III SA/Gd 913/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. T. i K. T. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 września 2014 r. sygn. akt [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać wnioskodawcom prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wnioskiem datowanym na dzień 21 października 2014 r. (data wpływu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku – 12 listopada 2014 r.) skarżący I. i K. małżonkowie T. zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na podstawie zawartego w formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów ustalono, że wnioskodawcy prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie z dwiema córkami, utrzymując się z renty socjalnej przyznanej jednej z córek, dodatku mieszkaniowego oraz świadczeń wypłacanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w G. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem ww. nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. W tym stanie należało uznać, co następuje. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem wniesionej do Sądu skargi skarżący uczynili decyzję wydaną w sprawie z zakresu pomocy społecznej . Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że wnioskodawcy są w niniejszej sprawie ustawowo zwolnieni od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie mają obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawców ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji ww. regulacji normatywnej wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem wyłącznie od tego, co zostanie wykazane przez stronę. Zgodnie natomiast z treścią art. 252 § 1 ww. ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Wymóg ten podyktowany jest bowiem koniecznością dokonania jak najpełniejszej oceny zdolności określonego podmiotu do poniesienia kosztów postępowania pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 albo pkt 2 ww. ustawy, warunkujących możliwość przyznania prawa pomocy. Co nadto istotne, oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy składane są pod reżimem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), o czym świadczy stosowne pouczenie zawarte w rubryce nr 13 formularza wniosku o prawo pomocy. Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawców co do ich sytuacji materialnej oraz zestawiając charakter i wysokość uzyskiwanych dochodów netto z comiesięcznymi, koniecznymi kosztami utrzymania czteroosobowej rodziny uznano, że wnioskodawcy wykazali w sposób dostateczny, iż w obecnych realiach nie mają możliwości finansowych poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. W reasumpcji, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia, przyznając wnioskodawcom prawo pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu.