać uznany raport z przeprowadzonych badań nr [...] z dnia 16 października 2012 r. nadesłany przez stronę wraz z wnioskiem o korektę zgłoszenia, bowiem na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego oraz informacji uzyskanych od strony nie jest możliwe zidentyfikowanie towaru tj. potwierdzenia tożsamości zaimportowanego towaru z towarem poddanym badaniu. Ponadto Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż każdy podmiot, który dokonuje odprawy celnej i uczestniczy w obrocie towarowym z zagranicą powinien znać uregulowania dotyczące tego obrotu, gdyż leży to w jego interesie. Szczególne zaś wymagania w tym zakresie stawia się tym podmiotom, które prowadzą działalność gospodarczą i już z tego tytułu oczekuje się od nich przestrzegania zasad szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności mogących mieć skutki nie tylko faktyczne, lecz także prawne. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła M. Sp. z o.o. z siedzibą w K. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: - prawa materialnego, tj. art. 78 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny poprzez jego niezastosowanie, mimo że zostały spełnione przesłanki określone w tym przepisie, co miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ zgłoszenie celne nie zostało sprostowane; - przepisów postępowania, tj. art. 121 § 1 oraz art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa z dnia 29 sierpnia 1997 r. w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne z dnia 19 marca 2004r. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do organów administracji celnej oraz niewyjaśnienie istoty sprawy i nieprzeprowadzenie rewizji towaru objętego zgłoszeniem celnym, mimo że istnieje jeszcze możliwość jego okazania, naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do wydania błędnej decyzji; - przepisów postępowania, tj. art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez zgromadzenie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący, a zwłaszcza przyjęcie, że nieuwzględnienie przez Naczelnika Urzędu wniosku Spółki o przeprowadzenie rewizji towaru objętego zgłoszeniem celnym, mimo że istnieje jeszcze możliwość jego okazania było prawidłowe, naruszenie to miało istotny wpływ na wynika sprawy, ponieważ doprowadziło do wydania błędnej decyzji; - przepisów postępowania tj. art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez całkowicie dowolne przyjęcie, że na obecnym etapie postępowania nie ma możliwości potwierdzenia, czy towar znajdujący się w posiadaniu Spółki jest towarem dopuszczonym do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego oraz że nie jest możliwe potwierdzenie tożsamości zaimportowanego towaru z towarem poddanym badaniu, naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do wydania błędnej decyzji; - przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, mimo że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego wskazanych w odwołaniu Spółki z dnia 29 marca 2013 r., naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do wydania błędnej decyzji; - przepisów postępowania, tj. art. 233 § 2 pkt. 2 lit. a) Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez nie uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu w całości i nie orzeczenie co do istoty sprawy, mimo że wniosek Spółki o sprostowanie zgłoszenia celnego jest zasadny, naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w sprawie nie zostało wydane prawidłowe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka podniosła, że zamiast przeprowadzić stosowne czynności wyjaśniające organy arbitralnie przyjęły, że nie mają możliwości potwierdzenia, czy towar znajdujący się w posiadaniu Spółki jest tym samym towarem, który został dopuszczony do obrotu na podstawie zgłoszenia, ponieważ jedyną miarodajną datą odnoszącą do wszelkich danych deklarowanych przez Spółkę w zgłoszeniu celnym, jest dla nich data przyjęcia zgłoszenia celnego. W ocenie Spółki takie ustalenie nie zostało poprzedzone jakimikolwiek ustaleniami faktycznymi. Organy obu instancji nie odebrały od Spółki stosownych wyjaśnień ani nie przesłuchali w charakterze świadków pracowników Spółki odpowiedzialnych za zakup zgłoszonych towarów. Zdaniem Spółki takie ustalenie jest dla niej krzywdzące, ponieważ zawiera założenie, że mogła ona dokonać zmiany towaru objętego zgłoszeniem na jakiś inny towar. Tymczasem z materiału dowodowego wynika, że jedynym celem złożenia przez nią wniosku o sprostowanie zgłoszenia celnego jest chęć zgodnego z prawem wprowadzenia do obrotu towaru, który zaimportowała z Chin w celu jego dalszej odsprzedaży. Nadto Spółka wyjaśniła, że w chwili obecnej ma w swoim magazynie 45 ton soli oraz siarczanu magnezu siedmiowodnego, z którym nie wie co zrobić. Podniosła, że jej uczciwość może potwierdzić fakt, że zastosowanie prawidłowej stawki celnej do zaimportowanego przez nią towaru będzie skutkowało powstaniem po stronie Spółki długu celnego, a nie obniżenia jej zobowiązania. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W pierwszej kolejności należy wskazać, że użyte w decyzji organu I instancji sformułowanie "odmowa sprostowania zgłoszenia celnego" stanowi w istocie, w świetle uzasadnienia decyzji organów obu instancji, odmowę zmiany danych w zgłoszeniu celnym w trybie przepisów art. 78 ust. 1-3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej jako WKC). Instytucja sprostowania określona bowiem w art. 65 WKC odnosi się bowiem wyłącznie do zgłoszenia celnego w sytuacji do chwili zwolnienia towaru. Ten błąd terminologiczny nie ma jednak istotnego znaczenia w sytuacji, gdy powołana podstawa prawna decyzji i ich uzasadnienie nie budzi wątpliwości co do ich rzeczywistego charakteru. Zgodnie z art. 78 ust. 1 WKC po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia. W myśl art. 78 ust. 2 WKC po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję towarów, o ile istnieje jeszcze możliwość ich okazania. Z art. 78 ust. 3 WKC wynika, że jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. Podkreślenia wymaga fakt, że zastosowanie instytucji kontroli zgłoszenia celnego i jego weryfikacji przez organ celny nie jest obligatoryjne w żadnym przypadku, także wówczas, gdy stosowny wniosek składa importer. Powołane wyżej przepisy wielokrotnie używają sformułowania "organ może". w odniesieniu do czynności kontrolnych mogących mieć miejsce po zwolnieniu towarów. Do oceny organów administracji celnej pozostaje to, czy zachodzą okoliczności uzasadniające przeprowadzenie kontroli zgłoszenia i ewentualnie jego zmianę. Rzeczą organów celnych jest rozważenie wszystkich okoliczności sprawy, mając na względzie to, że datą o zasadniczym znaczeniu dla stosowania przepisów prawa celnego jest data zgłoszenia celnego. Ta właśnie data jest istotna dla określenia stanu, ilości, wartości towaru (art. 214 ust. 1 WKC). Zgłoszenie celne, którego dotyczy niniejsza sprawa zostało dokonane w dniu 27 czerwca 2012r. Wniosek o jego "skorygowanie" w związku ze stwierdzeniem, że sprowadzony towar nie jest w rzeczywistości tym, który opisano w zgłoszeniu celnym został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 8 listopada 2012r. (k-38 akt administracyjnych), a zatem po przeszło 4 miesiącach od daty zgłoszenia. Strona skarżąca podnosiła w toku postępowania (pismo k-114 akt adm.), że z chińskim dostawcą nie łączyły jej żadne relacje handlowe. Pomimo tego, sprowadzając masową ilość towaru skarżąca spółka nie zadbała o zabezpieczenie swych interesów przez zwrócenie się do organu celnego o pobranie próbek towaru na podstawie art. 42 WKC lub przez sprawdzenie towaru jeszcze przed jego zwolnieniem. Równocześnie, wraz ze zgłoszeniem celnym złożono organowi celnemu faktury, certyfikaty i inne dokumenty potwierdzające tożsamość sprowadzonego towaru z towarem objętym zgłoszeniem celnym. Postępowanie celno-podatkowe ma charakter sformalizowany i opiera się głównie na dokumentach. W okolicznościach niniejszej sprawy, wbrew zarzutom strony skarżącej brak było podstaw, by przeprowadzić dowód z zeznań świadków przeciwko treści złożonych dokumentów (faktur, certyfikatów). Całokształt powyższych okoliczności, zdaniem Sądu, uzasadniał dokonanie przez organy administracji oceny, że zmiana zgłoszenia celnego zgodnie z wnioskiem skarżącej spółki jest niedopuszczalna. Nie sposób zwłaszcza wykluczyć ingerencji osób trzecich w odniesieniu do sprowadzonego towaru w ciągu miesięcy, które upłynęły od daty zwolnienia towaru. Importera obciążają konsekwencje braku staranności w dbaniu o własne interesy w relacjach handlowych z nowym kontrahentem w ramach procedur celnych, które znać powinien profesjonalny przedsiębiorca. W tym stanie sprawy Sąd, nie stwierdzając naruszeń prawa materialnego czy przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.