III SA/Gd 93/20

WyrokWSA w Gdańsku2020-09-03

Skład orzekający: Paweł Mierzejewski, Jacek Hyla, Alina Dominiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne miały uzasadnione podstawy do odstąpienia od ustalenia wartości celnej towarów na podstawie ceny transakcyjnej i zastosowania metody zastępczej, gdy zadeklarowana cena była znacznie niższa od cen podobnych towarów na rynku?
Ratio decidendi
Organy celne mają prawo odstąpić od ustalenia wartości celnej na podstawie ceny transakcyjnej, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do jej wiarygodności, zwłaszcza gdy jest ona znacznie niższa od cen podobnych towarów. W takiej sytuacji dopuszczalne jest zastosowanie metod zastępczych, w tym ustalenie wartości na podstawie cen podobnych towarów, pod warunkiem przestrzegania przepisów Unijnego Kodeksu Celnego i jego rozporządzeń wykonawczych.
Stan faktyczny
Firma importująca towary z Chin zadeklarowała ich wartość celną. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego zakwestionował tę wartość, uznając ją za zaniżoną, i określił wyższą wartość celną oraz należność celną, stosując metodę zastępczą opartą na wartości podobnych towarów. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię pojęcia wartości celnej i nieuprawnione odstąpienie od wartości transakcyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędzia WSA Alina Dominiak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2020 r. sprawy ze skargi "A" w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 12 listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia wartości celnej i długu celnego oddala skargę. W dniu 19 listopada 2018 r. firma A. Sp. z o.o., działając w charakterze przedstawiciela bezpośredniego B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "strona", "spółka" albo "skarżąca"), złożyła zgłoszenie celne nr [...] o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towarów importowanych z Chińskiej Republiki Ludowej. W pozycji 1 tego zgłoszenia wskazano skarpety damskie (464.004 par o wartości 12.373,45 USD. W pozycji 2 zgłoszenia wskazano spodnie damskie typu legginsy dziane (360 par o wartości 6 USD). Do zgłoszenia celnego zostały dołączone dokumenty: faktura handlowa numer [...] z dnia 30 października 2018 r., packing list do wskazanej faktury, kontrakt nr [...] z dnia 2 listopada 2018 r., konosament nr [...] oraz oświadczenie importera z dnia 19 listopada 2018 r. zawierające informację, że płatność za towar ujęty w ww. fakturze jest jedyna i ostateczna. Decyzją z dnia 17 stycznia 2019 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno – Skarbowego w [...].: - określił wartość celną towaru ujętego w poz. 1 zgłoszenia celnego w wysokości 111.478,00 PLN, - określił wartość celną towarów ujętych w poz. 2 zgłoszenia celnego w wysokości 554,00 PLN; - określił niezaksięgowaną kwotę należności celnych typu A00 podlegającą zaksięgowaniu w wysokości 7.843,00 PLN. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że na podstawie załączonych dokumentów i wyniku przeprowadzonej rewizji celnej, powziął wątpliwość co do zadeklarowanej ceny importowanego towaru. W ocenie organu wartość ta została zaniżona, zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, że przedmiotem importu jest towar powszechnego użytku, którego poziom cen jest spotykany na co dzień. W cenie towaru musiały ponadto znaleźć się koszty projektu, koszty związane bezpośrednio z produkcją, wartość materiałów i surowców, koszty transportu i logistyki oraz koszt i zysk producenta i eksportera. Organ wskazał, że zgodnie z art. 141 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 343/558 z dnia 29 grudnia 2015 r.; dalej powoływanego w skrócie jako "RW") zachodzą przesłanki do zastosowania jednej z metod zastępczych ustalania wartości celnej towaru. Organ dokonał ustalenia wartości celnej przy użyciu metody zastępczej, określonej w art. 74 ust. 2 lit. b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r.. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. UE. L z 2013 r., nr 269 poz. 1 ze zm.; dalej w skrócie jako "UKC"), po wyeliminowaniu innych metod przewidzianych w art. 74 UKC. Wartość celną towarów ustalono na podstawie informacji o wartości innych towarów podobnych, uzyskanych z Systemu Analizy Zgłoszeń Celnych ALINA. Od decyzji tej spółka złożyła odwołanie kwestionując podwyższenie wartości celnej importowanych towarów oraz określenie, w oparciu o zastosowaną metodę zastępczą, niezaksięgowanej kwoty należności celnych. Strona zarzuciła obrazę przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 70 UKC w zw. z art. 128 ust. 1, 129 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE, seria L, nr 343, poz. 558 z dnia 29 grudnia 2015 r. ze zm..; dalej powoływanego w skrócie jako "RW") poprzez błędną wykładnię pojęcia wartości celnej i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nieuprawnione odstąpienie od określenia wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną; naruszenie art. 74 ust. 1 i 2 lit. b i ust. 3 UKC w zw. z art. 140, 141 i 144 RW, poprzez niewłaściwe zastosowanie tychże przepisów w sytuacji gdy wystarczającym dla określenia wartości celnej towarów opisanych zgłoszeniu celnym była ich wartość transakcyjna; naruszenie przepisów prawa procesowego – art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne – a w konsekwencji oparcie decyzji wyłącznie na przepisach prawa materialnego, z pominięciem prawa procesowego – to jest ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 800; dalej powoływanej w skrócie jako: "o.p."). W konsekwencji, zarzucono naruszenie art. 120, 121 § 1 o.p. poprzez naruszenie zasady legalizmu oraz zasady zaufania do organów skarbowych; art. 122 w zw. z art. 181, 187, 191 o.p. poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, naruszenie zasady komunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu. Spółka wskazała, że decyzja jest dla niej krzywdząca, albowiem w niniejszej sprawie nie było podstaw do odstąpienia od określenia wartości celnej w oparciu o cenę transakcyjną, co jest na gruncie UKC zasadą. Wskazała, że pojęcie to objęte jest definicją legalną, a zatem zakres swobody interpretacyjnej organu jest ograniczony. Spółka podniosła, że organ pierwszej instancji nie dopełnił wymogu określonego w art. 140 ust. 1 RW, nie uzasadnił przyczyn zakwestionowania wartości transakcyjnej przedmiotowych towarów i nie wykazał niewiarygodności dokumentów dołączonych do zgłoszenia celnego. Oceniła, że wątpliwości organu nie mogą być uznane za uzasadnione. Tym samym brak było podstaw do przejścia do etapu ustalenia nowej wartości celnej. Co więcej, organ przyjął proponowaną kwotę zabezpieczenia, czym wywołał u skarżącej przekonanie, że nawet w przypadku ustalenia wyższej wartości celnej, aniżeli cena transakcyjna, niezaksięgowana kwota oscylować będzie w granicach sumy wpłaconej tytułem zabezpieczenia. W odwołaniu wskazano nadto na naruszenie zasady zaufania do organów władzy publicznej, dowolną ocenę dowodów, ustalenie istotnych okoliczności sprawy w oparciu o źródła dowodowe nasuwające zastrzeżenia co do rzetelności, naruszenie zasady zaufania do organów skarbowych i zasady legalizmu. Ponadto strona wskazała, że wykorzystywanie w ramach postępowania administracyjnego w charakterze dowodów dopuszczanych z urzędu, informacji ze strony internetowej transportzchin.com budzi uzasadnione wątpliwości co rzetelności pochodzących stamtąd danych. Decyzją z dnia 12 listopada 2019 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję organu pierwszej instancji. W pierwszej kolejności organ odwoławczy wskazał, iż niezasadny jest zarzut naruszenia art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, odsyłający do odpowiedniego stosowania przepisów Ordynacji podatkowej. Skarżąca nie wskazała jednoznacznie, jakie przepisy wynikające z o.p. nie zostały zastosowane w przeprowadzonym postępowaniu celnym. U uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził ponadto, że organ I instancji zasadnie powziął wątpliwość co do tego, czy wartość wskazana w zgłoszeniu celnym stanowi całkowitą faktyczną zapłaconą lub należną sumę za przedmiotowe towary. Wskazał, że w myśl art. 70 ust. 1 i 2 UKC zasadniczą podstawą wartości celnej towarów jest wartość transakcyjna, tj. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszary celny Unii, w razie potrzeby skorygowana. Odstępstwo od tej zasady przewiduje art. 140 RW. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu, w przypadku gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 70 ust. 1 kodeksu, mogą on wezwać zgłaszającego do przedstawienia dodatkowych informacji. Treść art. 2 stanowi z kolei, że jeśli wątpliwości nie zostaną rozwiane, organy celne mogą zdecydować, że wartość towarów nie może być ustalona zgodnie z art. 70 ust. 1 kodeksu. Organ odwoławczy stwierdził, że w okolicznościach omawianej sprawy organ I instancji miał prawo powziąć wątpliwości co do wiarygodności zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości celnej towarów, a co za tym idzie czy wartość ta stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 70 ust. 1 i 2 UKC. Organ pierwszej instancji przeprowadził rewizję towaru, w wyniku której stwierdził, że jakość towaru i jego wykonanie nie odbiegały od ogólnie przyjętych standardów dla towaru nowego. Rewizja nie potwierdziła, by przedmiotowe towary miały obniżoną jakość i nie miały gwarancji. Co więcej, importer nie przedłożył żadnej korespondencji handlowej dotyczącej etapu przed zawarciem przez nią transakcji, a wskazującej na zasadność niskiej ceny sprowadzonego towaru, natomiast oświadczył, że płatność za towar jest płatnością jedyną i ostateczną. Organ wskazał, że argumentacja strony w żaden sposób nie tłumaczy deklarowanej niskiej ceny transakcyjnej towarów, tym bardziej, że brak dowodu, by Strona nabyła je bezpośrednio od producenta, co uprawnia do stwierdzenia, że była ona kolejnym uczestnikiem transakcji. Niska cena towarów prowadzi do wniosku, że poszczególni uczestnicy transakcji musieliby zrezygnować ze swojego zysku bądź ponieść koszty zawartych transakcji, na co nie przedstawiono dowodów. Zdaniem organu odwoławczego przedstawione organom celnym oświadczenie, że płatność za przedmiotowe towary jest jedyną i ostateczną płatnością, budzi wątpliwości co do tego, czy rzeczywiście była to płatność całkowita. Organ pierwszej instancji miał zatem powody do powzięcia wątpliwości co do materialnej wiarygodności przedłożonych przez stronę dowodów. Wobec uzasadnionych wątpliwości co do tego, czy zadeklarowana w zgłoszeniu celnym wartość celna stanowi całkowitą płatność za przedmiotowe towary, organ pierwszej instancji zasadnie odstąpił od ustalenia wartości celnej sprowadzonych towarów w oparciu o art. 70 UKC, to jest metodą ceny transakcyjnej. Organ wskazał, że badanie wiarygodności cen deklarowanych przez importerów i wynikających z dokumentów nie musi prowadzić do ustalenia rzeczywistej ceny zapłaconej, ale jedynie do ustalenia, że zadeklarowana cena jest niewiarygodna w aspekcie ustalenia wartości celnej. Wobec powyższego, organ odwoławczy uznał za niezasadny zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 70 UKC oraz art. 140 RW. Konsekwencją odstąpienia od ustalenia wartości celnej towarów na podstawie art. 70 UKC była konieczność ustalenia ich wartości celnej w oparciu o jedną z zastępczych metod ustalanie wartości celnej przewidzianej przepisami UKC. Zgodnie z art. 74 ust. 1 UKC jeżeli wartość celna towarów nie może zostać ustalona na podstawie art. 70, ustala się ją, stosując kolejno procedury z ust. 2 lit. a -d) aż do pierwszej litery, na podstawie której możliwe będzie ustalenie wartości celnej towarów. Na wniosek zgłaszającego kolejność stosowania ust. 2 lit. c i d) zostaje zmieniona. Przepis art. 74 UKC reguluje sposób określania wartości celnej towaru przyjmując zasadę, że kolejna metoda znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy nie można ustalić tej wartości na podstawie poprzedniej. Organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w celu ustalenia wartości celnej przedmiotowych towarów posłużył się zastępczą metodą ustalania wartości celnej, określoną w art. 74 ust. 2 lit. b) UKC – to jest metodą wartości transakcyjnej podobnych towarów. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w celu pozyskania materiałów porównawczych dokonał przeglądu bazy danych - Systemu Zgłoszeń Celnych ALINA, zawierającej informacje o towarach zgłoszonych do procedury dopuszczenia do obrotu na obszarze Unii, kierując się takimi kryteriami, jak: rodzaj towaru, klasyfikacja taryfowa wyłącznie do tego samego kodu CN, co towary których wartość miała być określona, warunki dostawy towarów, skład surowcowy i sposób (jakość) wykonania, szczegółowy opis towarów, wielkość partii towarów będących przedmiotem transakcji, transakcje towarów niemarkowych, ten sam kierunek handlu. Organ pierwszej instancji jako materiał porównawczy dla towaru z poz. 1 wyodrębnił 3 zgłoszenia celne obejmujące towary spełniające najściślej kryteria identyfikujące towary importowane przez stronę. Ceny transakcyjne towarów objętych tymi zgłoszeniami kształtowały się na wyższym poziomie, tj. w przedziale od 0,26 zł za parę do 0,36 zł za parę. Najniższa cena – 0,26 zł/parę, została przyjęta za podstawę do ustalenia wartości celnej przedmiotowego towaru i jest to cena transakcyjna skarpetek dzianych z bawełny zaklasyfikowanych do tego samego kodu CN, pochodzącego z Chin, zakupionego w ilości 42.720 sztuk na bazie warunków dostawy CIF [...]. Jest to zatem towar wyprodukowany w tym samym kraju, wykonany z bawełny, sprowadzony na takich samych warunkach dostawy. Towar ten spełnia więc kryteria towarów podobnych do towarów sprowadzonych przez Stronę. Jako materiał porównawczy dla towaru z poz. 2 organ wyodrębnił 3 zgłoszenia celne. Ceny transakcyjne towarów objętych tymi zgłoszeniami również kształtowały się na wyższym poziomie, tj. w przedziale od 1,54 zł za parę do 3,10 zł za parę. Najniższa cena – 1,54 zł/parę, została przyjęta za podstawę do ustalenia wartości celnej przedmiotowego towaru i jest to cena transakcyjna tzw. towaru niemarkowego, zaklasyfikowanych do tego samego kodu CN, pochodzącego z Chin, zakupionego w ilości 15.840 pary na bazie warunków dostawy CIF [...]. Jest to zatem towar wyprodukowany w tym samym kraju, z bawełny, posiadający zbliżony skład materiałowy, sprzedany na porównywalnym poziomie handlu, sprowadzony na bazie zbliżonych warunków dostawy. Towar ten spełnia więc kryteria towarów podobnych do towarów sprowadzonych przez Stronę. Mając na uwadze podnoszoną przez skarżącą kwestię uzasadnionych wątpliwości organu co do wartości transakcyjnej spornego towaru, organ II instancji wyjaśnił, że z art. 140 RW wynika, że organy celne nie są związane deklarowaną wartością transakcyjną towaru i mogą ją odrzucić, gdy z uzasadnionych przyczyn zakwestionują wiarygodność i dokładność informacji składanych przez importera. Występujący w tym przepisie zwrot "uzasadnione wątpliwości" nie został bliżej zdefiniowany przez prawodawcę. Jest to więc zwrot niedookreślony, któremu właściwe znaczenie, w każdej konkretnej sprawie, nadaje organ celny na gruncie występującego w danej sprawie stanu faktycznego. Źródłem wątpliwości uzasadniających odstąpienie od zastosowania wartości transakcyjnej może być również istnienie dużej rozbieżności pomiędzy zadeklarowaną wartością towaru a cenami na rynku kraju pochodzenia. Już z użytego w art. 140 RW określenia "organy celne mają uzasadnione wątpliwości" wynika, że chodzi o stan wiedzy organu, a nie o wynik przeprowadzonego postępowania dowodowego. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 180 o.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, dlatego też za niezasadne uznał wątpliwości skarżącego co do rzetelności danych wykorzystanych jako dowód w sprawie. Organ podniósł również, że organ pierwszej instancji, działając w oparciu o art. 22 ust. 6 i art. 29 UKC poinformował stronę o zamiarze wydania niekorzystnej decyzji na podstawie zgromadzonych dowodów i wyznaczył 30-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie. Strona miała zatem możliwość nie tylko przedstawienia swojego stanowiska, a również przedłożenia wszelkich dowodów mających jej zdaniem istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie ma więc podstaw do uznania zarzuty naruszenia zasady komunikowanie Stronie faktów znanych organowi. Również zarzuty naruszenia art. 120, 121 i 122 o.p. organ II instancji uznał za niezasadne. Zgodnie art. 73 ustawy - Prawo celne do postępowań w sprawach celnych o.p. ma zastosowanie jedynie w ograniczonym zakresie, który nie obejmuje wskazanych przepisów dotyczących zasad ogólnych postępowania. W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gdańsku, B. spółka z o.o. z siedzibą w W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie przedmiotowego postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła: 1) naruszenie zasad postępowania – art. 233 § 1 pkt 1 o.p. – poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy dotknięta była istotną wadą, albowiem naruszała przepisy prawa materialnego; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: - art. 70 UKC w zw. z art. 128 ust. 1, 129 ust. 1 RW poprzez błędną wykładnię pojęcia wartości celnej i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nieuprawnione odstąpienie od określenia wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną; - art. 74 ust. 1 i 2 lit. b i ust. 3 UKC w zw. z art. 140, 141 i 144 RW, poprzez niewłaściwe zastosowanie tychże przepisów w sytuacji gdy wystarczającym dla określenia wartości celnej towarów opisanych zgłoszeniu celnym była ich wartość transakcyjna, nie budząca uzasadnionych wątpliwości. Nadto, zarzucono naruszenie zasad postępowania, tj. art. 22 ust. 6 UKC poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji niedopełnienia obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i naruszenie zasady komunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z unormowania art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika nadto, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd administracyjny ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji zakwestionowana została wartość celna towaru zadeklarowana przez skarżącą w zgłoszeniu celnym. Organ pierwszej instancji po przeprowadzeniu postępowania określił wyższą wartość celną importowanego towaru oraz niezaksięgowaną kwotę należności celnych z tytułu importu. Ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji zostały następnie w pełni zaakceptowane przez organ odwoławczy. Dla oceny zapadłych w sprawie rozstrzygnięć konieczne jest przedstawienie treści regulacji normatywnych mających zastosowanie w sprawie. Zgodnie z art. 70 ust. 1 UKC zasadniczą podstawą wartości celnej towarów jest wartość transakcyjna, to jest cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie potrzeby skorygowana. Z kolei art. 140 RW odnoszący się do art. 70 UKC stanowi w ust. 1, że w przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 70 ust. 1 kodeksu, mogą one wezwać zgłaszającego do przedstawienia dodatkowych informacji. Treść ust. 2 stanowi z kolei, że jeśli wątpliwości nie zostaną rozwiane, organy celne mogą zdecydować, że wartość towarów nie może być ustalona zgodnie z art. 70 ust. 1 UKC. Jak słusznie wskazał organ, pojęcie uzasadnionych wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, nie zostało w przepisach prawa zdefiniowane. Niewątpliwie wątpliwość taka zachodzi w sytuacji niskiej ceny towarów w porównaniu do ceny towarów analogicznych. Sąd uznał tym samym za niezasadne stanowisko skarżącej, że organ nie wykazał podstaw do zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru. Podana w zgłoszeniu celnym i wynikająca z przedstawionej faktury cena towaru niewątpliwie jest ceną zaniżoną w stosunku do normalnej wartości towaru. Okoliczność zaniżenia wartości transakcyjnej towaru wynikała przede wszystkim z dokonanych przez organ ustaleń odnośnie wartości towarów podobnych. Organ na podstawie systemu ALINA ustalił, że dla zadeklarowanych towarów ceny transakcyjne kształtowały się odpowiednio w przedziale od 0,26 do 0,36 zł za parę oraz od 1,54 zł do 3,10 zł za parę. Towary analogiczne jak wskazane w zgłoszeniu celnym miały zatem cenę znacznie wyższą niż ta podana we wskazanym zgłoszeniu celnym i dołączonych do zgłoszenia dokumentach. Organy orzekające, zgodnie z art. 187 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust.1 ustawy - Prawo celne, zobligowane były zebrać materiał dowodowy umożliwiający ustalenie istotnych okoliczności sprawy. Wymóg ten został w niniejszej sprawie przez organ spełniony. Podniesiony przez stronę skarżącą zarzut braku wezwania skarżącej w trybie art. 140 ust. 1 RW do przedstawienia dodatkowych informacji w związku z powziętymi wątpliwościami, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę również nie zasługuje na uwzględnienie. Strona wskazywała, że zainteresowanemu służy prawo do bycia wysłuchanym, jednak nie uzasadniła, kiedy to nie takiej szansy została pozbawiona. Organ pierwszej instancji, przed wydaniem decyzji, poinformował pismem z dnia 5 grudnia 2018 r. spółkę o zgromadzeniu dowodów stanowiących podstawę do wydania niekorzystnej decyzji w sprawie wartości celnej zadeklarowanych towarów, wskazując jako podstawę decyzji dowody uzyskane w wyniku rewizji celnej oraz dokumenty przedstawione ze zgłoszeniem celnym. Organ wskazał na możliwość przedstawienie przez skarżącą jej stanowiska w sprawie w termie 30 dni od doręczenia zawiadomienia. Skarżąca miała nadto pełną świadomość, że organ zamierza wydać decyzję dla niej niekorzystną, co wynikało w sposób oczywisty z pisma z dnia 5 grudnia 2018 r. Miała także możliwość złożenia w tym zakresie dokumentacji w celu wykazania prawidłowości ceny transakcyjnej towaru, czego jednak nie uczyniła. W skardze skarżąca podnosi argumenty, mówiące o tym, że kupujący nabył towar w trakcie jego przewozu z Chin do Polski, albowiem zadeklarowany uprzednio kupujący wycofał się z transakcji, co groziło sprzedającemu koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów, za czym idzie także utrata zarobku. Ta okoliczność miała uzasadniać sprzedaż towaru "po kosztach". Jednakże, należy zauważyć, że nie przedstawiono żadnych dokumentów, udowadniających tak stawianą tezę, dlatego też Sąd uznał tę argumentację za nieuzasadnioną. Ponadto, powiadomienie, o którym mowa w art. 22 ust. 6 akapit pierwszy UKC powinno zawierać odniesienie do dokumentów i informacji, na podstawie których organy celne zamierzają wydać swoją decyzję. Wymóg ten został w niniejszej sprawie spełniony, organ wskazał bowiem, że decyzja zostanie wydana na podstawie wyniku rewizji celnej oraz dokumentów dołączonych do zgłoszenia celnego. Skarżąca podnosi, że ustawodawca uregulował w ustawie podatkowej definicję wartości rynkowej, nie zaś ceny rynkowej, co w konsekwencji doprowadziło do podniesienia zarzutu dokonania błędnej wykładni pojęcia wartości celnej. Należy jednak zauważyć, że organy celne korzystają z definicji wartości transakcyjnej, określonej w unijnym kodeksie celnym. Przytoczone zatem w skardze pojęcia ceny transakcyjnej rozumianej jako cena rynkowa oraz definicji wartości rynkowej w ustawie podatkowej nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Odwołując się do zarzutu, że w działaniach organu brak jest przewidzianej w art. 144 ust. 1 RW rozsądnej elastyczności, Sąd wskazuje, iż istotnie, zgodnie z powołanym przepisem przy ustalaniu wartości celnej zgodnie z art. 74 ust. 3 UKC dopuszczalna jest rozsądna elastyczność w stosowaniu metod określonych w art. 70 i art. 74 ust. 2 UKC (metoda wartości transakcyjnej i metody zastępcze), a ustalona w ten sposób wartość powinna opierać się w możliwie największym stopniu na wcześniej ustalonych wartościach celnych. Z kolei przepis art. 141 RW, odnoszący się do art. 74 ust. 2 lit. a i b) UKC stanowi, że do ustalania wartości celnej przywożonych towarów zgodnie z art. 74 ust. 2 lit. a) lub b) kodeksu wykorzystuje się wartość transakcyjną identycznych lub podobnych towarów sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i zasadniczo w takich samych ilościach, co towary, dla których określana jest wartość celna. Jeśli nie stwierdzono tego rodzaju sprzedaży, wartość celną określa się na podstawie wartości transakcyjnej identycznych lub podobnych towarów sprzedawanych na innym poziomie handlu lub w innych ilościach. Taką wartość transakcyjną należy skorygować w celu uwzględnienia różnic wynikających z poziomu handlu lub ilości. Jeżeli stwierdzono istnienie dwóch lub większej liczby wartości transakcyjnych towarów identycznych lub podobnych, dla ustalenia wartości celnej przywożonych towarów przyjmuje się najniższą z tych wartości. Należy jednak na gruncie omawianego stanu faktycznego zauważyć, że przepis art. 144 RW odnosi się do metody zastępczej tzw. "ostatniej szansy" (art. 74 ust. 3 UKC), która to metoda nie miała w niniejszej sprawie zastosowania. Sąd uznał nadto za niezasadny podniesiony przez skarżącą zarzut dotyczący wykorzystania danych ze strony internetowej transportzchin.com. Skarżąca miała wątpliwości co do rzetelności tych danych orz wykorzystania ich jako dowód w sprawie. Sąd zgodził się z argumentacją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], że pozyskane tam orientacyjne dane nie stanowiły podstawy do ustalenia wartości celnej spornego towaru, a jedynie jako materiał porównawczy w toku prowadzonego postępowania weryfikacyjnego. Ustalenia wartości celnej towaru dokonano zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów UKC, opisanymi szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia art. 22 ust. 6 UKC poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji niedopełnienia obowiązku wyczerpującego i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, jak również naruszenia zasady komunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu, uznać należy, że zarzuty te również nie zasługują na uwzględnienie. Akta administracyjne przedstawione Sądowi wskazują, że materiał dowodowy zgromadzony w prowadzonym postępowaniu był kompletny i pozwolił na dokonanie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Skarżącej zapewniono przy tym czynny udział w każdym stadium postępowania, a argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w obowiązującym stanie faktycznym i prawnym, jest wyczerpująca i w pełni przekonująca. Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło