III SA/Gd 904/17

WyrokWSA w Gdańsku2018-01-18

Skład orzekający: Jacek Hyla, Bartłomiej Adamczak, Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo stwierdził nieważność uchwały Zarządu Powiatu unieważniającej konkurs na stanowisko dyrektora szkoły z powodu nieprawidłowości w wyborze przedstawicieli Rady Rodziców do komisji konkursowej, mimo braku wykazania przez organ prowadzący związku przyczynowo-skutkowego między tymi nieprawidłowościami a wynikiem konkursu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, uznając, że uchwała Zarządu Powiatu unieważniająca konkurs nie była sprzeczna z prawem. Sąd wskazał, że nieprawidłowości w wyborze przedstawicieli Rady Rodziców do komisji konkursowej, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu, stanowią podstawę do unieważnienia konkursu, niezależnie od momentu ich ujawnienia, a organ prowadzący ma obowiązek weryfikacji tych upoważnień. Sąd podkreślił, że różnica głosów między kandydatami mogła wpłynąć na wynik konkursu.
Stan faktyczny
Zarząd Powiatu unieważnił konkurs na stanowisko dyrektora szkoły z powodu nieprawidłowości w wyborze przedstawicieli Rady Rodziców do komisji konkursowej. Wojewoda stwierdził nieważność uchwały Zarządu Powiatu, uznając, że organ prowadzący nie wykazał związku przyczynowo-skutkowego między nieprawidłowościami a wynikiem konkursu oraz że zakwestionował wybór przedstawicieli Rady Rodziców po zakończeniu konkursu. Zarząd Powiatu zaskarżył rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, argumentując, że Rada Rodziców jest organem autonomicznym, a organ prowadzący nie miał obowiązku śledzenia jej prac na bieżąco. Sąd administracyjny uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody i zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Z. P.C. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia 6 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie nieważności uchwały nr [...] Z. P. C. z dnia 10 lipca 2017 r. w sprawie unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół Technicznych im. J. S. w C. 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Z. P. C. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zarząd Powiatu uchwałą nr [...] z dnia 10 lipca 2017 r. - na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j.: Dz. U. 2016 r., poz. 814 ze zm.) oraz § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. Nr 60, poz. 373 ze zm.) - unieważnił konkurs na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół Technicznych im. [...] w C., przeprowadzony w dniu 19 czerwca 2017 roku, na podstawie uchwały Nr [...] Zarządu Powiatu z dnia 18 maja 2017 r. w sprawie ogłoszenia konkursów na stanowiska: dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. [...] w C. i dyrektora Zespołu Szkół Technicznych im. [...] w C. (§ 1 ust. 1 uchwały). W § 1 ust. 2 uchwały wskazano, że ponowne przeprowadzenie postępowania konkursowego zostanie ogłoszone na podstawie odrębnej uchwały. Wykonanie uchwały powierzono przewodniczącemu Zarządu Powiatu. W uzasadnieniu uchwały Zarząd Powiatu wskazał, że zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej, organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę zatwierdza konkurs albo unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w razie stwierdzenia: 1) nieuzasadnionego niedopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego; 2) przeprowadzenia przez komisję postępowania konkursowego bez wymaganego udziału 2/3 jej członków; 3) naruszenia tajności głosowania, z zastrzeżeniem § 4 ust. 1 rozporządzenia; 4) innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu. W postępowaniu konkursowym na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół Technicznych im. [...] w C. organ prowadzący - Zarząd Powiatu, po zapoznaniu się z dokumentami postępowania konkursowego stwierdził nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu (§ 8 ust. 2 pkt 4 powołanego rozporządzenia). Wskazano, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych sformułowanie "inne nieprawidłowości", o których mowa w powołanym przepisie § 8 ust. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia, można odnosić do uchybień, które miały miejsce podczas wyłaniania komisji konkursowej. Przy czym pojęcie postępowania konkursowego należy rozumieć szerzej niż mogłoby to wynikać z literalnej wykładni powołanych przepisów, gdyż będzie to zarówno postępowanie mające na celu powołanie komisji mającej przeprowadzić właściwy konkurs, jak też postępowanie prowadzone już przez tę komisję, a zmierzające do wyłonienia kandydata na dyrektora. Z treści uchwały nr [...] Rady Rodziców Zespołu Szkół Technicznych w C. z dnia 7 czerwca 2017 r. wynika, że do pracy w komisji konkursowej, w związku z ogłoszonym konkursem na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół Technicznych w C., Rada Rodziców "wytypowała" dwie osoby. Uchwała została podjęta jednogłośnie przez 7 osób. Tymczasem zgodnie z regulaminem Rady Rodziców ww. Zespołu Szkół posiedzenia rady są ważne, o ile obecnych jest co najmniej połowa członków rady (§ 11 ust. 3 regulaminu). W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że w skład Rady Rodziców wchodzi 18 osób, co odpowiada liczbie oddziałów, zgodnie z arkuszem organizacyjnym szkoły. Ponadto ustalono skład Rady Rodziców w roku szkolnym 2016/2017. Na tej podstawie stwierdzono, że w posiedzeniu Rady Rodziców winno brać udział 9 osób, obecnych zaś było 7 osób. Dodatkowo w posiedzeniu Rady Rodziców brały udział osoby nie będące jej członkami. Organ stwierdził, że w tych okolicznościach uchwała z dnia 7 czerwca 2017 r. - jako niezgodna z § 11 ust. 3 w zw. z ust. 5 regulaminu Rady Rodziców Zespołu Szkół Technicznych im. [...] w C. - była obarczona wadą prawną, skutkującą jej nieważnością, co w konsekwencji pociągało za sobą niewłaściwe (nieważne) umocowanie przedstawicieli Rady Rodziców w komisji konkursowej wyłaniającej kandydata na stanowisko dyrektora szkoły. Należy przyjąć, że przedstawiciele Rady Rodziców, którzy zostali nieprawidłowo wyłonieni, nie powinni być powołani w skład komisji konkursowej wyłaniającej kandydata na stanowisko dyrektora szkoły. Powołanie ich w skład komisji konkursowej spowodowało, że komisja miała nieprawidłowo wyłoniony i powołany skład, a co za tym idzie komisja nie mogła prawidłowo przeprowadzić postępowania konkursowego. Uznanie, że przedstawiciele Rady Rodziców zostali nieprawidłowo wybrani do składu komisji stanowiło podstawę do unieważnienia konkursu z powodu nieprawidłowości w postępowaniu konkursowym, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu. W dniu 6 września 2017 r. Wojewoda, na podstawie art. 79 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 814 ze zm.) wydał rozstrzygnięcie nadzorcze, stwierdzające nieważność uchwały Zarządu Powiatu z dnia 10 lipca 2017 r. nr [...]. Organ nadzoru stwierdził, że w orzecznictwie sądów administracyjnych słusznie akcentuje się, że z treści § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia wynika, że unieważnienie konkursu na tej podstawie winno nastąpić, jeżeli po pierwsze stwierdzono nieprawidłowości w szeroko rozumianym postępowaniu konkursowym, a po drugie - nieprawidłowości te mogły mieć wpływ na wynik konkursu, przy czym obie te przesłanki muszą zachodzić jednocześnie. Ustalenia czy takie okoliczności miały miejsce i ich ocena należą do organu prowadzącego szkołę, ale nie mogą mieć one charakteru dowolnego i arbitralnego. Powinny być one szczegółowo wywiedzione i należycie uargumentowane w uzasadnieniu zarządzenia o unieważnieniu konkursu. Unieważnienie konkursu na podstawie tego przepisu nie jest dopuszczalne w sytuacji niewykazania, że ta inna nieprawidłowość mogła mieć wpływ na wynik konkursu, a zatem samo stwierdzenie nieprawidłowości nie przesądza o wystąpieniu podstawy do unieważnienia konkursu. Organ nadzoru stwierdził, że w uzasadnieniu do uchwały Zarządu Powiatu nie wskazano w jaki sposób stwierdzona nieprawidłowość towarzysząca wyborowi członków Rady Rodziców do udziału w komisji konkursowej miała wpłynąć na wynik konkursu i już sama ta okoliczność przesądza o konieczności wydania rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność przedmiotowej uchwały. Organ wskazał, odwołując się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2016 r. (sygn. akt I OSK 278/16), że samo naruszenie regulaminu Rady Rodziców przy wyborze kandydatów do komisji konkursowej nie jest wystarczające do zgodnego z prawem unieważnienia konkursu, jeżeli organ prowadzący w motywach swojego rozstrzygnięcia nie wykaże związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy taką nieprawidłowością, a wynikiem konkursu. Ponadto, organ nadzoru zwrócił uwagę, że wyciąg z uchwały Rady Rodziców Zespołu Szkół Technicznych w C. z dnia 7 czerwca 2017 r. w sprawie oddelegowania dwóch przedstawicieli do pracy w komisji konkursowej, podpisany własnoręcznie przez 7 osób, wpłynął do organu prowadzącego już w dniu 8 czerwca 2017 r., a wskazane w ten sposób osoby zostały następnie powołane przez organ prowadzący do udziału w komisji na mocy uchwały Nr [...] Zarządu Powiatu z dnia 13 czerwca 2017 r. w sprawie powołania Komisji Konkursowej w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół Technicznych im. [...] w C. W ocenie Wojewody organ prowadzący winien był dokonać ustaleń odnośnie prawidłowości wytypowania kandydatów do udziału w komisji konkursowej przed powołaniem tejże komisji, podczas gdy aktywność na tym polu Zarząd Powiatu przejawiać zaczął dopiero po zakończeniu konkursu, na co wskazuje protokół z dnia 29 czerwca 2017 r. z odbywającego się w tym dniu posiedzenia organu wykonawczego powiatu. W tej sytuacji organ nadzoru stwierdził, że skoro na wcześniejszym etapie organ prowadzący nie zakwestionował ważności wyboru przedstawicieli Rady Rodziców - a w konsekwencji powołał ich na członków komisji konkursowej - to za niedopuszczalne uznać należy powoływanie się na wadliwość wyboru dokonanego przez Radę Rodziców po zakończeniu konkursu i unieważnienie go z tej przyczyny. Profesjonalny organ prowadzący szkoły lub placówki publiczne winien posiadać podstawową wiedzę odnośnie organów funkcjonujących w prowadzonych szkołach, dysponować dokumentacją ich dotyczącą i w oparciu o tę dokumentację przeprowadzić w sposób należyty weryfikację prawidłowości wytypowania przez te organy delegatów do udziału w komisji wyłaniającej kandydata na dyrektora. Innymi słowy, skoro okoliczności towarzyszące wyborowi delegatów do udziału w komisji konkursowej były organowi prowadzącemu znane już we wstępnej fazie postępowania konkursowego, a nie zostały wówczas zweryfikowane i zakwestionowane, to za niedopuszczalne uznać należy powoływanie się na nie przez Zarząd Powiatu po przeprowadzeniu konkursu i przypisywanie im w tym momencie wagi nieprawidłowości skutkujących koniecznością unieważnienia postępowania konkursowego, gdyż takie działanie wskazywać może na to, że rzeczywistą przyczyną unieważnienia konkursu był sam jego wynik, nie zaś nieprawidłowości towarzyszące powołaniu składu osobowego komisji konkursowej (na co wskazywać mogą załączone do wniosku o wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały Zarządu Powiatu z dnia 10 lipca 2017 r. publikacje prasowe zawierające wypowiedzi Starosty, wskazujące na brak jego zaufania do wyłonionej kandydatki na dyrektora oraz wątpliwości dotyczące jej osoby). Ponadto organ nadzoru zauważył, że Zarząd Powiatu za pismem z dnia 3 sierpnia 2017 r. udzielającym na żądanie Wojewody wyjaśnień w przedmiotowej sprawie, przedłożył dwa dokumenty mające stanowić zestawienie członków Rady Rodziców Zespołu Szkół Technicznych im. [...] w C. w roku szkolnym 2016/2017, a oba te spisy zawierają imiona i nazwiska 18 osób, przy czym dokumenty te zbieżne są ze sobą jedynie co do 6 osób. Jednocześnie w piśmie tym Zarząd Powiatu wskazał, że rzetelność posiadanych na dzień 3 sierpnia 2017 r. przez organ prowadzący dokumentów Rady Rodziców budzi poważne zastrzeżenia, gdyż zawierają one szereg sprzeczności. W tej sytuacji organ nadzoru przyjął, że Zarząd Powiatu w chwili podejmowania przedmiotowej uchwały nie posiadał dokumentacji pozwalającej na dokonanie wiarygodnych ustaleń faktycznych w zakresie składu osobowego Rady Rodziców i stan ten trwa do chwili obecnej. Organ nadzoru wskazał, że nie jest zatem wiadomym na czym oparł się Zarząd Powiatu kwestionując w uzasadnieniu do uchwały członkostwo w Radzie Rodziców niektórych spośród osób uczestniczących w posiedzeniu Rady z dnia 7 czerwca 2017 r., na którym wybrano delegatów do udziału w komisji konkursowej. Nie jest także wiadomym kogo w istocie zarzut ten ma dotyczyć, albowiem w uzasadnieniu nie wskazano osób, których przynależność do Rady Rodziców została przez Zarząd Powiatu zakwestionowana. Co prawda, w piśmie z dnia 4 września 2017 r. kierowanym do Wojewody podjęto próbę skorygowania tego uchybienia, to jednak należy podnieść, że po pierwsze - trudno próbę taką uznać za udolną wobec sygnalizowanych powyżej braków dokumentacji pozwalającej na jednoznaczne ustalenie składu Rady Rodziców na dzień 7 czerwca 2017 r., a po drugie - próba ta jest spóźniona, z uwagi na sygnalizowaną już wcześniej niedopuszczalność konwalidacji na etapie późniejszym takiego defektu podjętej przez organ prowadzący uchwały, jakim jest brak szczegółowego wykazania i uargumentowania przesłanek z § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia. Wojewoda stwierdził, że skoro Zarząd Powiatu nie posiadał na dzień 10 lipca 2017 r. rzetelnej i udokumentowanej wiedzy na temat składu osobowego Rady Rodziców, to także jego ustalenia dotyczące konkretnej liczby członków Rady dokonane zostały w sposób dowolny. Organ nadzoru wskazał, że co więcej, analiza zapisów przedłożonego organowi nadzoru przez Zarząd Powiatu Regulaminu Rady Rodziców prowadzi do wniosku, że członkostwo w Radzie nie jest stałe i w określonych okolicznościach faktycznych liczba członków tego organu może w danym momencie czasu ulegać zmianom. W świetle bowiem § 8 ust. 1 Regulaminu członkostwo w Radzie może wygasnąć (poza przypadkiem ukończenia szkoły przez dziecko) na skutek takich zdarzeń, jak przeniesienie dziecka do innej szkoły, zrzeczenie się członkostwa, śmierci, przy czym wygaśnięcie członkostwa stwierdza Rada Rodziców lub odpowiednia rada oddziałowa stosownie do postanowienia § 8 ust. 2. Nie można zatem wykluczyć sytuacji, w której rzeczywista liczba członków Rady Rodziców była w dniu 7 czerwca 2017 r. niższa niż wskazywana w uzasadnieniu do uchwały Zarządu Powiatu Nr [...] z dnia 10 lipca 2017 r., a tym samym warunek ważności posiedzenia przewidziany w § 11 ust. 3 Regulaminu Rady mógł zostać wypełniony. Zarząd Powiatu, reprezentowany przez Starostę, zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 77 ustawy o samorządzie powiatowym w zw. z § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej. Nadto wniósł o połączenie niniejszej sprawy ze sprawą o sygn. akt III SA/Gd 809/17, w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, bowiem pozostają one ze sobą w związku. W uzasadnieniu wskazał, że Rada Rodziców jest organem autonomicznym. Ustawa o systemie oświaty w art. 53 ust. 4 stwierdzała, że rada rodziców uchwala regulamin swojej działalności, w którym określa w szczególności: 1) wewnętrzną strukturę i tryb pracy rady; 2) szczegółowy tryb przeprowadzania wyborów do rad, o których mowa w ust. 2 pkt 1-3, oraz przedstawicieli rad oddziałowych, o których mowa w ust. 2 pkt 1, do rady rodziców odpowiednio szkoły lub placówki. W obowiązującym porządku prawnym nie istniał przepis nakładający na organ prowadzący szkołę obowiązek śledzenia prac Rady Rodziców, a tym bardziej gromadzenia informacji o aktualnym jej składzie osobowym i prawidłowości podejmowanych uchwał. Realizując obowiązek wynikający z treści art. 36a ust. 6 ww. ustawy organ prowadzący powołując komisję konkursową zobowiązany jest w jej skład powołać między innymi 2 przedstawicieli Rady Rodziców. Powołanie tychże przedstawicieli w niniejszym przypadku nastąpiło w oparciu o przedstawiony organowi prowadzącemu dokument czyli uchwałę Rady Rodziców Zespołu Szkół Technicznych w C. z dnia 7 czerwca 2017 r. nr [...] wyłaniającą dwie osoby do udziału w komisji konkursowej. Na tym etapie, a także podczas prowadzonego konkursu, organ prowadzący nie miał nawet najmniejszych podstaw do kwestionowania przedstawionego mu dokumentu, a tym samym kwestionowania legitymacji osób wskazanych do udziału w pracach komisji. Nie miał także wątpliwości, co do ważności podjętej przez Radę Rodziców rzeczonej uchwały. Dopiero po przeprowadzeniu konkursu i po uzyskaniu informacji o jego wyniku organ prowadzący pozyskał informacje o możliwości wystąpienia nieprawidłowości w wyłonieniu przez Radę Rodziców przedstawicieli do komisji konkursowej. Podjęte czynności wyjaśniające potwierdziły wystąpienie nieprawidłowości, które zostały w sposób szczegółowy wskazane i omówione w treści uzasadnienia uchwały z dnia 10 lipca 2017 r. W tej sytuacji zarzut dotyczący spóźnionej weryfikacji prawidłowości wyłonienia przedstawicieli Rady Rodziców jest pozbawiony jakichkolwiek podstaw faktycznych, a także nie znajduje oparcia w obowiązującym porządku prawnym, gdyż rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. nie określa czy podstawą unieważnienia konkursu powinny być wyłącznie te, mogące mieć wpływ na wynik konkursu, nieprawidłowości, które stwierdzone zostały przed jego przeprowadzeniem, czy także te, które stwierdzone zostały - ujawnione przez organ prowadzący, po jego przeprowadzeniu, a przed zatwierdzeniem. Skarżący zwrócił również uwagę – odwołując się do brzmienia § 8 ust. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia – na użycie w tym przepisie sformułowania: "mogła mieć wpływ na wynik konkursu", a nie "miała wpływ na wynik konkursu", jak zdaje się sugerować organ nadzoru. Zdaniem skarżącego do kategorii nieprawidłowości mogących mieć wpływ na wynik konkursu należy zaliczyć te wszystkie nieprawidłowości, które dotyczą powołania członków komisji konkursowej, tak jak to przyjęto w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2015 r. (sygn. akt I OSK 659/15), w którym stwierdzono, że "niezgodna z prawem czynność wyboru przedstawiciela rady rodziców do składu komisji konkursowej nie może być legalizowana przez sam fakt podjęcia prac przez komisję i prowadzić do zgodnego z prawem wyłonienia kandydata na dyrektora szkoły. Uznanie, że przedstawiciel rady rodziców został nieprawidłowo wybrany do składu komisji daje podstawę do unieważnienia konkursu z powodu nieprawidłowości w postępowaniu konkursowym, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu". W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W piśmie procesowym z dnia 21 listopada 2017 r. skarżący organ wniósł o przeprowadzenie dowodów z notatek służbowych z dnia 5 lipca i 27 lipca 2017 r. na okoliczność ustalenia nieprawidłowości stwierdzonych w uchwale z dnia 10 lipca 2017 r. Nadto uzupełnił argumentację dotyczącą skargi wskazując m.in. z nazwiska osoby, które nie były członkami Rady Rodziców, a brały udział w posiedzeniu Rady Rodziców w dniu 7 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Uwzględniając skargę na akt nadzoru, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 7 cytowanej ustawy, sąd uchyla ten akt - zgodnie z art. 148 p.p.s.a., natomiast w razie nieuwzględnienia skargi - oddala ją. Mając to na uwadze wskazać należy, że w myśl art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 814 ze zm. - zwanej dalej u.s.p.), organ nadzoru może orzec o nieważności uchwały organu powiatu w całości lub w części, w razie stwierdzenia, że jest sprzeczna z prawem. Przez sprzeczność z prawem należy rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, ustawami, aktami wykonawczymi oraz z aktami prawa miejscowego. Rozstrzygnięcie o stwierdzeniu nieważności uchwały organu powiatu przez organ nadzoru może być więc wydane, gdy uchwała narusza prawo w sposób istotny, a zatem gdy pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawa i wynika to wprost z jego treści. Z kolei jak wynika z art. 79 ust. 4 u.s.p. w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Stosownie do treści art. 79 ust. 3 ww. ustawy rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Jak się przy tym przyjmuje (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1546/09, LEX nr 597323), aby móc przyjąć, że kontrolowany akt jest sprzeczny z prawem w sposób uzasadniający stwierdzenie jego nieważności, w pierwszej kolejności należy wykazać oczywistą i bezpośrednią sprzeczność z prawem kontrolowanej uchwały. Uzasadnienie rozstrzygnięcia nadzorczego jest zaś nieprawidłowe w sytuacji gdy nie wyjaśnia, na czym polega sprzeczność z prawem uchwały w stopniu na tyle istotnym, że warunkującym stwierdzenie jej nieważności. Z kolei zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa (por. W. Chróścielewski, Z. Kmieciak, Postępowanie w sprawach nadzoru nad działalnością komunalną, Warszawa 1995, s. 28; a także wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 977/16, LEX nr 2173446; wyrok WSA w Kielcach z dnia 29 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 915/16, LEX nr 2227397), rozstrzygnięcie nadzorcze o nieważności uchwały zapada w razie ustalenia, że jest ona dotknięta wadą kwalifikowaną polegającą na tego rodzaju sprzeczności z prawem, która jest "czymś więcej" niż tylko nieistotnym naruszeniem prawa. Chodzi tu o uchybienia mieszczące się w kategorii ciężkich, rażących naruszeń prawa, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Należy pamiętać, że nadzór nad działalnością komunalną sprawowany jest tylko na podstawie kryterium zgodności z prawem (art. 77 u.s.p.), w związku z tym tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa w uchwale organu powiatu, organ nadzoru może sięgnąć do swoich uprawnień przewidzianych w art. 79 u.s.p., a ingerencję organu administracji rządowej w sytuacji braku takiego "istotnego naruszenia prawa" należy ocenić jako godzenie w konstytucyjną zasadę samodzielności jednostek samorządu terytorialnego (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, LEX nr 33805). W rozpoznawanej sprawie podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 36a ust. 1 i ust. 2 zd. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1943 z zm. – dalej w skrócie: "u.s.o."), stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę, natomiast kandydata na to stanowisko wyłania się w drodze konkursu. Stosownie do art. 36a ust. 6 u.s.o. w celu przeprowadzenia konkursu organ prowadzący szkołę lub placówkę powołuje komisję konkursową w składzie m.in. po dwóch przedstawicieli rady rodziców (pkt 2 lit. b/). Z kolei zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. Nr 60, poz. 373 ze zm. - zwanego dalej "rozporządzeniem"), konkurs na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki ogłasza organ prowadzący przedszkole, szkołę lub placówkę, który następnie wyznacza przewodniczącego komisji konkursowej, który kieruje jej pracami (§ 2 rozporządzenia). Komisja, na podstawie złożonej oferty, podejmuje uchwałę o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego (§ 4 ust. 1 zd. 1 rozporządzenia), a następnie, po rozmowie z każdym z kandydatów dopuszczonych do postępowania konkursowego, dokonuje ich merytorycznej oceny, której podlega w szczególności przedstawiona przez kandydata koncepcja funkcjonowania i rozwoju publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki (§ 5 zd. 1 i 2 rozporządzenia). Natomiast w myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia po zakończeniu obrad komisji przewodniczący komisji niezwłocznie powiadamia organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę o wyniku postępowania konkursowego oraz przekazuje temu organowi dokumentację postępowania konkursowego, przy czym – stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia - organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę zatwierdza konkurs albo unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w razie stwierdzenia: 1) nieuzasadnionego niedopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego; 2) przeprowadzenia przez komisję postępowania konkursowego bez wymaganego udziału 2/3 jej członków; 3) naruszenia tajności głosowania, z zastrzeżeniem § 4 ust. 1; 4) innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu. W przedmiotowej sprawie Wojewoda w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym stwierdził nieważność uchwały nr [...] z dnia 10 lipca 2017 r. Zarządu Powiatu - na mocy której unieważniono konkurs na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół Technicznych im. [...] w C. - jako sprzecznej z § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia. Jak wynika z uzasadnienia rozstrzygnięcia organ nadzoru zakwestionował zgodność z prawem podjętej przez organ prowadzący publiczną szkołę ww. uchwały przyjmując, że akt ten jest sprzeczny z prawem, gdyż Zarząd Powiatu podejmując przedmiotową uchwałę w istocie nie wykazał w jej uzasadnieniu, w jaki sposób wskazana nieprawidłowość towarzysząca wyborowi członków Rady Rodziców do komisji konkursowej miała wpłynąć na wynik konkursu (czyli nie wykazał związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzoną nieprawidłowością a wynikiem konkursu), a ponadto – w ocenie organu nadzoru – organ prowadzący szkołę publiczną nie miał podstawy do zakwestionowania ważności wyboru członków komisji konkursowej z uwagi na osoby kandydatów wytypowanych przez Radę Rodziców już po zakończeniu konkursu, skoro na wcześniejszym etapie okoliczności towarzyszące wyborowi delegatów Rady Rodziców do udziału w komisji konkursowej były organowi prowadzącemu znane, a jednocześnie – na co także zwrócił uwagę organ nadzoru - w chwili podejmowania przez Zarząd Powiatu ww. uchwały organ ten nie posiadał dokumentacji pozwalającej na dokonanie wiarygodnych ustaleń faktycznych w zakresie składu osobowego Rady Rodziców na dzień 7 czerwca 2017 r. (tj. na dzień, w którym Rada Rodziców wybrała swoich dwóch przedstawicieli do Komisji konkursowej), a zatem jego ustalenia dotyczące konkretnej liczby członków Rady Rodziców dokonane zostały w sposób dowolny. Mając powyższe na uwadze – jak zostało powyżej już zaznaczone – należy przede wszystkim wskazać, iż stwierdzenie nieważności uchwały organu powiatu przez organ nadzoru może nastąpić wyłącznie w sytuacji ustalenia, że jest ona dotknięta taką wadą kwalifikowaną, która prowadzi do oczywistej, rażącej i istotnej z punktu widzenia demokratycznego państwa prawa sprzeczności z określonym przepisem prawa, a jednocześnie uchwała ta – jakkolwiek naruszając prawo – nie jest obarczona taką wadliwości jedynie w nieistotnym (niekwalifikowanym) stopniu. W ocenie Sądu kontrolowana przez Wojewodę uchwała nr [...] z dnia 10 lipca 2017 r. Zarządu Powiatu – wbrew stanowisku organu nadzoru - nie jest sprzeczna (niezgodna) z prawem, a zatem nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności przez ten organ, w szczególności z powodów wykazanych przez organ nadzoru w uzasadnieniu faktycznym i prawnym zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Zaznaczyć należy, że powołany w podstawie prawnej tego zarządzenia § 8 ust. 2 pkt 4 powołanego rozporządzenia stanowi, że organ prowadzący szkołę unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w razie stwierdzenia "innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu". W sprawie niesporne jest, że chodzi tu o inne okoliczności niż wymienione w punktach 1-3. Oznacza to, że wadliwości związane z niedopuszczeniem kandydata do postępowania konkursowego, procedowaniem przez komisję konkursową bez wymaganej liczby członków i naruszeniem tajności głosowania nie mieszczą się w pojęciu wspomnianych nieprawidłowości mogących mieć wpływ na wynik konkursu. Omawiane sformułowanie należy zatem odnosić do odmiennych zdarzeń, które wystąpiły w postępowaniu konkursowym i które należy łączyć z naruszeniem pozostałych uregulowań zawartych w ustawie o systemie oświaty i powołanym rozporządzeniu wykonawczym do niej. Pojęcie postępowania konkursowego trzeba przy tym rozumieć szerzej, zarówno jako postępowanie prowadzone przez powołaną już komisję konkursową w celu wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora szkoły, ale także jako postępowanie obejmujące etap zmierzający do powołania – wyboru członków komisji mającej przeprowadzić właściwy konkurs. Z tego powodu unieważnienie konkursu możliwe jest także z powodu uchybień przy wyłanianiu komisji konkursowej (por. wyroki NSA: z dnia 29 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1525/09 LEX nr 580155; z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 1445/10, LEX nr 745024; z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 559/11, LEX nr 990264). W niniejszej sprawie taka sytuacja miała w istocie miejsce, gdyż przedstawiciele Rady Rodziców powołani do udziału w pracach komisji konkursowej na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół Technicznych im. [...] w C., zostali wyłonieni w sposób wadliwy z uwagi na niejasny skład Rady Rodziców Zespołu Szkół Technicznych w C. w roku szkolnym 2016/2017, czyli autonomicznego i wewnętrznego organu ww. szkoły, reprezentującego ogół rodziców uczniów tej szkoły, posiadającego uchwalony Regulamin Rady Rodziców ZST im. [...] w C. określający m.in. wewnętrzną strukturę i tryb pracy rady (por. art. 53 u.s.o.), który § 11 stanowił, że posiedzenia rady są ważne, o ile obecnych jest co najmniej połowa członków rady (ust. 3), zaś rada wyraża swoje stanowisko w formie uchwał poddawanych pod głosowanie jawne, a uchwałę uznaje się za przyjętą, jeżeli zostaje przegłosowana zwykłą większością głosów obecnych na zebraniu, natomiast w przypadku równej liczby głosów decyduje głos przewodniczącego (ust. 5). Mianowicie, jak wynika z akt sprawy, Zarząd Powiatu podejmując w dniu 10 lipca 2017 r. zakwestionowaną przez Wojewodę uchwałę dysponował informacją otrzymaną w dniu 5 lipca 2017 r. od Wicedyrektora ZST w C. wskazującą na imię, nazwisko i nr telefonu 18-osobowego grona Rady Rodziców ZST, a także protokołem z posiedzenia Rady Rodziców przy ZST im. [...] w C. z dnia 7 czerwca 2017 r. w celu wyboru dwóch przedstawicieli Rady do pracy w komisji konkursowej na stanowisko dyrektora ZST wraz z listą obecności na zebraniu Rady Rodziców w dniu 7 czerwca 2017 r., wskazującą na 7-osobowy skład osobowy Rady Rodziców na tym zebraniu (przy czym nie wszystkie z obecnych osób figurowały w wykazie osobowym Rady Rodziców otrzymanym w dniu 5 lipca 2017 r. od dyrekcji szkoły) oraz uchwałą nr [...] Rady Rodziców Zespołu Szkół Technicznych im. [...] w C. z dnia 7 czerwca 2017 r. w sprawie wyboru przedstawicieli Rady Rodziców do udziału w pracach komisji konkursowej na stanowisko dyrektora ZST im. [...] w C. oraz wyciągiem z tej uchwały, które zostały podpisane przez ww. 7 osób biorących udział w zebraniu. Także z dokumentu podpisanego przez Dyrektora ZST w C. w dniu 27 lipca 2017 r. pt. "Skład Rady Rodziców w roku szkolnym 2016/2017" wynika, że Rada ta liczyła 18 osób (przy czym także w przypadku tego dokumentu i wykazanego w nim spisu osób wchodzących do Rady także tylko niektóre z osób uczestniczących w zebraniu w dniu 7 czerwca 2017 r. zostały wykazane w tym dokumencie, jako wchodzące do Rady Rodziców w roku szkolnym 2016/2017 przy ZST w C.). W świetle powyższych niejasności co do składu osobowego Rady Rodziców przy Zespole Szkół Technicznych im. [...] w C. istniała uzasadniona wątpliwość, co do prawidłowości uchwały nr [...] Rady Rodziców ZST w C. z dnia 7 czerwca 2017 r. podjętej w sprawie wyboru przedstawicieli tej Rady do komisji konkursowej w związku z planowanym przeprowadzeniem konkursu na stanowisko dyrektora tej szkoły. Podkreślić należy, że z informacji, a następnie dokumentu pochodzącego od dyrekcji szkoły, wynika, że wśród osób dokonujących wyboru kandydatów Rady do komisji konkursowej, były osoby nie należące do Rady Rodziców przy ZST w C., co wskazywać musi, iż brak było quorum do skutecznego podjęcia przez Radę uchwały nr [...] z dnia 7 czerwca 2017 r., stosownie do treści § 11 ust. 3 i 5 regulaminu Rady Rodziców, co – nawet przy twierdzeniach A. T. (we wniosku o wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia 4 sierpnia 2017 r.) o ilości 15 klas w ZST w C. na dzień 7 czerwca 2017 r. i założeniu prawidłowości udziału w zebraniu wszystkich 7 osób – wskazywało również na brak wymaganego quorum do podjęcia przez Radę przedmiotowej uchwały, a w konsekwencji uznania tejże uchwały za ważną i wiążącą w zakresie 2 oddelegowanych na jej podstawie do komisji konkursowej kandydatów. Opisana sytuacja – jak słusznie przyjął Zarząd Powiatu - stanowiła zatem przesłankę określoną w § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia, stanowiącą podstawę do unieważnienia przez organ prowadzący publiczną szkołę konkursu na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół Technicznych im. [...] w C., stanowiąc w istocie nieprawidłowość, która mogła mieć wpływ na wynik konkursu. Podkreślić należy, że delegowani przez właściwe organy członkowie komisji konkursowej nie tylko głosują w ich imieniu, ale też merytorycznie oceniają kandydatów, zadają w ich imieniu pytania kandydatom czuwają także nad przestrzeganiem prawa podczas konkursu. Nie ulega zatem wątpliwości, że winni być do działania w imieniu organów, które reprezentują, należycie umocowani. Natomiast na organie prowadzącym szkołę ciąży obowiązek weryfikacji tych upoważnień, przy czym – wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonym rozstrzygnięciu – organ prowadzący publiczną szkołę nie jest w ocenie prawidłowości tych upoważnień ograniczony w czasie (czyli np. do momentu przeprowadzenia konkursu), gdyż żaden przepis zarówno ustawy o systemie oświaty, jak też powołanego rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy nie wprowadza rozróżnienia konsekwencji prawnych w odniesieniu do unieważnienia konkursu od przypadku, w którym nieprawidłowości mogące mieć wpływ na jego wynik zostały stwierdzone przed przeprowadzeniem konkursu czy też zostały ujawnione dopiero po jego przeprowadzeniu, a przed zatwierdzeniem konkursu. Przyjąć zatem należy, że w razie stwierdzenia nieprawidłowości dotyczących procedury konkursowej mogącej mieć wpływ na wynik konkursu, organ prowadzący nie tylko może odmówić powierzenia wyłonionemu kandydatowi stanowiska dyrektora szkoły, ale ma obowiązek unieważnienia konkursu niezależnie od momentu powzięcia o tym fakcie wiedzy, aż do momentu zatwierdzenia tego konkursu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażono pogląd, że niezgodna z prawem czynność wyboru przedstawiciela rady rodziców do składu komisji konkursowej nie może być legalizowana przez sam fakt podjęcia prac przez komisję i prowadzić do zgodnego z prawem wyłonienia kandydata na dyrektora szkoły, bowiem uznanie, że przedstawiciel rady rodziców został nieprawidłowo wybrany do składu komisji daje podstawę do unieważnienia konkursu z powodu nieprawidłowości w postępowaniu konkursowym, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu (por. wyrok NSA z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt I OSK 659/15, LEX nr 1918550). W tym kontekście wskazać należy – na co słusznie zwraca uwagę strona skarżąca – że stosownie do § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia – podstawą do unieważnienia konkursu jest stwierdzenie nieprawidłowości, które mogły mieć – a nie koniecznie miały - wpływ na wynik konkursu, co oznacza, że organ prowadzący publiczną szkołę wraz ze stwierdzeniem nieprawidłowości musi także ustalić (wykazać) jej prawdopodobny (potencjalny) wpływ na rezultat przeprowadzonego (kwestionowanego) konkursu. W tym zakresie, w odniesieniu do rozpoznawanej sprawy, należy zwrócić uwagę na to, że z informacji o liczbie głosów uzyskanych przez kandydatów w głosowaniu tajnym, znajdującej się w protokole z posiedzenia Komisji Konkursowej powołanej w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół Technicznych im. [...] w C. z dnia 19 czerwca 2017 r., wynika, iż w I turze: E. B. otrzymała 4 głosy, W. K. otrzymała 2 głosy a A. T. otrzymała 6 głosów; natomiast w II turze: E. B. – 4 głosy a A. T. – 8 głosów; co pokazuje, że różnica 2 głosów mogła w rozpoznawanym przypadku doprowadzić do innego rozstrzygnięcia konkursu lub do jego nierozstrzygnięcia (zob. § 6 ust. 2-4 rozporządzenia). W wyniku kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego w zakresie zgodności z prawem, stwierdzić zatem należało, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż przy wydaniu aktu nadzoru doszło do naruszenia art. 79 ust. 1 u.s.p. i § 8 ust. 2 pkt 4 wyżej wymienionego rozporządzenia. Wobec tego - na podstawie art. 148 p.p.s.a. - należało orzec, jak w punkcie 1. sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania (punkt 2. sentencji wyroku) zostało wydane w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Na zasądzoną od organu odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę składa się wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego w wysokości 480 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło