III SA/Gd 899/17

WyrokWSA w Gdańsku2018-05-10

Skład orzekający: Alina Dominiak, Jolanta Sudoł, Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku okresowego, jeśli w tej samej sprawie (podmiotowo i przedmiotowo) zostało już przyznane świadczenie decyzją, która nie jest jeszcze prawomocna?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku okresowego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., jeśli w tej samej sprawie (podmiotowo i przedmiotowo) zostało już przyznane świadczenie decyzją, nawet jeśli ta decyzja nie jest jeszcze prawomocna. Istnienie tożsamości sprawy i wcześniejszego rozstrzygnięcia stanowi uzasadnioną przyczynę uniemożliwiającą wszczęcie nowego postępowania.
Stan faktyczny
A. M. złożył wniosek o przyznanie zasiłku okresowego z powodu problemów zdrowotnych. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że A. M. został już przyznany zasiłek okresowy z urzędu decyzją z dnia 29 marca 2017 r. na okres od stycznia do maja 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. A. M. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o pomocy społecznej, argumentując, że decyzja przyznająca zasiłek nie była prawomocna.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 maja 2018 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku okresowego oddala skargę. W dniu 31 marca 2017 r. A. M. wniósł o przyznanie prawa do zasiłku okresowego z powodu długotrwałych , nie rokujących poprawy stanu zdrowia, chorób. Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2017 r. Wójt Gminy, powołując się na art. 61a § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj.Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), odmówił wszczęcia postępowania o przyznanie zasiłku okresowego. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją nr [...] z dnia 29 marca 2017 r. przyznano A. M. z urzędu zasiłek okresowy w kwocie 317 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 maja 2017 r. w związku z zawieszeniem postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku stałego. Z uwagi na stwierdzoną tożsamość spraw zachodzi "inna uzasadniona przyczyna", z powodu której – w świetle art. 61a § 1 k.p.a. – postępowanie administracyjne nie może być wszczęte. Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu zażalenia A. M., działając na podstawie art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., zaskarżone postanowienie utrzymało w mocy. Przywołując treść art. 61a § 1 k.p.a. organ odwoławczy wskazał, że przyczyną , która w sposób oczywisty uniemożliwia wszczęcie postępowania jest sytuacja mająca miejsce w niniejszej sprawie – gdy w sprawie zapadło już rozstrzygnięcie. Na niniejsze postępowanie nie miała wpływu nieprawomocność decyzji nr [...], przyznającej skarżącemu z urzędu zasiłek, a wszczęcie kolejnego postępowania w tej samej sprawie jest niedopuszczalne. A. M. wniósł skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o uchylenie postanowień organów obu instancji. Zarzucił rażące naruszenie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3, art. 7 pkt 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 38 ust. 1 pkt 1, art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, art. 1 pkt 1, art. 7, art. 8 § 1, art. 35 § 3, art. 36 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 124 § 2 i art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. Zarzucił także, że zaskarżone postanowienie rażąco narusza interes obywatelski i powoduje utratę zaufania do organów państwa. Zdaniem skarżącego nieprawomocność decyzji z dnia 29 marca 2017 r. nr [...] miała bezpośredni wpływ na zaskarżone postanowienie, ponieważ dopiero ostateczną decyzją administracyjną nabywa się prawo do świadczeń, zaś postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Decyzję nr [...] zaskarżył natomiast odwołaniem, które na dzień wydania zaskarżonego postanowienia SKO nie zostało rozpoznane. W tej sytuacji organ odwoławczy powinien uchylić postanowienie organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ ten nie ustalił również, czy dokonano wypłat świadczenia określonego w decyzji nr [...]. Zarzucił także przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Z uwagi na zaistnienie sytuacji określonej wskazanym przepisem sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Skarga jest bezzasadna. Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, odmawiające na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku okresowego. Z przepisu art. 61a § 1 k.p.a. wynika, że gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, drugą - zaistnienie innych, uzasadnionych przyczyn, uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. W ocenie Sądu należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Sytuacja taka zachodzi – przykładowo - wówczas, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Skarżący w dniu 31 marca 2017 r. złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku okresowego. Organ pierwszej instancji ustalił natomiast, że skarżącemu został już zasiłek okresowy przyznany z urzędu, decyzją z dnia 29 marca 2017 r., od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 maja 2017 r. Tak więc obie sprawy, z punktu widzenia podmiotowego i przedmiotowego, są tożsame - dotyczą tej samej osoby i tego samego świadczenia. Nie ma przy tym żadnego znaczenia, że zasiłek okresowy został skarżącemu przyznany nie z tego samego powodu, na jaki skarżący wskazywał we wniosku z dnia 31 marca 2017 r., bowiem w tym samym czasie tej samej osobie może przysługiwać prawo tylko do jednego zasiłku okresowego. Nie ma też znaczenia, że postępowanie w sprawie wszczętej z urzędu nie zakończyło się w dniu wydania zaskarżonego postanowienia ostatecznym rozstrzygnięciem ani nie ma też znaczenia, czy przedmiotowe świadczenie zostało skarżącemu wypłacone. W kontrolowanym postępowaniu zaistniała sytuacja, gdy sprawa tożsama przedmiotowo ( zasiłek okresowy) i podmiotowo ( skarżący) była już przedmiotem innego, wcześniej zainicjowanego postępowania administracyjnego. Nie ulega zatem w ocenie Sądu wątpliwości, że jest to uzasadniona przyczyna, dla której kolejne postępowanie administracyjne nie mogło być wszczęte. W związku z powyższym organom orzekającym nie można zarzucić naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 61a § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Za nie mające wpływu na dokonaną przez Sąd ocenę - w świetle przedmiotu zaskarżenia - uznać należy podniesione w skardze zarzuty naruszenia materialnoprawnych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 35 § 3 i art. 36 § 1 k.p.a. Mając na uwadze powyższe Sąd, uznając zarzuty skargi za niezasadne i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie postanowienia naruszają prawo, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło