III SA/Gd 90/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Asesor WSA Maja Pietrasik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 maja 2024 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 26 stycznia 2024 r. nr SKO Gd 5968/22 w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Wejherowskiego z dnia 12 października 2022 r., nr KM.5430.5278.2022. 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz T. C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 26 stycznia 2024 r. nr SKO Gd 5968/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję Starosty Wejherowskiego z dnia 12 października 2022 r. nr KM.5430.5278.2022 orzekającą o skierowaniu T. C. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w zakresie kategorii prawa jazdy C, C+E. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 775), powoływanej dalej jako "k.p.a.", oraz art. 99 ust. 1 pkt 1, art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 622), powoływanej dalej również jako "u.k.p.". W uzasadnieniu wskazano, że powodem wszczęcia postępowania, którego efektem była decyzja kierująca T. C. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, była informacja zawarta we wniosku Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o istnieniu uzasadnionych zastrzeżeń co do jego kwalifikacji. We wniosku podano, że skarżący dopuścił się dwukrotnie rażącego naruszenia przepisów regulujących dopuszczalną masę całkowitą oraz ładowność pojazdu w stopniu, w którym mogło to skutkować stworzeniem zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Mianowicie, w dniu 12 maja 2022 r. skarżący prowadził zespół pojazdów składający się z ciągnika samochodowego, naczepy ciężarowej oraz przyczepy ciężarowej, którego rzeczywista masa wynosiła 66,5 ton, zatem została przekroczona dopuszczalna masa całkowita dla tego zespołu pojazdów o 26,5 tony. Z kolei w dniu 26 maja 2022 r. skarżący prowadził ten sam zespół pojazdów z przekroczeniem o 16,1 tony. Wskutek odmowy przyjęcia mandatu przeciwko kierowcy zostały skierowane wnioski przez Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego do właściwego Sądu Rejonowego o ukaranie. Organ wskazał, że zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1047), dalej powoływanej także jako p.r.d., ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Z akt sprawy wynika że skarżący prowadził tzw. zespół pojazdów. Stosownie do treści § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalna masa całkowita dla zespołu pojazdów jakim poruszał się skarżący nie mogła przekroczyć ciężaru 40 ton. Kierowca dwukrotnie dopuścił się tożsamego czynu. Przekroczenie wagowe jest znaczne (26.5 ton i 16,1 ton) - zarówno dla pojazdu - jak i dla drogi, dlatego powinno odbywać się odpowiednim pojazdem, dostosowanym konstrukcyjnie do przewozu ponadnormatywnego z odpowiednimi zezwoleniami i zabezpieczeniem takiego przewozu. Nadto, oprócz niszczenia nawierzchni i konstrukcji drogi, w takiej sytuacji występuje realne zagrożenie w ruchu drogowym w stosunku do innych kierowców. Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem wyrażonym w piśmie Kujawsko-Pomorskiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 września 2022 r., że ruch prowadzonego przez skarżącego pojazdu po drodze publicznej był bezwzględnie zabroniony a zatrzymanie takiego przeciążonego pojazdu, w sytuacji nagle występującego zagrożenia drogowego, jest nieprzewidywalne. Organ odwoławczy przyjął, że naruszenia, jakich dopuścił się skarżący w ruchu drogowym znacząco wpływały na bezpieczeństwo na drodze. Organ zaznaczył przy tym, że nie jest to pierwsze wykroczenie skarżącego i ukaranie go w przeszłości nie przyniosło skutku. O lekceważącym stosunku do przepisów prawa świadczy okoliczność kierowania przeciążonym zespołem pojazdów dwukrotnie w niewielkim odstępie czasowym. Tak ustalony charakter naruszeń oraz fakt dwukrotnego ich popełnienia, w tak krótkim czasie, zdaniem organu odwoławczego, uzasadniał zastosowanie art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami. Organ odwoławczy, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 922/18, podkreślił, że interpretując pojęcie "uzasadnione zastrzeżenia" co do kwalifikacji kierowcy należy mieć na względzie funkcję, jaką pełni art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z 2011 r. o kierujących pojazdami, czyli zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, z czym związana jest ochrona życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego. Pod pojęciem "uzasadnione zastrzeżenia" należy w konsekwencji rozumieć istotne wątpliwości, poparte obiektywnymi racjami i udokumentowanymi w odpowiedni sposób faktami, które przemawiają za przyjęciem, że z uwagi na naruszenia przepisów ruchu drogowego przez konkretnego kierowcę istnieje wobec takiego kierowcy konieczność zweryfikowania wiedzy i umiejętności koniecznych dla kierowania pojazdami. Konkludując, organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie istnieją uzasadnione zastrzeżenia w przedmiocie posiadania kwalifikacji skarżącego do prowadzenia pojazdów. T. C. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji organu obu instancji i umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie uchylenie decyzji obu instancji, oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W skardze podniesiono zarzuty naruszenie przepisów mających istotny wpływ na wynik postępowania, tj. naruszenie: 1. art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, przez niewłaściwe jego zastosowanie i błędne przyjęcie, iż istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji skarżącego w zakresie kategorii C, C+E prawa jazdy; 2. art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 77 w zw. z art. 78 w zw. z art. 81 k.p.a., poprzez błędne zastosowania przepisu i nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania administracyjnego, w trakcie którego organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, nieprawidłowo i niewyczerpująco zebrał i ocenił materiał dowodowy oraz nie odniósł się do wszystkich twierdzeń i argumentów skarżącego; 3. art. 61 ust. 1 pkt 4 p.r.d. w zw. z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 2119), poprzez nieuprawnione stwierdzenie, że doszło do stworzenia zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego w sytuacji gdy na skarżącego nie nałożono mandatu karnego za naruszenie niezachowania należytej ostrożności, powodujące zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym tj. naruszenia określonego w § 86 ust. 1 Kodeksu wykroczeń. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż organ odwoławczy utrzymującą w mocy decyzję Starosty Wejherowskiego nie wziął pod uwagę jego argumentów wskazujących, że z treści przesłuchania przeprowadzonego przez Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Bydgoszczy w dniu 12 maja 2022 r. wynika jednoznacznie, że miał on wiedzę, że prowadzony przez niego pojazd nie może ważyć więcej niż 40 ton, zna przepisy regulujące ruch drogowy, natomiast uzasadnienie organu pierwszej instancji opera się wyłącznie na subiektywnej, a nie obiektywnej ocenie tej sytuacji. Ze zdarzenia zaistniałego podczas przedmiotowej kontroli, jednoznacznie wynika, że skarżący posiada stosowną wiedzę i kwalifikacje w zakresie obowiązujących przepisów regulujących ruch drogowy w przeciwieństwie do przeprowadzających kontrolę inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Skarżący podniósł, że ani organ kontrolny ani Starosta Wejherowski nie stwierdzili, że doszło do naruszenia § 86 ust. 1 Kodeksu wykroczeń, tj. spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Gdyby doszło do spowodowania takiego zagrożenia organ kontroli zobowiązany był nałożyć karę grzywny w postaci mandatu karnego. Wynika to jednoznacznie z brzmienia treści art. 86 ust. 1 Kodeksu wykroczeń. Jednakże taki mandat karny nie został nałożony. Skarżący wskazał, że nie w każdym przypadku, gdy przekroczona zostaje dopuszczalna masa całkowita pojazdu, występuje zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie i rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Organ wskazał, że w całości podtrzymuje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego aktu w oparciu o wskazane kryteria Sąd stwierdził, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowił art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji. Ustawa o kierujących pojazdami nie zawiera definicji legalnej pojęcia "uzasadnione zastrzeżenia" co do kwalifikacji kierowcy, przyznając w ten sposób organom administracji pewien zakres uznania. Interpretując treść tego pojęcia, należy mieć na względzie funkcję, jaką pełni art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p., czyli zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, z czym związana jest ochrona życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego. Pod pojęciem "uzasadnione zastrzeżenia" należy w konsekwencji rozumieć istotne wątpliwości, poparte obiektywnymi racjami i udokumentowanymi w odpowiedni sposób faktami, które przemawiają za przyjęciem, że z uwagi na naruszenia przepisów ruchu drogowego przez konkretnego kierowcę istnieje wobec takiego kierowcy konieczność zweryfikowania wiedzy i umiejętności koniecznych dla kierowania pojazdami. Kwalifikacje kierowcy to niewątpliwie wiedza z zakresu przepisów ruchu drogowego, jak i umiejętności praktyczne kierowania pojazdem o określonej kategorii (por. wyrok NSA z dnia 25 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 922/18). Powołany przepis ma na celu ochronę uczestników ruchu drogowego przed kierowcami, którzy nie posiadają umiejętności praktycznych niezbędnych dla bezpiecznego poruszania się pojazdami lub nie posiadają wiedzy z zakresu przepisów ruchu drogowego i z tego powodu popełniają wykroczenia, powodując zagrożenie bezpieczeństwa dla innych uczestników ruchu drogowego. Naruszanie przepisów ruchu drogowego będzie podstawą "uzasadnionych zastrzeżeń" co do kwalifikacji kierowcy, jeżeli okoliczności towarzyszące naruszeniu zasad ruchu drogowego świadczą o tym, że jedną z ich przyczyn był brak umiejętności praktycznych do kierowania pojazdami lub brak wiedzy z zakresu ruchu drogowego. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że prawo do prowadzenia pojazdów ma charakter podmiotowy. Jego ograniczenia mogą mieć miejsce tylko w ściśle określonych przez prawo sytuacjach. W konsekwencji ingerencja organu administracji w postaci kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji jest ograniczona i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy ponad wszelką wątpliwość spełnione są omówione dotychczas ustawowe przesłanki w postaci "uzasadnionych zastrzeżeń". W orzecznictwie sądowoadministracyjnym akcentuje się, że warunkiem realizacji przesłanki uzasadnionych zastrzeżeń co do kwalifikacji kierowcy jest wykazanie swoistego związku przyczynowego między zachowaniem kierowcy związanym z ruchem drogowym (np. naruszaniem przepisów ruchu drogowego) a brakiem umiejętności praktycznych do kierowania pojazdami lub brakiem wiedzy z zakresu ruchu drogowego (por. np. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 2432/19). Organy orzekające na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p. są zatem zobowiązane do dowodowego wykazania takich okoliczności czynu kierowcy, z których będzie wynikało, że dana osoba nie ma umiejętności lub wiadomości niezbędnych do kierowania pojazdami, a zatem konieczne jest kontrolne sprawdzenie jej kwalifikacji w drodze egzaminu państwowego (por. wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2851/17). W świetle przedstawionych poglądów judykatury rozważyć należało, czy wskazywane przez organy okoliczności dopuszczenie się przez skarżącego w krótkim okresie czasu, tj. na przestrzeni dwóch tygodni, dwóch tożsamych naruszeń polegających na prowadzeniu zespołu pojazdów z przekroczeniem dopuszczalnej masy całkowitej dla tego zespołu, przesądza o istnieniu uzasadnionych zastrzeżeń w zakresie jego kwalifikacji do kierowania pojazdami. Analizując okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że organ nie zarzucał braku praktycznych umiejętności kierowcy koniecznych dla kierowania pojazdami. Organ nie powoływał okoliczności związanych z nieprawidłowym kierowaniem pojazdem. Organ wskazywał na brak wiedzy kierowcy o dopuszczalnej masie całkowitej pojazdu i konieczność zweryfikowania wiedzy w tym zakresie. Skarżący przesłuchiwany w dniu 12 maja 2022 r., podczas pierwszego przejazdu z naruszeniem masy całkowitej pojazdu zeznał, że ma wiedzę, iż prowadzony przez niego pojazd nie może ważyć więcej, niż 40 ton. Taka wiedzę skarżący musiał zatem posiadać także w dniu 26 maja 2022 r. W ocenie Sądu, z powyższych okoliczności nie wynika, że skarżący nie podsiadał znajomości obowiązujących zasad ruchu drogowego i konieczne jest skierowanie go na egzamin sprawdzający kwalifikacje. Niewątpliwie skarżący naruszył przepisy prawa, jednak częstotliwość tych naruszeń (mamy w niniejszej sprawie do czynienia z dwukrotnym naruszeniem, którego nie można zakwalifikować jako działania uporczywego) oraz treść zeznań skarżącego potwierdzających jego wiedzę o treści przepisów prawa, nie świadczą o istnieniu uzasadnionych zastrzeżeń co do kwalifikacji do kierowania pojazdami. Niewątpliwie w sprawie doszło do świadomego dwukrotnego naruszenia przez kierowcę przepisów dotyczących masy całkowitej pojazdu. Wskazuje to na zlekceważenie przepisów obowiązującego prawa, nie jest to jednak, w ocenie Sądu, równoznaczne z istnieniem uzasadnionych zastrzeżeń co do kwalifikacji do kierowania pojazdami. Wskazać także należy, że stwierdzanie organu odwoławczego, iż ustalone naruszenia nie są pierwszymi naruszeniami jakich dopuścił się skarżący i karanie go w przeszłości nie odniosło skutku nie został poparte ustaleniami faktycznymi organu I lub II instancji, dającymi podstawę do dokonania takiej oceny. Podobnej oceny dokonać należy na gruncie przytoczonej przez organ odwoławczy normy art. 129 pkt 13a p.r.d. w związku z art. 129a ust. 1 pkt 1 i 4 p.r.d., dotyczącej uprawnienia do złożenia wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji przez organ kontroli ruchu drogowego Zgodnie z art. 129 pkt 13a p.r.d., skierowanie kierowcy na egzamin sprawdzający kwalifikacje może nastąpić jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do kwalifikacji tej osoby. Wniosek policji bądź organu kontroli ruchu drogowego o sprawdzenie kwalifikacji musi być oparty na konkretnych okolicznościach, a więc ujawnionych bądź zaobserwowanych brakach w kwalifikacjach co do znajomości przepisów, czy też umiejętności kierowania pojazdem (por .wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 898/17). W ocenie Sądu, ustalone w niniejszej sprawie okoliczności nie świadczą o istnieniu takich zastrzeżeń. Organ w zaskarżonej decyzji powołał się na fakt, że przekroczenie masy pojazdu "mogło skutkować stworzeniem zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym". Organ nie ustalił, że takie zagrożenie bezpieczeństwa nastąpiło, powołując się jedynie na możliwość jego powstania. Organ stwierdził, że wobec odmowy przyjęcia przez kierowcę mandatu skierowano do właściwego sądu wnioski o ukaranie. Wskazać należy, że przepis art. 86 § 1 Kodeku wykroczeń wprowadza regulację, zgodnie z którą, kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu, nie zachowując należytej ostrożności, powoduje zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym podlega karze grzywny, przy czym zgodnie z 86 § 3 Kodeksu wykroczeń, w razie popełnienia wykroczenia określonego w § 1 przez osobę prowadzącą pojazd można orzec zakaz prowadzenia pojazdów. Przepisy prawa w sytuacji spowodowania zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym przewidują możliwość wyeliminowania z ruchu drogowego kierowców powodujących takie zagrożenie. Z wniosku o ukaranie w postępowaniu zwyczajnym wynika jednak, że skarżącemu zarzucono popełnienie wykroczeń innego rodzaju - z art. 97 Kodeksu wykroczeń, sankcjonującego zachowania właściciela lub posiadacza pojazdu, który wykracza przeciwko innym przepisom ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym lub przepisom wydanym na jej podstawie oraz z art. 92 ust. 1-2 ustawy o transporcie drogowym, dotyczącego wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Podnoszone w skardze zarzuty dotyczące braku ukarania skarżącego mandatem karnym nie były uzasadnione. Kwalifikacja zachowania kierowcy, jako wskazującego na istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do kwalifikacji do kierowania pojazdami, co do zasady, nie wymaga uprzedniego ukarania kierowcy takim mandatem. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. Organy naruszyły art. 80 k.p.a., bowiem dokonały ustaleń nie znajdujących potwierdzenia w analizowanym materiale dowodowym oraz dokonały błędnej wykładni normy art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p. Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozpoznania sprawy, dokona ich oceny prawnej i w zależności od ich wyniku stwierdzi braku podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku lub wyda decyzję o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. O zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).