III SA/Gd 897/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 września 2017 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Wnioskiem złożonym na formularzu urzędowym PPF, skarżący M. W. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na podstawie złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego, a nadto w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych, ustalono, że zamieszkuje on w Domu Pomocy Społecznej. Dochód skarżącego na który składa się renta inwalidzka, której wysokość do wypłaty, po dokonanych potrąceniach wynosi 200 zł, oraz zasiłek socjalny z K., którego równowartość w złotych polskich wynosi obecnie 2683 zł. Z uzyskiwanego dochodu skarżący ponosi koszty opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w wysokości 2.380,57 zł miesięcznie, a nadto koszty zakupu leków oraz deklarowane koszty spłaty pożyczki w wysokości 150 zł. Wedle oświadczenia, skarżący nie posiada żadnego majątku, czy też oszczędności, ani też wartościowych przedmiotów, w tym pojazdów mechanicznych. W tym stanie uznano, co następuje. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Powyższe oznacza, że skarżący jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym referendarz sądowy, działając na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Odnośnie żądania ustanowienia zawodowego pełnomocnika z urzędu uznano natomiast, że instytucja prawa pomocy uregulowana w art. 243 – 262 p.p.s.a. stanowiąc jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści ww. przepisu wynika, że to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji materialnej i dochodowej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie złożonego wniosku uzależnione jest zatem wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Uznając oświadczenia skarżącego za wiarygodne oraz biorąc pod uwagę przedstawione we wniosku okoliczności faktyczne, w tym fakt konieczności ponoszenia z uzyskiwanego dochodu znacznych kosztów opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej, a nadto braku oszczędności i majątku, uznano, że skarżący, nie mając obecnie realnych możliwości poniesienia kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika z wyboru spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżący wykazał dostatecznie, że spełnia przesłankę przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Nadwyżka dochodu nad wskazanymi we wniosku wydatkami, daje kwotę 353 zł miesięcznie, z której skarżący dokonuje nadto zakupu leków. W ocenie referendarza sądowego tak wyliczona kwota nie może zostać spożytkowana na pokrycie kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika z wyboru. W związku z dokonaną oceną sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącej, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie drugim sentencji.