III SA/Gd 93/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Sędzia WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 maja 2004 r. sprawy ze skarg J. H. i D. I. na decyzję Wojewody [...] z dnia 20 stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 17 października 2003 r. nr [...]; 2. ustala, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej J. H. kwotę 100 (sto) złotych zaś na rzecz skarżącego D. I. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 17 października 2003 r. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) orzekł o wymeldowaniu D. I. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w T. W uzasadnieniu decyzji podano, że z wnioskiem o wymeldowanie D. I. z pobytu stałego wystąpiła J. H. - współwłaścicielka budynku. W postępowaniu wyjaśniającym ustalono, że J. H. jest jedną z kilkunastu właścicieli budynku przy ul. [...] w T. Jednocześnie jest ona wraz z mężem jedyną użytkowniczką lokali [...] i [...] w tym budynku na podstawie aktu darowizny. W akcie tym ustanowiono sposób korzystania z wymienionych lokali. Następnie organ I instancji stwierdził, iż Komenda Powiatowa Policji w T. w swoich pismach z dnia 27 sierpnia 2003 r. i 5 września 2003 r. poinformowała, że D. I. nie przebywa w lokalu przy ul. [...] w T. od około 2-3 lat, a przebywa wraz z żoną przy ul. [...] w T. W ocenie organu do dnia wydania decyzji D. I. nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku meldunkowego, polegającego na dokonaniu wymeldowania się z dotychczasowego miejsca stałego zameldowania i dokonaniu zameldowania w miejscu aktualnego zamieszkania. Wobec tego organ stwierdził, że spełniona została przesłanka z art. 15 ust. 2. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - opuszczenie lokalu bez wymeldowania się z niego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł D. I., w którym podał, że od ponad 2 lat prowadzi remont kapitalny lokalu nr [...], który przeciąga się w wyniku nieposiadania odpowiednich środków finansowych i na czas remontu zamieszkał wraz z żoną w T. przy ul. [...]. Dlatego zdaniem skarżącego nie można uznać, że opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Wojewoda [...] decyzją z dnia 20 stycznia 2004 r. uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta [...] i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podał, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie, choć podniesione zarzuty są nietrafne. Ustalenia dokonane przez organ odwoławczy zmierzające do zbadania, jakie są rzeczywiste powody niezamieszkiwania skarżącego w omawianym lokalu, wobec przedłużającego się jego remontu, zawierają twierdzenia sąsiadów zamieszkujących w budynku przy ul. [...] w T., jakoby wymieniony faktycznie nigdy nie zamieszkiwał w tym lokalu. Na takie okoliczności wskazują ustalenia Komendy Powiatowej Policji zawarte w piśmie z dnia 30 grudnia 2003 r. Zdaniem organu odwoławczego, wobec powyższych ustaleń nie można bez dokonania dodatkowych wyjaśnień co do faktu zamieszkania i zameldowania D. I. w przedmiotowym lokalu, podjąć decyzji administracyjnej w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wskazane twierdzenia poddają w wątpliwość, czy znajdowało uzasadnienie prawne samo jego zameldowanie w przedmiotowym lokalu. Organ odwoławczy podał, że ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych wskazuje na dwa sposoby wzruszenia zameldowania, tj. w trybie art. 15 ust. 2 oraz w trybie art. 47 ust. 2. Przepis art. 47 ust. 2 daje podstawę do prowadzenia postępowania wyjaśniającego i decyzyjnego zakończenia sprawy, kiedy zachodzą wątpliwości co do legalności zameldowania bądź wymeldowania. Organ administracji bada wówczas, czy w dacie zameldowania osoba faktycznie zamieszkała w lokalu. Organ II instancji wskazał, że możliwe jest, iż postępowanie nie poszło we właściwym kierunku. Stąd konieczne jest wyjaśnienie wnioskodawcy tych okoliczności sprawy, a przede wszystkim, że niemożliwe jest prowadzenie postępowania o wymeldowanie, jeżeli zameldowanie nastąpiło niezgodnie z prawem. Niezbędne w sprawie jest przesłuchanie do protokołu obu stron postępowania oraz wszystkich wskazanych przez nie świadków, z uwzględnieniem osób zamieszkujących w sąsiedztwie. Zdaniem organu odwoławczego przeprowadzenie czynności wyjaśniających oraz ustalenie jakie jest żądanie wnioskodawców dopiero umożliwi prowadzenie sprawy we właściwym trybie oraz podjęcie w sprawie decyzji administracyjnej. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli J. H. i D. I. J. H. zakwestionowała celowość uchylenia decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Jej zdaniem sprawa została wyjaśniona i decyzja wydana przez organ I instancji jest prawidłowa. W uzasadnieniu skargi skarżąca szeroko porusza kwestie własnościowe. D. I. w swojej skardze zarzucił naruszenie art. 139 k.p.a. poprzez wydanie decyzji niekorzystnej dla strony odwołującej, co jest równoznaczne z naruszeniem zakazu reformationis in peius, pomimo braku ustaleń co do rażącego naruszenia prawa lub rażącego naruszenia interesu społecznego oraz naruszenie art. 47 ust. 2 w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - poprzez jego błędną interpretację w konsekwencji której przyjęto, że organ II instancji ma prawo uchylić zaskarżoną decyzję w przedmiocie wymeldowania i nakazać organowi I instancji dokonanie zbadania prawidłowości dokonanego zameldowania. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2004 r. sprawa ze skargi J. H. została połączona ze sprawą ze skargi D. I. do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, gdyż pozostają one ze sobą w związku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Obie skargi zasługiwały na uwzględnienie, jednakże z innych względów niż w nich podane. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jak wynika z materiałów znajdujących się w aktach administracyjnych skarżący nie są jedynymi właścicielami budynku przy ul. [...] w T. Stosownie do treści odpisu z księgi wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w T. z dnia 25 września 2003 r., poza skarżącymi jako właściciele ujawnionych jest jeszcze osiem osób. Wszyscy właściciele przedmiotowego budynku mają przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego osoby zameldowanej w jednym z lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku stanowiącym współwłasność. Interes prawny oraz obowiązek wszystkich właścicieli budynku wynika z przepisów art. 29 i 30 zawartych w rozdziale 7 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych zatytułowanym " Obowiązki najemców, właścicieli domów i lokali, administratorów i dozorców, zakładów pracy oraz sołtysów". Z akt administracyjnych wynika, że poza skarżącymi pozostali właściciele budynku przy ul. [...] w T. nie brali udziału w postępowaniu. Nie zostali oni zawiadomieni o wszczęciu niniejszego postępowania, jak również nie doręczono im decyzji wydanych w sprawie przez organy obu instancji. Wobec powyższego organy obu instancji naruszyły art. 10 § 1 k.p.a. co w konsekwencji daje podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W związku z tym należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji niezależnie od tego czy naruszenie prawa miało jakikolwiek wpływ na wynik postępowania. Jednocześnie wydanie decyzji z naruszeniem prawa, dającym podstawę do wznowienia postępowania, uprawniało Sąd do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji w pierwszej kolejności zawiadomi o wszczęciu postępowania w sprawie wymeldowania z pobytu stałego D. I. wszystkich pozostałych współwłaścicieli nieruchomości i następnie przeprowadzi postępowanie zgodnie z wnioskiem skarżącej J. H. Jednocześnie należy zauważyć, iż wniosek J. H. dotyczy wymeldowania z miejsca pobytu stałego D. I. i wszczyna postępowanie w tej sprawie, a nie w sprawie stwierdzenia nieważności czynności materialno-technicznej zameldowania. Jeżeli organ meldunkowy wykonując nadzór nad obowiązkiem meldunkowym poweźmie wątpliwości co do prawdziwości danych zarejestrowanych w oparciu o ujawnione na karcie meldunkowej może wszcząć postępowanie i wydać rozstrzygnięcie w drodze decyzji w oparciu o art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Jednakże postępowanie to jest odrębnym postępowaniem od postępowania wszczętego w sprawie wymeldowania z miejsca pobytu stałego. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.b), art. 135, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 Prawa postępowaniu przed sądami administracyjnymi.