III SA/Gd 928/15

WyrokWSA w Gdańsku2016-02-04

Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Alina Dominiak, Bartłomiej Adamczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane od daty złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności, jeśli w międzyczasie strona pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane od daty złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności, jeśli w okresie od maja do lipca 2015 r. strona pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Decyzja o uchyleniu specjalnego zasiłku opiekuńczego zapadła w dniu 8 sierpnia 2015 r., co oznacza, że świadczenie pielęgnacyjne mogło być przyznane dopiero od 1 sierpnia 2015 r.
Stan faktyczny
Skarżąca E. B. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję przyznającą jej świadczenie pielęgnacyjne od 1 sierpnia 2015 r. Skarżąca uważała, że świadczenie powinno być przyznane od maja 2015 r., powołując się na art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy do lipca 2015 r., a decyzja o uchyleniu tego zasiłku zapadła po złożeniu wniosku o świadczenie pielęgnacyjne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2016 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia 5 października 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , działając na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. , art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, utrzymało w mocy decyzję B. Cz. z dnia 11 sierpnia 2015 r., którą przyznano E. B. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad synem R. B., na okres od 1 sierpnia 2015r. – bezterminowo. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że E. B. spełnia warunki z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Sprawuje ona opiekę na niepełnosprawnym od urodzenia synem, u którego od dnia 4 maja 2015r. datuje się znaczny stopień niepełnosprawności. W dniu 31 lipca 2015r. E. B. zrezygnowała z pobierania na męża specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Wniosek taki E. B. złożyła w dniu 31.07.2015r. Przyznanie świadczenia z datą wsteczną poprzedzającą tenże miesiąc, nawet w przypadku wcześniejszego spełniania przesłanek do jego uzyskania, nie jest jednak możliwe. Nie było też możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w lipcu 2015r., bowiem strona pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad mężem, który to zasiłek - wobec pisemnej rezygnacji odwołującej- został uchylony decyzją z dnia 11.08.2015r. Zatem organ I instancji prawidłowo orzekł o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego od sierpnia 2015 r. Organ wskazał także, że bezprzedmiotowy był wniosek strony, dotyczący zwrotu przez nią specjalnego zasiłku opiekuńczego za okres od maja do lipca 2015 r. oraz dotyczący orzeczenia wyrównania świadczenia pielęgnacyjnego za w/w okres. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje możliwości wyrównania świadczenia pielęgnacyjnego za okres sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w sytuacji, gdy strona nie złożyła wniosku o ustalenie prawa do świadczenia w danym okresie. E. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Podała, że opiekuje się dwiema niepełnosprawnymi osobami. Z momentem otrzymania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności syna złożyła do organu rezygnację z pobierania na męża świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zdaniem skarżącej organ dokonał nieprawidłowej interpretacji przepisu art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wskazała, że zgodnie z jego ust. 2a jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. W ocenie skarżącej spełniła ona te warunki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. z 2015r. poz.114 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżąca E. B. spełnia te kryteria i świadczenie pielęgnacyjne w związku opieką sprawowaną przez nią nad synem zostało jej przyznane. Spór w niniejszej sprawie dotyczy natomiast okresu przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca uważa, że świadczenie to powinno jej być przyznane od maja 2015 r. , a nie dopiero od 1 sierpnia 2015 r. Swoje stanowisko skarżąca opiera na treści art. 24 ust. 2a ustawy, który stanowi, że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem , który orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia 23 lipca 2015 r. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności- w dniu 31 lipca 2015 r. Wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności złożyła natomiast w dniu 4 maja 2015 r. , co wynika z treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Przepis, na który powołuje się skarżąca, dotyczy jedynie generalnie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności. Natomiast ustawa w art. 17 normuje zasady przysługiwania tego konkretnego świadczenia, którego dotyczył wniosek skarżącej z dnia 31 lipca 2015 r. - czyli świadczenia pielęgnacyjnego. Przepis ten normuje nie tylko sytuacje, kiedy świadczenie to przysługuje, ale także sytuacje, w których świadczenie to nie przysługuje. I tak art. 17 ust. 5 ust. 1 lit. b) ustawy stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego (...). Skarżącej można byłoby – w świetle tego przepisu - przyznać świadczenie pielęgnacyjne jedynie wówczas, o ile nie przysługiwałby jej, w dniu składania wniosku o to świadczenie, specjalny zasiłek opiekuńczy. Decyzja dotycząca uchylenia specjalnego zasiłku opiekuńczego – w związku z rezygnacją skarżącej z pobierania tego świadczenia , złożoną w dniu 31 lipca 2015 r., zapadła w dniu 8 sierpnia 2015 r. , wobec czego organy obu instancji prawidłowo uznały, że świadczenie pielęgnacyjne może być skarżącej przyznane dopiero z dniem 1 sierpnia 2015 r. Skarżąca, mimo że organy wyjaśniały te kwestie w wydanych przez nie decyzjach, nie chce dostrzec istnienia art. 17 ust. 5 ust. 1 lit. b) ustawy, który nie zezwala na zastosowanie art. 24 ust. 2a ustawy. Treść art. 17 ust. 5 ust. 1 lit. b) ustawy nie pozwoliła też – w zaistniałym stanie faktycznym - na przyznanie skarżącej przedmiotowego świadczenia od lipca 2015 r. Organy nie miały też podstaw do tego, by wydać wobec skarżącej jakiekolwiek rozstrzygnięcie, pozwalające na dokonanie przez nią zwrotu pobranego przez nią specjalnego zasiłku opiekuńczego w okresie od maja do lipca 2015 r., co – jak się wydaje - zdaniem skarżącej spowodowałoby możliwość przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego za wcześniejszy okres. Przepisy ustawy nie przewidują takiej możliwości. W tej sytuacji podkreślenia wymaga, że przepisów ustawy nie można traktować wybiórczo, powołując się jedynie na jeden z jej przepisów, jak czyni to skarżąca w skardze. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło