III SA/Gd 9/08

PostanowienieWSA w Gdańsku2008-02-04

Skład orzekający: Referendarz sądowy Krzysztof Przasnyski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazał trudną sytuację materialną, uzasadniającą zwolnienie od kosztów sądowych, powinien również otrzymać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawo pomocy stanowi gwarancję realizacji konstytucyjnego prawa do sądu dla osób w trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W. J. złożył skargę na decyzję Wojewody o wymeldowaniu z pobytu stałego i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z przedłożonych dokumentów wynikało, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada znaczących zasobów ani dochodów, a jego miesięczna renta wynosi 421,38 zł netto. Sąd uznał, że sytuacja materialna wnioskodawcy uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 31 października 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wnioskiem zawartym w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na opisaną decyzję Wojewody [...], uzupełnionym na urzędowym formularzu w dniu 15 stycznia 2008 r. W. J. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z danych zawartych we wniosku oraz dokumentów źródłowych przedłożonych na wezwanie Sądu wynika, że prowadzi ona samodzielne gospodarstwo domowe, aktualnie zamieszkuje na działce ogrodniczej, nie posiada przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro oraz jakichkolwiek zasobów pieniężnych. Źródłem utrzymania skarżącej jest renta, której wysokość po potrąceniach wynosi 421,38 zł netto miesięcznie (dowód: wyciąg operacji na rachunku bankowym za okres od 24.10.2007 r. do 24.01.2008 r.). W tych okolicznościach skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Instytucja prawa pomocy, uregulowana w przepisach art. 243 – 263 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć całości kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z przepisem art. 245 § 2 cyt. ustawy, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 ww. ustawy, adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Przywołane powyżej przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia stronie faktycznej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu oraz aktualną sytuację majątkową skarżącej przedstawioną we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentach źródłowych, Sąd uznał, że wykazała ona, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów związanych z ustanowieniem zastępstwa prawnego z wyboru. Z tych względów Sąd, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło